TP.HCM – Bà Ngọc Thanh, 75 tuổi, bị đục thủy tinh thể độ III, kèm tiểu đường type 2, viêm gan, cơ địa dị ứng nặng, được bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh xây dựng phác đồ cá thể hóa, phẫu thuật thay thủy tinh thể thành công.

Nửa năm gần đây, thị lực mắt trái của bà Thanh ngày càng giảm sút, mắt mờ nhòe như có lớp sương phủ. Kết quả thăm khám tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ghi nhận mắt trái của bà bị đục thủy tinh thể độ III, kèm theo sụp mí nhẹ, thoái hóa rìa giác mạc, thị lực chỉ còn 4/10. Bà Thanh cần phẫu thuật thay thủy tinh thể để tránh tình trạng mắt mờ dần dẫn đến mù lòa.

Tuy nhiên, bà Thanh bị viêm da cơ địa dị ứng, dị ứng nặng với thực phẩm như hải sản, thịt bò, gà, vịt, kèm bệnh tiểu đường tuýp 2, nên rất lo lắng nếu phải mổ mắt. Trong gia đình, mẹ bà từng mắc viêm gan. Mặc dù bà hiện không bị bệnh gan, nhưng do tiền sử gia đình, bác sĩ cần đánh giá kỹ chức năng gan và tình trạng sức khỏe tổng quát trước khi tiến hành phẫu thuật.

ThS.BS Tăng Ngọc Anh, Phó khoa Mắt, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết người có cơ địa dị ứng như bà Thanh không chỉ có nguy cơ phản ứng với thuốc tê, thuốc kháng viêm mà còn dễ bị biến chứng viêm sau mổ. Kết hợp thêm bệnh tiểu đường, nguy cơ nhiễm khuẩn cao và thời gian hồi phục chậm. Nếu chức năng gan bị ảnh hưởng, khả năng chuyển hóa thuốc kém còn có thể gây tích lũy độc tính hoặc tổn thương gan cấp sau mổ.

“Đây là ca phẫu thuật phức tạp hơn thông thường, chúng tôi cần chuẩn bị thật kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh”, bác sĩ Ngọc Anh nói.

Theo đó, bác sĩ thử phản ứng thuốc (test dị ứng) trước mổ bằng cách sử dụng liều nhỏ các loại thuốc dự kiến dùng trong quá trình phẫu thuật và hậu phẫu, nhằm phát hiện sớm các phản ứng dị ứng hoặc tác dụng phụ có thể xảy ra. Quá trình này giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị một cách cá nhân hóa, tránh sử dụng những loại thuốc không phù hợp với cơ địa người bệnh, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ sốc phản vệ hoặc các biến chứng liên quan đến thuốc.

Bên cạnh đó, các bác sĩ liên chuyên khoa Mắt, Miễn dịch Lâm sàng, Nội tiết, Gan mật,… phối hợp lựa chọn thuốc kiểm soát đường huyết, giảm nguy cơ nhiễm trùng cũng như đảm bảo chức năng gan ổn định và tránh gây dị ứng để đảm bảo an toàn cho cuộc mổ và giúp quá trình hồi phục sau mổ diễn ra thuận lợi hơn.

Người bệnh đủ điều kiện phẫu thuật, bác sĩ Ngọc Anh và êkíp lên kế hoạch phẫu thuật bằng phương pháp tán nhuyễn thể thủy tinh bằng siêu âm (Phaco) và đặt kính nội nhãn đơn tiêu. Đây là lựa chọn an toàn và phù hợp nhất với tình trạng của bà.

Tuy nhiên, khác với kỹ thuật mổ Phaco thông thường, bác sĩ cho biết trường hợp này yêu cầu cao hơn, không chỉ về kỹ thuật mà còn về phác đồ phối hợp liên chuyên khoa. Trước tiên, bác sĩ đánh giá tình trạng toàn diện của mắt và sức khỏe tổng thể, từ đó điều chỉnh kỹ thuật phẫu thuật phù hợp, như lựa chọn năng lượng siêu âm tối ưu nhằm hạn chế tổn thương mô.

Ca mổ diễn ra trong vòng 20 phút, vết mổ siêu nhỏ (khoảng 2,2 mm), không gây tổn thương giác mạc. Trong suốt cuộc mổ, bà Thanh không gặp phản ứng phụ nào, không bị chảy máu kéo dài hay phản ứng dị ứng.

Mười ngày sau mổ, thị lực mắt trái người bệnh cải thiện rõ rệt, đạt 7/10 khi đeo kính, giác mạc lành tốt, không viêm, không đỏ, không kích ứng. ThS.BS Tăng Ngọc Anh cho biết, do cơ địa người bệnh phản ứng với nhiều loại thức ăn nên thuốc nhỏ mắt sau mổ cũng phải được chọn lựa kỹ để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Bà Thanh được chỉ định sử dụng một loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm không chứa corticoid, kết hợp với thuốc kháng sinh phổ hẹp có thành phần đơn giản, ít nguy cơ dị ứng.

“Giờ tôi nhìn rõ từng cánh hoa trên sân, đọc sách không cần nheo mắt, thậm chí còn nhìn được số xe ngoài đường mà không cần đoán nữa”, bà vui mừng cho biết, thêm rằng trước đây bà thường ngại ra đường buổi tối hoặc phải có người thân đi cùng vì sợ trượt ngã, nhưng giờ đây bà có thể đi tập thể dục quanh nhà một mình.

Bác sĩ khuyên người lớn tuổi nên khám mắt định kỳ mỗi 6 tháng để phát hiện sớm các dấu hiệu đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hay thoái hóa điểm vàng. Nếu thị lực giảm, nhìn mờ, chói sáng… có thể là dấu hiệu đục thủy tinh thể cần được chẩn đoán và can thiệp sớm.