BS.CKI Châu Hoàng Phương Thảo – Phó giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM (IVF Tâm Anh TP HCM) nhận định “Lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất hormone, sản xuất tinh dịch, số lượng trứng, chất lượng trứng, chất lượng niêm mạc tử cung và một loạt các quá trình khác liên quan đến khả năng sinh sản”.

Vợ chồng anh Long (ngụ ở Đồng Nai) bắt đầu buổi sáng bằng việc chạy bộ, duy trì lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống cân bằng dinh dưỡng trước khi làm thụ tinh trong ống nghiệm với hy vọng có con sau 6 năm hiếm muộn.

Không may khi cả hai vợ chồng đều mắc những bệnh lý khiến việc có con tự nhiên. Anh Long (40 tuổi) có nồng độ tinh trùng ít, độ di động kém, tỷ lệ tinh trùng dị dạng 60%. Chị Thanh (37 tuổi) chỉ số dự trữ buồng trứng thấp, AMH chỉ còn 1.4 (phụ nữ trong độ tuổi sinh sản dưới 38 tuổi có chỉ số AMH trung bình 2-6.8ng/ml). Hai vợ chồng từ làm thụ tinh trong ống nghiệm IVF nhưng 2 lần chuyển phôi không thành công vì tạo được ít phôi.

Tháng 11/2023, vợ chồng tìm đến IVF Tâm Anh TP HCM để thăm khám. Tại đây, vợ chồng anh được BS.CKI Châu Hoàng Phương Thảo tư vấn cả hai nên thay đổi lối sống lành mạnh để tăng cường sức khoẻ tổng thể cũng như chất lượng trứng và tinh trùng trước khi thụ tinh ống nghiệm.

“Lối sống bao gồm chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, vận động có thể giúp tăng cường sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ giới. Lựa chọn lối sống lành mạnh, khoa học giúp tăng tỷ lệ thành công khi điều trị vô sinh ở các cặp vợ chồng chậm con.”

Sau khi nhận được lời tư vấn từ bác sĩ, chị Thanh bổ sung vitamin, anh Long cai thuốc lá. Hai vợ chồng chạy bộ mỗi buổi sáng, hạn chế thức khuya và căng thẳng. Anh chị cũng áp dụng một chế độ ăn khoa học hơn với việc cân bằng nhóm chất, bổ sung thêm rau, củ, trái cây, cung cấp protein từ cá, các loại đậu và thịt gia cầm ít chất béo và hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, đường…

Trường hợp chị Thanh được sử dụng phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ, sau chọc hút, chị thu được 12 trứng trưởng thành. Chuyên viên phôi học tiến hành lọc rửa tinh trùng của anh Long để lựa chọn những “chiến binh” khỏe nhất để thực hiện thụ tinh với trứng. Sau tạo phôi, vợ chồng anh Long có được 8 phôi ngày 5 loại tốt.

Cuối tháng 12/2023 quá trình chuẩn bị nội mạc tử cung đáp ứng điều kiện, chị Thanh được tiến hành chuyển 1 phôi vào buồng tử cung. 14 ngày sau chuyển phôi beta cao vút, chị Thanh được thông báo đã đậu thai.

“So với những lần điều trị trước, hành trình này của vợ chồng tôi gặp nhiều thuận lợi hơn, cả hai cùng thấu hiểu, san sẻ và đặc biệt là có sự chuẩn bị tốt về sức khoẻ trước khi điều trị. Bây giờ hai vợ chồng cùng chuẩn bị cho thai kỳ khỏe mạnh để đón em bé năm Rồng”, anh nói.

Theo bác sĩ Thảo, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng vô sinh, các nhóm nguyên nhân có thể đến từ người nam, người nữ, hoặc cả hai vợ chồng. Nguyên nhân có thể là chất lượng tinh trùng thấp, vô tinh, bệnh lý liên quan đến khả năng sinh tinh, các vấn đề về buồng trứng, tắc nghẽn ống dẫn trứng, lạc nội mạc tử cung, lớn tuổi, buồng trứng đa nang, khó thụ tinh tự nhiên… Ngoài ra, béo phì, chế độ ăn uống không cân bằng, chế độ ăn nhiều chất béo chuyển hóa, carbohydrate và đường, thiếu hoạt động thể chất, hút thuốc, trầm cảm, lo lắng và căng thẳng cũng góp phần gây ra tình trạng vô sinh.

