Trong 1 năm stress và rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, chị Liên (49 tuổi, TP.HCM) tăng từ 50kg lên 78kg.

Căng thẳng hôn nhân và kinh doanh, từ giữa năm 2025, chị Liên bắt đầu mất ngủ. Giấc ngủ đêm ngày càng muộn và ngắn, trung bình 2-3 tiếng/ngày, không sâu, dễ tỉnh, nếu dùng thuốc an thần có thể ngủ được 4-5 tiếng/ngày.

Thời điểm này, cân nặng của chị bắt đầu tăng nhanh, từ 50kg lên 78kg, vòng bụng to rõ dù ăn ít. Chị đã thử nhiều biện pháp để giảm mỡ bụng như tập yoga, quấn đai, massage nhưng không hiệu quả.

Kết quả khám chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ) cho thấy chị Liên béo phì độ 2, mỡ nội tạng cao gấp đôi ngưỡng an toàn, gan nhiễm mỡ độ 2. TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định chị bị rối loạn giấc ngủ dẫn đến béo phì, ngưng thở khi ngủ.

Bác sĩ Hoàng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, việc không ngủ đủ giấc từ 7 – 9 giờ mỗi đêm làm tăng nguy cơ béo phì ở người trưởng thành. Lúc ngủ cũng là lúc cơ thể được “sửa chữa” và phục hồi lại sức khỏe. Nếu tình trạng ngủ không đủ giấc thường xuyên xảy ra thì các yếu tố gây viêm và các hormone căng thẳng sẽ được giải phóng để phản ứng lại tình trạng căng thẳng mãn tính.

Hormone cortisol là một trong số các hormone căng thẳng được giải phóng ra trong quá trình này. Glucose (đường) được giải phóng vào máu nhờ cortisol để nuôi dưỡng não và hỗ trợ cho bộ não hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, tác dụng phụ của cortisol là có thể khiến cân nặng tăng lên, về lâu dài gây ra béo phì.

Tình trạng căng thẳng kéo dài sẽ khiến cơ thể tiết nhiều cortisol và kích thích cảm giác thèm ăn đáng kể. Đây cũng là lý do khiến nhiều người lựa chọn cách giải tỏa căng thẳng bằng việc ăn nhiều hơn bình thường và dễ dàng gây tăng cân.

“Giấc ngủ chiếm tỷ trọng lớn trong đời sống. Hiện nay, rối loạn giấc ngủ rất phổ biến, đa dạng nhưng chưa được quan tâm đúng mức, thậm chí bị xem nhẹ”, bác sĩ Hoàng nhận định.

Tại Việt Nam, khoảng 30% người trưởng thành gặp các vấn đề về giấc ngủ. Rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí tuệ, gây giảm chú ý, phán đoán chậm, ảo giác, tăng động, giảm chú ý, suy giảm miễn dịch khiến cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm trùng, tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì, ung thư. Rối loạn giấc ngủ khiến chị Liên tăng cân và tình trạng thừa cân càng làm cho chất lượng giấc ngủ của chị bị giảm sút bởi hội chứng ngưng thở khi ngủ khi ngủ ngáy, xuất hiện những chu kỳ giảm thở, ngưng thở ngắt quãng.

Kiểm soát cân nặng là một trong những yếu tố để cải thiện sức khỏe và giấc ngủ cho người bệnh. Một liệu trình điều trị đa mô thức được xây dựng cá thể hóa cho chị Liên. Cùng với tác động của thuốc uống và thuốc tiêm để giảm cảm giác đói, tăng cảm giác no, chị Liên được tư vấn kỹ về chế độ ăn cũng như vận động để dễ ngủ.

Chị được yêu cầu hạn chế sử dụng cà phê, chất kích thích, rượu bia, thực phẩm nhiều đường vào buổi chiều muộn hoặc tối. Ưu tiên thực phẩm chứa tryptophan, melatonin, magie, Omega 3… có thể giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ như cá hồi, kiwi, hạnh nhân, quả óc chó, chuối, sữa ấm, nhóm rau lá xanh, trà hoa cúc…

Chị cũng cố gắng duy trì giờ ngủ cố định, ngâm chân với nước ấm trước khi ngủ khoảng 30 phút, massage cơ thể, tập trung phần đầu và cổ – vai – gáy; tập thể dục 30 phút mỗi ngày trước ngủ, cố gắng hạn chế sử dụng thuốc an thần để tránh tình trạng phụ thuộc vào thuốc.

Sau 1 tháng, chị giảm được 4kg, giấc ngủ bắt đầu sâu và dài hơn, khoảng 4-5 tiếng/đêm, không còn ngủ chập chờn. 2 tháng tiếp theo chị giảm 10kg, cùng chế độ ăn và luyện tập nghiêm túc, chất lượng giấc ngủ cải thiện rõ rệt. Chị đã có thể ngủ được 6 – 7 tiếng/đêm, tinh thần thoải mái, gần như không còn mệt mỏi vào ban ngày. Mục tiêu của chị là giảm tổng 20kg.

*Tên người bệnh đã thay đổi