Bà Hiền, 60 tuổi, khám phụ khoa định kỳ phát hiện u buồng trứng tiến triển thành khối u đặc, được bác sĩ phẫu thuật cắt toàn bộ tử cung và hai phần phụ.

Bà Hiền phát hiện khối u buồng trứng khi khám sức khỏe năm ngoái, chỉ số xét nghiệm chuyên sâu cho thấy nguy cơ ung thư thấp, theo dõi định kỳ. Gần đây, bà tái khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Kết quả siêu âm và chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận u nang buồng trứng trái dạng đặc, phân loại O-RADS (hệ thống đánh giá nguy cơ ác tính với u buồng trứng và phần phụ) mức độ 5, đa nhân xơ tử cung, dịch tự do trong ổ bụng.

ThS.BS Nguyễn Thị Quý Khoa, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, cho biết phụ nữ mãn kinh nhiều năm xuất hiện u đặc buồng trứng tiến triển nhanh có thể là dấu hiệu bất thường. Thông thường, buồng trứng giảm tiết hormone sau mãn kinh và teo nhỏ lại.

Bà Hiền mãn kinh 6 năm, khối u buồng trứng có đặc điểm phức tạp như dạng mô đặc, vỏ sần sùi, tăng sinh mạch máu nhiều. Bác sĩ đánh giá nguy cơ cao ác tính, song vẫn có khả năng là u lành tính với biểu hiện “giả ác tính trên hình ảnh học”.

BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, cùng êkíp phẫu thuật cắt tử cung toàn phần, hai buồng trứng và ống dẫn trứng, kèm mạc nối lớn (một phần của phúc mạc bao quanh các cơ quan tiêu hóa) để sinh thiết tế bào. Kết quả sau mổ xác định u lành tính, kích thước 6x6x8 cm. Bà Hiền hồi phục sức khỏe, xuất viện sau khoảng 4 ngày, tái khám định kỳ.

U đặc buồng trứng còn gọi là u nang buồng trứng dạng đặc (thay vì dạng nang chứa dịch), có thể nằm trên một hoặc cả hai buồng trứng. Loại u này có khả năng lành tính, ranh giới ác tính hoặc ác tính (ung thư buồng trứng).

Nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định rõ ràng. Các yếu tố nguy cơ cao về tính chất ác tính của khối u bao gồm tuổi mãn kinh, lạc nội mạc tử cung mạn tính, tiền sử ung thư vú, ung thư đại – trực tràng hoặc mắc bệnh di truyền. Bệnh thường tiến triển âm thầm, các triệu chứng thường không rõ ràng. Nhiều trường hợp được phát hiện ngẫu nhiên trong quá trình khám bệnh hoặc siêu âm định kỳ.

Khi khối u phát triển lớn, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng hoặc vùng chậu, chướng bụng, đầy hơi, ăn nhanh no, sờ thấy khối cứng ở vùng bụng dưới. Nếu khối u chèn ép bàng quang dẫn đến tiểu nhiều, tiểu rắt; chèn ép trực tràng gây táo bón hoặc đau khi đi ngoài. Đau trong khi quan hệ tình dục, rối loạn kinh nguyệt, chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt chảy máu sau mãn kinh… cũng là triệu chứng liên quan.

Phương pháp điều trị u đặc buồng trứng phụ thuộc vào kích thước khối u, triệu chứng và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Với u nhỏ, người bệnh thường được theo dõi bằng siêu âm và khám phụ khoa định kỳ. Trường hợp u lớn hoặc gây triệu chứng, bác sĩ có thể loại bỏ khối u bằng phẫu thuật. Nếu kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư buồng trứng (ác tính), bệnh nhân có thể cần hóa trị bổ sung sau mổ.

Bác sĩ Khoa khuyến cáo phụ nữ nói chung, phụ nữ tiền mãn kinh hoặc mãn kinh nói riêng cần khám phụ khoa mỗi 12 tháng để tầm soát các bệnh lý nguy hiểm. Nếu xuất hiện dấu hiệu như bụng to nhanh, đau vùng bụng – chậu, chảy máu hoặc tiết dịch âm đạo bất thường, người bệnh nên đi khám ngay.

* Tên người bệnh đã được thay đổi