Hà Nội – Ông Hội, 65 tuổi, bị viêm phổi nặng gây ra bởi vi khuẩn đa kháng thuốc trong thời gian nằm hôn mê sâu do tai nạn giao thông.

Trước khi chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ông Hội đã điều trị hồi sức tích cực tại bệnh viện tuyến trung ương. Ông bị chấn thương sọ não, dập não, xuất huyết dưới nhện, máu tụ ngoài màng cứng, chấn thương ngực kín, gãy xương sườn, gãy xương cẳng chân và vỡ xương hàm sau tai nạn.

Trong quá trình nằm viện, ông mắc thêm viêm phổi bệnh viện, dẫn đến suy hô hấp. Khi chuyển đến Tâm Anh, ông vẫn hôn mê sâu, phải đặt nội khí quản, chỉ số nhiễm trùng tăng gấp 60 lần so với bình thường. Kết quả nuôi cấy xác định hai tác nhân gây bệnh là Acinetobacter baumannii và Pseudomonas aeruginosa (trực khuẩn mủ xanh), đều là vi khuẩn đa kháng thuốc và rất khó điều trị.

Hai vi khuẩn này thường gây viêm phổi bệnh viện, nhất là ở người bệnh nặng, nằm hồi sức hoặc thở máy kéo dài. Khi vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh, lựa chọn điều trị hiệu quả bị thu hẹp. Nhiễm khuẩn có thể diễn tiến nặng, gây suy hô hấp nặng và làm tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt ở người có nhiều tổn thương như ông Hội. Thách thức với các bác sĩ không chỉ nằm ở việc kiểm soát nhiễm khuẩn trên nền đa chấn thương. Việc sử dụng kháng sinh kéo dài trước đó còn khiến gan, thận người bệnh bị tổn thương, buộc êkíp phải cân nhắc kỹ loại thuốc và liều dùng.

“Người bệnh cần sử dụng kháng sinh đặc hiệu, thế hệ mới, phù hợp với tác nhân gây bệnh và mức độ nhạy cảm của vi khuẩn. Liều thuốc cũng phải được điều chỉnh theo chức năng gan, thận để hạn chế nguy cơ tích lũy thuốc hoặc làm nặng thêm tổn thương sẵn có”, BS.CKI Phùng Quang Tùng, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc, cho biết.

Đồng thời, người bệnh được mở khí quản để thuận tiện hút đờm, làm sạch đường thở. Ông cũng được chăm sóc trong phòng cách ly áp lực âm nhằm hạn chế nguy cơ phát tán tác nhân gây bệnh và lây nhiễm chéo. Quá trình điều trị có sự phối hợp giữa các chuyên khoa, trong đó có hồi sức và dược lâm sàng, để kiểm soát nhiễm khuẩn, điều chỉnh thuốc và duy trì các chức năng sống.

Sau 20 ngày, ông Hội dần hồi tỉnh. Lúc này ngoài điều trị nội khoa, người bệnh được tập vật lý trị liệu hô hấp để cải thiện thông khí, giảm ứ đọng đờm và phục hồi chức năng phổi, cai máy thở. Chế độ dinh dưỡng cũng được điều chỉnh nhằm hỗ trợ miễn dịch, nâng cao thể trạng.

Sau ba tuần, người bệnh cai hoàn toàn máy thở, tự thở, ăn uống qua đường miệng và giao tiếp bình thường với người thân và tình trạng viêm phổi cải thiện rõ rệt. Sau 1 tháng điều trị tích cực, ông hồi phục và xuất viện. Bác sĩ hướng dẫn gia đình tiếp tục theo dõi sức khỏe, duy trì dinh dưỡng đầy đủ và tập phục hồi chức năng tại nhà để cải thiện thể lực, vận động sau thời gian dài nằm viện.

Việc phát hiện tác nhân gây bệnh, lựa chọn và điều chỉnh kháng sinh kịp thời, kết hợp hỗ trợ hô hấp và phục hồi chức năng đã góp phần giúp người bệnh vượt qua đợt nhiễm khuẩn nặng, giảm nguy cơ biến chứng và hồi phục.

Theo bác sĩ Tùng, viêm phổi bệnh viện là tình trạng nhiễm trùng phổi xuất hiện trong thời gian nằm viện, có thể khiến bệnh nặng hơn, kéo dài thời gian điều trị và tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt ở người bệnh nặng. Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, mắc bệnh mạn tính, suy giảm miễn dịch, suy dinh dưỡng hoặc nằm viện kéo dài. Người hôn mê, giảm ý thức, khó nuốt, ho khạc kém hoặc hạn chế vận động cũng dễ mắc bệnh do dịch tiết ứ đọng và nguy cơ hít sặc vào đường hô hấp.

Để giảm nguy cơ viêm phổi bệnh viện, người bệnh, người nhà và người chăm sóc cần vệ sinh tay đúng cách trước và sau khi tiếp xúc với người bệnh, duy trì vệ sinh răng miệng hằng ngày và tuân thủ hướng dẫn phòng ngừa nhiễm khuẩn của nhân viên y tế. Tùy tình trạng sức khỏe, người bệnh nên được hỗ trợ vận động sớm, thay đổi tư thế phù hợp và bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ. Với người có nguy cơ hít sặc, cần tuân thủ hướng dẫn về tư thế và cách ăn uống an toàn.

Khi người bệnh xuất hiện sốt, ho tăng, thay đổi số lượng và màu sắc đờm, khó thở hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi, người nhà cần báo ngay cho nhân viên y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời. Không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc sử dụng không phù hợp có thể làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.