“IVF không thể cải thiện sức khỏe và chất lượng trứng, tinh trùng của bạn mà chỉ sàng lọc, phát hiện phôi dị tật, chọn phôi tốt nhất bằng kỹ thuật sàng lọc di truyền tiền làm tổ”, bác sĩ Thảo nói.

Bác sĩ Thảo cho biết chuyển phôi thất bại có nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất là nguyên nhân đến từ chất lượng phôi, nguyên nhân ở niêm mạc tử cung và sự bất thường trong tương tác của phôi và niêm mạc. Trong đó chất lượng phôi phụ thuộc nhiều vào chất lượng trứng và tinh trùng. Vì vậy khi chuẩn bị bước vào hành trình điều trị IVF, hai vợ chồng cần được kiểm tra sức khỏe, điều trị bệnh liên quan nếu có, đồng thời điều chỉnh lối sống để nâng cao sức khỏe.

Một sự thật ít ai biết là đối với phụ nữ, để các nang trứng nguyên thuỷ phát triển và trưởng thành sẽ mất khoảng 120 ngày. Giai đoạn này, các nang trứng nguyên thuỷ dễ bị tổn thương nếu không được cung cấp đủ dinh dưỡng hoặc phải tiếp xúc với các yếu tố có hại. Sự tác động của căng thẳng, rối loạn nội tiết, chất độc làm ảnh hưởng đến sự phát triển, độ toàn vẹn DNA của trứng. Chất lượng trứng không tốt khiến khả năng đậu thai giảm và nguy cơ sảy thai, dị tật bẩm sinh cao.

Tương tự, tinh trùng cũng bị ảnh hưởng bởi yếu tố bên ngoài. Nếu người chồng sử dụng nhiều chất kích thích, bia rượu, thuốc lá, thuốc điều trị bệnh…, tinh binh có thể hư hỏng, hình dạng bất thường, giảm tốc độ di chuyển hoặc số lượng.

Theo bác sĩ Thảo, quá trình điều trị IVF thường dài ngày. Nhiều bệnh nhân hiếm muộn chia sẻ rằng thời tiết mát mẻ trong mùa đông – xuân giúp họ thấy khỏe khoắn, tâm lý thoải mái và sẵn sàng hơn. Do đó, vợ chồng không dùng biện pháp tránh thai nhưng sau một năm kết hôn (hoặc 6 tháng với phụ nữ trên 35 tuổi) chưa có con nên đi khám, điều trị sớm. Việc trì hoãn điều trị có thể khiến khả năng sinh sản suy giảm theo thời gian, tăng khó khăn và chi phí điều trị.

Trong hai tháng cuối năm 2023, hệ thống IVF Tâm Anh khám, điều trị gần 5.000 trường hợp mỗi tuần, tăng gấp 3 lần các thời điểm khác trong năm, gấp đôi cùng kỳ năm ngoái, trong đó 70% là trường hợp khó, lớn tuổi, thất bại chuyển phôi nhiều lần… “Phần lớn các cặp vợ chồng từng trải qua quá trình điều trị trước đó, rất có ý thức chuẩn bị tinh thần, sức khỏe, và tài chính cho lần IVF tiếp theo”, bác sĩ cho hay.

Vào 20h thứ Tư, 03/01/2024, Hệ thống BVĐK Tâm Anh kết hợp cùng Đài truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Vĩnh Long cùng các trang báo như Báo Thanh niên, báo điện tử VNExpress… tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến về “Chữa hiếm muộn vào mùa Đông – Xuân tỷ lệ thành công cao”. Chương trình với sự tham gia của TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng, BS.CKI Châu Hoàng Phương Thảo, TS.BS Nguyễn Thị Liên Hương, ThS.BS Lê Đăng Khoa.

Độc giả gửi câu hỏi tại đây để được bác sĩ giải đáp.