Sau khi tăng hàng chục kg chỉ trong vài tháng nghỉ giãn cách xã hội, nhiều người tìm mọi cách để trở về cân nặng ban đầu suốt 4 năm nhưng không thành.

Chị Kim (38 tuổi, Đồng Nai) cho biết, chưa bao giờ cân nặng của chị vượt mốc 90 kg và kéo dài lâu như hiện nay. Trước khi giãn cách xã hội do dịch Covid-19 năm 2021, chị Kim thuộc diện tròn trịa nhưng không quá nặng nề. Gần 4 tháng ở trong nhà, không ra ngoài, rất ít vận động, chủ yếu ăn đồ hộp, ít rau xanh cân nặng của chị tăng không kiểm soát, từ 78kg lên hơn 90kg.

Hết giãn cách, chị đã cố gắng giảm cân bằng cách ăn ít hơn, tập thể dục nhiều hơn như đánh tennis và tập gym, tuy nhiên hiệu quả không được như mong đợi. Đến thời điểm này, sau gần 4 năm, cân nặng của chị không về được mốc như trước dịch mà tăng nhẹ.

TS.BS Trần Hữu Thanh Tùng, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết chị Kim đến khám lần đầu khi nặng 91,2kg, với chiều cao 1m62, chỉ số khối cơ thể (BMI) của chị là 34.8 (kg/m2), thuộc nhóm béo phì độ 2.

Các kết quả xét nghiệm cho thấy, ngoài thừa cân, thừa mỡ, chị Kim còn bị hàng loạt biến chứng do béo phì như gan nhiễm mỡ độ 3, rối loạn lipid máu, tiền tiểu đường, tăng axit uric, buồng trứng đa nang. Bác sĩ Tùng cho biết, với tình trạng mỡ nội tạng là 215cm2, cao hơn 2 lần mức an toàn, chị Kim dễ bị tăng tình trạng đề kháng insulin gây tăng đường huyết, nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao; tăng phản ứng viêm làm tăng tiết cytokine, góp phần gây đột quỵ, ung thư đại trực tràng, tim mạch…

Ngoài ra chỉ số mỡ nội tạng cao còn có thể gây ra một số vấn đề như sa sút trí tuệ, bệnh gút, hen suyễn, viêm xương khớp, đau lưng, ung thư vú, alzheimer…

Tương tự, anh Nguyên (35 tuổi, TP.HCM) cũng tăng 10kg trong thời gian nghỉ làm, ở nhà vì dịch bệnh, từ 80kg lên 90kg mặc dù anh cũng cố gắng tập tạ tay trong nhà nhưng do điều kiện chật chội nên những vận động này không đủ để giữ nguyên cân nặng. Anh còn từng 2 lần mắc Covid-19 nên sức khỏe cũng giảm sút nhiều. Hết dịch, cân nặng của anh không giảm, anh nhanh mệt, dễ đuối sức mỗi khi phải vận động nhanh, bê vác nặng. Được bạn bè giới thiệu, anh đến tư vấn điều trị giảm cân tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Bác sĩ Tùng cho biết, nguyên nhân tăng cân nhanh trong thời gian ngắn rồi không giảm được sau đó, một phần do chế độ ăn uống, sinh hoạt chưa hợp lý, một lý do khác quan trọng hơn, đó là các tế bào mỡ đã “ghi nhớ” cân nặng ở mức béo phì trước đó.

“Khi một người tăng cân, số lượng tế bào dự trữ mỡ trong cơ thể họ không thay đổi; thay vào đó, mỗi tế bào mở rộng để dự trữ nhiều mỡ hơn bằng cách thay đổi cách phản ứng và dự trữ chất dinh dưỡng, chống lại những nỗ lực giảm cân”, bác sĩ Tùng nói.

Vì thế, việc cần thiết là phải duy trì tình trạng giảm cân trong một khoảng thời gian nhất định (3-6 tháng) để các tế bào mỡ lưu trữ “trí nhớ” mới. Căn cứ tình trạng thừa cân, béo phì của từng người bệnh, bác sĩ Tùng đã có phác đồ điều trị cá thể hóa, kết hợp nội khoa, dinh dưỡng và vận động.

“Người bệnh thừa cân, béo phì cần được chẩn đoán điều trị nguyên nhân kết hợp với giải pháp vận động và dinh dưỡng tối ưu, để giúp giảm cân an toàn, hiệu quả và dễ thực hiện”, bác sĩ Tùng nói.

Sau 2 tuần, chị Kim giảm 5kg, anh Nguyên giảm 4kg và tiếp tục theo đuổi lộ trình giảm cân an toàn, bền vững tới mục tiêu giảm khoảng 18-20kg cân nặng.