Anh Duy, 27 tuổi, là tài xế vận chuyển đồ nội thất, sau một thời gian đau lưng, anh đi khám, phát hiện thoát vị đĩa đệm, phải phẫu thuật.

Anh Duy đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám trong tình trạng đau lan xuống chân, tê bì, dần đi lại khó khăn, kết quả chụp MRI cho thấy anh bị thoát vị đĩa đệm cột sống lưng L3L4 và L4L5.

“Người bệnh còn trẻ, không chấn thương nên khả năng cao mắc bệnh cột sống do làm việc sai tư thế trong thời gian dài”, ThS.BS.CKI Vũ Đức Thắng, khoa Phẫu thuật Cột sống, cho biết.

Bác sĩ giải thích thêm, trong quá trình làm việc, anh Duy thường ngồi lâu một tư thế trong không gian hẹp; chạy trên những đoạn đường không bằng phẳng, xóc nảy nhiều; bê vác nặng quá sức… những yếu tố này khiến cơ, khớp, dây chằng bị căng thẳng quá mức dẫn đến suy yếu, giảm tuần hoàn máu, tăng áp lực không đồng đều lên đĩa đệm và các cấu trúc cột sống, dẫn đến tổn thương sụn và thoái hóa sớm.

Anh Duy được phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu với sự hỗ trợ của kính vi phẫu. Bác sĩ mở đường mổ rất nhỏ trên da, thông qua đó đưa ống nong có đường kính khoảng 2 cm vào tiếp cận các đốt sống. Sau đó lấy khối thoát vị và các cấu trúc mô đã bị tổn thương khác ra khỏi cơ thể.

Kính vi phẫu giúp phóng đại vị trí phẫu thuật lên gấp hàng chục lần, nâng cao độ chính xác cho các thao tác, tránh được tổn thương thần kinh và các mô mềm xung quanh. Nhờ đó, người bệnh ít đau, ít mất máu và phục hồi nhanh hơn.

Bác sĩ Thắng cho biết trước đây thoái hóa cột sống thường gặp ở người trên 60 tuổi do lão hóa tự nhiên nhưng hiện nay, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa. Trung bình mỗi tuần, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tiếp nhận hơn 200 người bệnh thoái hóa cột sống, khoảng 20% là người trẻ tuổi. Qua khai thác bệnh sử, nguyên nhân chủ yếu là do thói quen sinh hoạt và làm việc sai tư thế.

Để phòng ngừa thoái hóa cột sống sớm, bác sĩ Thắng khuyên người trẻ chú ý giảm áp lực cho cột sống trong làm việc và sinh hoạt hàng ngày. Không ngồi quá lâu kéo dài nhiều giờ, ngồi thẳng lưng, tựa lưng vững vàng. Đứng thẳng, không khom lưng hoặc chùng vai, không mang vác vật nặng sai tư thế, không bật người dậy đột ngột khi đang nằm. Nếu phải ngồi lâu, cần đứng lên đi lại sau mỗi 30-45 phút. Vận động thường xuyên ở cường độ vừa phải, tham vấn ý kiến bác sĩ, huấn luyện viên về các bài tập hay tư thế tốt cho cột sống.

Khám sức khỏe xương khớp định kỳ và đến gặp bác sĩ sớm nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như đau tê ở cổ vai gáy, lan đến bả vai, cánh tay hoặc đau lưng lan xuống hông, chân. Nếu được phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, mức độ nhẹ có thể điều trị bảo tồn, dùng thuốc, tập vật lý trị liệu… giúp giảm gánh nặng chi phí.

Tuy nhiên, vì các triệu chứng ban đầu của bệnh thường khá mờ nhạt như đau mỏi nhẹ ở vai gáy hoặc lưng nên nhiều người trẻ chủ quan, không đi khám cho đến khi bệnh nặng, đau nhiều, ảnh hưởng vận động. Lúc này, nhiều trường hợp phải phẫu thuật vì bệnh phát triển thành thoát vị đĩa đệm, gai cột sống, hẹp lỗ liên hợp, hội chứng cổ vai gáy, tê yếu tay chân. Hiện, phẫu thuật cột sống có thể thực hiện bằng robot, kính vi phẫu, hệ thống khoan cắt siêu âm… mang lại hiệu quả cao, người bệnh phục hồi nhanh.