Hà Nội – Bà Thanh, 63 tuổi, bị hẹp ống sống nặng, được phẫu thuật giải ép, nay thoát cảnh yếu liệt.

Cách đây hơn một năm, bà thấy đau lưng, tê dại hai chân, chỉ vịn vào đồ đạc đi lại được quanh nhà trong phạm vi 5 mét. Khám tại nhiều cơ sở y tế, bà được chẩn đoán hẹp ống sống, có chỉ định phẫu thuật nhưng nhiều lần trì hoãn. “Cả gia đình không đồng ý cho tôi mổ vì sợ biến chứng sẽ liệt hẳn”, bà Thanh nói thêm rằng suốt thời gian điều trị nội khoa, tập phục hồi chức năng và châm cứu không đỡ, bà cảm giác mình như người tàn phế.

Tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khám, bà Thanh được chỉ định chụp X-quang, cộng hưởng từ MRI và đo điện cơ chi dưới. “Kết quả thấy tủy sống bệnh nhân đã bị ‘bóp nghẹt’, chèn ép thần kinh kéo dài gây yếu liệt”, ThS.BSNT Nguyễn Bá Ba, khoa Chấn thương chỉnh hình cho biết, thêm rằng tổn thương này bắt nguồn từ tình trạng thoái hóa cột sống đa tầng rất nặng gây cong vẹo, trượt đốt sống, thoát vị đĩa đệm.

Bác sĩ Ba chỉ định phẫu thuật giải ép ống sống cho bà Thanh, đồng thời đặt lồng liên thân đốt sống (hay gọi là thay đĩa đệm cứng), hàn xương liên thân đốt, bắt vít nắn chỉnh cột sống. Được giải thích ca mổ ứng dụng nhiều trang thiết bị hỗ trợ phẫu thuật hiện đại, giúp bác sĩ phẫu tích, gỡ dính thần kinh vô cùng an toàn, giảm rủi ro tổn thương thần kinh đến mức tối thiểu, lần này bà Thanh cùng gia đình yên tâm quyết định phẫu thuật.

Bà Thanh được gây mê nội khí quản kết hợp gây tê vùng giúp vô cảm và kiểm soát đau hiệu quả. Bác sĩ Ba rạch đường mổ, bộc lộ các đốt sống từ L2 đến L5 của bệnh nhân, cắt bỏ chọn lọc xương cung sau để giải ép ống sống, đồng thời lấy bỏ các đĩa đệm thoái hoá kèm khối thoát vị gây chèn ép.

Phần xương cắt bỏ được ghép trở lại cùng 3 đĩa đệm cứng liên thân đốt L2-3, L3-4, L4-5 để tạo thành khối vững, ổn định cột sống. Kế tiếp, bác sĩ sử dụng hệ thống vít và nẹp cố định titanium tương thích sinh học cao, bền vững, nắn chỉnh cột sống bị vẹo và đốt sống trượt cho bệnh nhân, đóng vết mổ.

Toàn bộ quá trình được hỗ trợ bởi máy định vị C-arm có khả năng chụp X-quang liên tục, giúp bác sĩ điều hướng dụng cụ phẫu thuật đến chính xác vị trí tổn thương; kính vi phẫu chuyên dụng, phóng đại phẫu trường lên 20-25 lần, cho phép nhìn thấy các dây thần kinh nhỏ nhất; hệ thống theo dõi sinh lý thần kinh (IONM) phát cảnh báo giúp bác sĩ tránh phạm vào các dây thần kinh vận động, cảm giác.

Nhờ đó, chỉ ngay sau mổ ngày thứ nhất, bà Thanh đã ngồi dậy được và tập đi lại, không phải nằm bất động lâu ngày như bệnh nhân mổ bằng các phương pháp giải ép mở rộng trước đây, tránh được biến chứng yếu liệt, loét do tì đè, viêm phổi ứ đọng, thuyên tắc mạch.

Hậu phẫu 5 ngày, bác sĩ Ba kiểm tra vết mổ bệnh nhân phục hồi tốt, tình trạng đau lưng và đau chân giảm rõ rệt, bệnh nhân đi lại tốt, tiến hành cho người bệnh xuất viện. Một tháng sau tái khám, bà Thanh đi lại nhanh nhẹn, hai chân không còn cơn đau tê bì, mọi sinh hoạt hàng ngày trở lại gần như bình thường, thoát hẳn cảnh yếu liệt.

Trượt đốt sống, thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống là các tình trạng thường thấy của bệnh lý thoái hóa cột sống, hay xảy ra ở người lớn tuổi, người lao động nặng, phụ nữ sau mãn kinh do quá trình lão hóa làm phình đĩa đệm, hao mòn khớp và các đốt cột sống.

Trường hợp nhẹ có thể điều trị bảo tồn bằng thuốc, tập phục hồi chức năng, đeo nẹp, nhưng khi tình trạng chèn ép thần kinh tiến triển nặng, không đáp ứng với điều trị nội khoa thì bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật giải ép, có thể kết hợp cố định và hàn xương để giúp giảm đau, phục hồi vận động và ngăn ngừa biến chứng.

Bác sĩ Ba cho biết bệnh nhân có các triệu chứng như đau lưng, đau tê yếu chân, rối loạn về vận động nên thăm khám sớm, phát hiện sớm nguyên nhân để có phương án điều trị kịp thời. Hiện, phẫu thuật hẹp ống sống được thực hiện bởi các bác sĩ đào tạo chuyên sâu, với sự hỗ trợ của nhiều công nghệ, máy móc hiện đại giúp giảm thiểu tối đa biến chứng yếu liệu sau mổ.

Khi đã có chỉ định can thiệp, bệnh nhân không nên chần chừ, trì hoãn sẽ khiến tổn thương tăng nặng, lâu ngày thành mãn tính, không thể hồi phục, làm tăng rủi ro khi phẫu thuật, kéo dài thời gian phục hồi, giảm hiệu quả đạt được.