Vô sinh do tắc ống dẫn tinh bẩm sinh, từng phẫu thuật thông nối nhưng thất bại, anh Trung 31 tuổi hạnh phúc đón con gái nhờ kỹ thuật trích mô tinh hoàn tìm tinh trùng làm thụ tinh ống nghiệm (IVF).

Anh cho biết năm 2018 lập gia đình, sau 2 năm không có con, đi khám tại một bệnh viện được chẩn đoán vô sinh do vô tinh tắc nghẽn (Obstructive Azoospermia – OA), tức tình trạng tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng bình thường nhưng đường ra bị chặn lại. Anh được tư vấn nối ống dẫn tinh nhưng thất bại.

Tháng 8/2025, anh cùng vợ đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (Cơ sở P.Chánh Hưng – Quận 8 cũ), ThS.BS Phan Hà Minh Hạnh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản cho biết anh Trung từng phẫu thuật thất bại một lần, để lại vết sẹo mổ, nếu can thiệp lần hai sẽ gây ảnh hưởng đến mạch máu và cấu trúc giải phẫu, tỷ lệ thành công thấp hơn và nguy cơ tổn thương cao hơn.

Bác sĩ tư vấn phẫu thuật mở bìu lấy tinh trùng từ tinh hoàn (TESE) cho anh Trung. Đây là thủ thuật lấy một mẫu mô nhỏ từ tinh hoàn. Vì đã xác định là vô tinh do tắc nghẽn, nên tỷ lệ tìm thấy tinh trùng rất cao mà chỉ lấy một mẫu mô nhỏ, ít xâm lấn và ít gây tổn thương tổng thể đến tinh hoàn và hệ thống ống dẫn, giữ lại cơ hội nếu sau này bệnh nhân vẫn muốn thông nối lại.

Êkíp bác sĩ rạch một đường nhỏ, bộc lộ lớp vỏ bao của tinh hoàn, lấy một mẫu mô nhỏ và đưa vào phòng Lab. Tại đây, các chuyên viên phôi học xé mô để giải phóng các tinh trùng từ bên trong các ống sinh tinh và soi tìm tinh trùng. Sau 30 phút, bác sĩ thu đủ tinh binh cho một lần thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và trữ đông cho một chu kỳ trong tương lai.

Cùng lúc đó, vợ anh Trung được chọc hút trứng ở phòng bên cạnh. Kết quả kích thích buồng trứng được 20 noãn, nuôi được 1 phôi ngày 5 loại 3. Bác sĩ, tiêm tinh trùng trực tiếp vào noãn để tạo phôi (làm ICSI). Vợ anh Trung đậu thai ngay lần chuyển phôi đầu tiên, hiện thai được hơn 10 tuần.

Không có tinh trùng trong tinh dịch (Azoospermia) là tình trạng cơ thể vẫn sản xuất được tinh trùng trong tinh hoàn nhưng không thể thoát ra ngoài. Tùy theo nguyên nhân, tình trạng này được chia thành hai nhóm chính là vô tinh do tắc nghẽn và không do tắc nghẽn (Non-Obstructive Azoospermia – NOA).

Trường hợp anh Trung là vô tinh do đường dẫn tinh bị tắc ở một điểm nào đó, không thể đi ra ngoài. Nguyên nhân do không có ống dẫn tinh hai bên bẩm sinh, người nam sinh ra đã thiếu mất một đoạn hoặc toàn bộ ống dẫn tinh, thường liên quan đến đột biến gen gây bệnh xơ nang.

Bệnh còn có thể do nhiễm trùng, lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia hoặc các nhiễm trùng đường tiết niệu, gây viêm mào tinh (epididymitis) hoặc viêm ống dẫn tinh (vasitis). Quá trình viêm nhiễm này sau khi lành sẽ để lại sẹo, gây chít hẹp và tắc nghẽn đường ống. Chấn thương mạnh vùng bìu, tổn thương sau phẫu thuật cũng là nguyên nhân gây bệnh. Một số nam giới tắc ống dẫn tinh do chủ động triệt sản để ngừa thai.

Bác sĩ Hạnh khuyến cáo, nam giới khi có dấu hiệu của bệnh, cần đi khám để được tư vấn và điều trị kịp thời. Người bệnh sẽ được xét nghiệm nội tiết, siêu âm, sinh thiết tinh hoàn và phân tích di truyền để chẩn đoán bệnh.Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nối thông để tái lập dòng chảy tự nhiên của tinh trùng, có thể có con tự nhiên. Song phương pháp này có tỷ lệ tắc lại sau mổ. Lúc này người bệnh sẽ được lấy tinh trùng trực tiếp từ mào tinh (MESA, PESA) hoặc từ tinh hoàn (TESE) để làm thụ tinh trong ống nghiệm.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi