Sau gần 20 năm bị tiểu đường type 2, ông Mạnh (72 tuổi, TP.HCM) thường hay té ngã, bắp chân teo nhỏ, đau đùi, đi khám mới biết bị teo cơ do biến chứng tiểu đường.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), BS.CKI Đỗ Tiến Vũ, khoa Nội tiết – Đái tháo đường ghi nhận dáng đi của ông Mạnh khập khiễng, kéo lê chân trái. Kiểm tra thấy bắp chân trái người bệnh teo nhỏ hơn hẳn so với chân phải.

Khai thác kỹ bệnh sử, ông Mạnh cho biết uống thuốc tiểu đường đúng chỉ định nhưng đường huyết vẫn thường ở mức cao 8.0 mmol/L (an toàn là 6.5 mmol/L). Khoảng 1 năm nay, ông hay đau nhói vùng đùi, hông, nhất là vào ban đêm. Gần đây tần suất đau tăng, uống giảm đau không đỡ, đặc biệt sức chân yếu hẳn, ông thường xuyên té ngã, khó tự đứng dậy.

Nghi ngờ người bệnh bị biến chứng thần kinh do tiểu đường lâu năm, bác sĩ Vũ chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu và chụp MRI vùng lưng dưới để loại trừ khả năng chèn ép các dây thần kinh xung quanh cột sống, làm điện cơ đánh giá hoạt động của các dây thần kinh hai chân.

Kết quả cho thấy, ông Mạnh bị teo cơ do tiểu đường. Đây là một tình trạng thần kinh cơ hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 1% số người bị tiểu đường, gây ra đau nhức và yếu cơ lan rộng ở hông và chân. Các triệu chứng này thường bắt đầu đột ngột ở một bên cơ thể sau đó có thể lan sang bên kia. Tình trạng yếu cơ thường tiếp tục tiến triển trong vài tháng sau khi cơn đau đã thuyên giảm. Ở giai đoạn nặng nhất, người bệnh thường khó đi lại, thậm chí phải ngồi xe lăn.

Nguyên nhân của bệnh teo cơ do tiểu đường chủ yếu do sự thay đổi bất thường của hệ thống miễn dịch gây tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh chi phối chi dưới. Quá trình này được gọi là viêm vi mạch máu. Teo cơ không liên quan đến thời gian mắc bệnh hoặc mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Bác sĩ Vũ cho biết, điều trị căn bản cho bệnh teo cơ do tiểu đường bao gồm điều trị triệu chứng kiểm soát đau, kiểm soát đường huyết tốt và vật lý trị liệu vận động.

Do đây là đau thần kinh hoặc đau dây thần kinh, thường phản ứng kém hơn với thuốc giảm đau thông thường nên ông Mạnh được bác sĩ Vũ chỉ định các thuốc chuyên biệt, đồng thời phải kiểm soát đường huyết nghiêm ngặt dưới 6.5 mmol/L. Ngoài chế độ ăn uống lành mạnh và khoa học, người bệnh được tư vấn bổ sung thêm các loại thực phẩm có chứa protein như cá, trứng, các loại đậu… để cải thiện tình trạng suy giảm khối lượng cơ bắp.

Ông Mạnh được tập các bài tập vật lý trị liệu theo sự hướng dẫn của bác sĩ để giữ cho cơ bắp hoạt động, cải thiện tốc độ và mức độ phục hồi.

Bác sĩ Vũ cho biết, các triệu chứng của bệnh teo cơ do tiểu đường có thể kéo dài từ vài tháng đến hai năm. Quá trình hồi phục sau đó có thể mất từ ​​vài tháng đến vài năm. Khoảng 10% người bệnh phải sử dụng xe lăn hai năm sau khi xuất hiện các triệu chứng. Nhiều người bị suy yếu vĩnh viễn ở các mức độ khác nhau, do đó việc tầm soát, phòng ngừa các biến chứng sớm về thần kinh ở người bệnh tiểu đường rất quan trọng.

20h ngày 9/4, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tổ chức tư vấn trực tuyến: “Phòng ngừa biến chứng sớm trên người bệnh đái tháo đường: Mắt, thận, thần kinh”.

BS.CKI Đỗ Tiến Vũ, ThS.BSCKI Võ Đình Bảo Văn, BS.CKI Trần Tấn Phát, khoa Nội Tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tham gia chương trình. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được tư vấn.