Đi khám vì đau ngực, Vân, 17 tuổi, bất ngờ được chẩn đoán viêm cơ tim cấp biến chứng suy tim, sốc tim nguy kịch, phải can thiệp ECMO.

Vân xuất hiện cơn đau ngực trái sau một ngày uống thuốc tẩy giun. Chỉ vài phút sau em hết đau, cơn đau không lặp lại. Gia đình cho rằng triệu chứng này không đáng lo. “Tuy vậy, tôi vẫn đưa con đến viện kiểm tra tổng quát và siêu âm tim”, anh Trọng, cha bé, kể lại.

BS.CKI Phạm Phong Luân, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết khi bệnh nhân nhập viện, xét nghiệm cho thấy men tim tăng cao, siêu âm tim ghi nhận phân suất tống máu (EF) giảm nhẹ, điện tâm đồ có nhiều bất thường.

Kết quả chụp cộng hưởng từ tim (MRI tim) xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim cấp. Đây là tình trạng viêm toàn bộ hoặc một phần cơ tim. Nguyên nhân thường gặp nhất do nhiễm virus như virus cúm, virus viêm gan B, C, herpes… Ngoài ra, bệnh còn xảy ra do nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm, hoặc phản ứng với thuốc và các tác nhân miễn dịch.

Bác sĩ Luân cho hay ngoài cơn đau ngực mơ hồ, bệnh nhân không sốt, không ho, không có dấu hiệu nhiễm trùng. Xét nghiệm cho thấy Vân không nhiễm virus hay vi khuẩn. Do đó, không thể xác định chính xác nguyên nhân khiến em bị viêm cơ tim cấp, có khả năng đây là tác dụng phụ hiếm gặp sau uống thuốc tẩy giun.

Lập tức, Vân được chuyển vào khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (ICU) để theo dõi sát. Theo BS Đặng Lê Hồng Ngân, đơn vị Hồi sức Ngoại tim mạch, khoa ICU, viêm cơ tim có thể diễn tiến rất nhanh, gây suy tim nặng, rối loạn nhịp nguy hiểm, thậm chí ngưng tim đột ngột. Thống kê cho thấy viêm cơ tim chiếm đến 20% trong số các nguyên nhân gây đột tử ở người trẻ tuổi. Vì vậy, bệnh nhân phải được theo dõi liên tục tại ICU.

Các phương tiện hồi sức như ECMO, máy tạo nhịp tạm thời, máy thở dòng cao được chuẩn bị sẵn bên cạnh giường bệnh, đề phòng tình huống bất ngờ. Sau vài giờ theo dõi, tình trạng của Vân diễn tiến xấu đi. Chức năng tim giảm mạnh, huyết áp tụt sâu và xuất hiện rối loạn nhịp chậm. Bệnh nhân đứng trước nguy cơ sốc tim khiến tim không còn đủ khả năng bơm máu nuôi cơ thể, có thể dẫn đến ngưng tim và tử vong.

Khi nhập ICU, trái tim của Vân gần như suy kiệt vì ‘cơn bão viêm’. Chỉ trong chưa đầy 48 giờ, phân suất tống máu của tim chỉ còn khoảng 20%, không đủ duy trì tuần hoàn. Êkíp nhanh chóng đặt nội khí quản kết hợp triển khai VA-ECMO – hệ thống tim phổi nhân tạo và máy tạo nhịp tạm thời để thay thế chức năng của tim và phổi tạm thời cho bệnh nhân. Hệ thống này giúp duy trì dòng máu đến các cơ quan, giúp tim được nghỉ ngơi và phục hồi.

Sau 3 ngày điều trị tích cực, nhịp tim của Vân bắt đầu ổn định. Các bác sĩ tiến hành cai dần ECMO. Gần một tuần sau, bệnh nhân được rút ống thở và có thể tự hít thở, dù giọng nói còn khàn do thời gian dài thở máy.

Sau 9 ngày, chức năng tim bệnh nhân hồi phục rõ rệt, chỉ số EF tăng lên trên 50%. Các thuốc vận mạch và thiết bị hỗ trợ được tháo dần. Bệnh nhân rời phòng hồi sức, tiếp tục được điều trị suy tim bằng thuốc chẹn beta, lợi tiểu, ức chế SGLT2 và kháng đông.

Một tuần sau, tình trạng viêm cơ tim ổn định, chức năng tim duy trì ở mức bình thường, Vân xuất viện. “Sau ba tuần chiến đấu với tử thần, gia đình tôi mới có thể đưa con về nhà. Đó là niềm vui không thể diễn tả bằng lời”, anh Trọng xúc động nói.

Bác sĩ Luân cho biết, viêm cơ tim có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở người trẻ từ 20-40 tuổi. Bệnh có biểu hiện rất đa dạng. Nhiều trường hợp triệu chứng mờ nhạt hoặc gần như không có dấu hiệu báo trước nên người bệnh dễ chủ quan. Những triệu chứng thường gặp gồm đau ngực, khó thở khi gắng sức, tim đập nhanh, mệt mỏi, đau cơ, nhức đầu, chảy nước mũi, tiêu chảy hoặc ăn uống kém. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện sốc tim, tụt huyết áp, rối loạn nhịp nguy hiểm hoặc suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Để giảm nguy cơ viêm cơ tim, mỗi người nên giữ vệ sinh cá nhân tốt, phòng ngừa các bệnh nhiễm virus, đặc biệt là cúm, đồng thời tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo của bác sĩ.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi