Đau nhức chân nhiều ngày nhưng không đi khám, đến khi không đi được, bà Hương, 66 tuổi, nhập viện phát hiện huyết khối xơ cứng gây tắc động mạch chậu, nguy cơ hoại tử phải cắt chân.

Bà Hương bắt đầu xuất hiện các cơn đau âm ỉ ở chân từ 10 ngày trước, nhưng nghĩ đau nhức xương nên không đi khám, chỉ uống thuốc giảm đau. Đến khi chân trái đau nhức dữ dội, tím tái, lạnh toát, không thể đi lại, bà Hương mới đến bệnh viện cấp cứu. Bà có bệnh nền tim mạch rung nhĩ nhưng thường xuyên quên uống thuốc và không tái khám định kỳ.

ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nghĩa, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết kết quả chụp MSCT ghi nhận đoạn động mạch chậu trái bị tắc nghẽn hoàn toàn bởi một khối máu đông lớn, cứng chắc, bám chặt vào thành mạch và ngăn dòng máu nuôi chi. Nguyên nhân ban đầu được xác định do chính bệnh lý tim mạch của người bệnh.

Bác sĩ Nghĩa giải thích, ở người bệnh tim mạch, khi tim co bóp không đều dễ dẫn đến hình thành các khối máu đông. Khi người bệnh tự ý bỏ uống thuốc chống đông, các khối máu này sẽ phát triển lớn dần, theo dòng máu di chuyển khắp cơ thể, gây tắc nghẽn tại các mạch máu não, các chi hoặc nội tạng. Nếu không được tái thông mạch máu kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến hoại tử, đột quỵ hoặc nguy hiểm đến tính mạng.

“Trường hợp này, nhờ có hệ thống mạch máu bàng hệ (những nhánh mạch máu phụ) duy trì dẫn máu nuôi chi tối thiểu, nên chân chưa rơi vào tình trạng hoại tử hoàn toàn dù đã tắc mạch gần nửa tháng. Tuy nhiên, tình trạng thiếu máu đã ở mức trầm trọng”, bác sĩ Nghĩa nói.

Trường hợp của bà Hương, bác sĩ Nghĩa nhận định khối máu đông đã chặn đứng hoàn toàn dòng máu nuôi chi. Do tồn tại lâu ngày, huyết khối trở nên xơ cứng và dính chặt vào thành mạch, khiến các phương pháp can thiệp thông thường không còn hiệu quả. Để khơi thông dòng máu, êkíp bắt buộc phải phẫu thuật mở để loại bỏ triệt để khối máu đông.

Sau khi rạch da để bộc lộ tổn thương, êkíp ghi nhận động mạch chậu trái hoàn toàn ngừng đập, không còn lưu thông máu, các mô xung quanh có dấu hiệu phù nề do thiếu máu cục bộ. Cùng với đó, khối máu bắt đầu xơ hóa và bám chặt vào lớp nội mạc mạch máu do tồn tại trong thời gian dài.

Các bác sĩ phải tỉ mỉ bóc tách huyết khối khỏi thành mạch, tránh làm rách lớp nội mạc hoặc làm vỡ khối máu đông thành các mảnh nhỏ trôi ngược dòng, gây tắc nghẽn ở những vị trí khác. Sau đó, bác sĩ dùng ống thông chuyên dụng luồn vào lòng mạch để tạo áp lực, kéo toàn bộ khối máu đông ra khỏi lòng mạch mà không làm tổn thương mạch máu.

Sau khoảng 2 tiếng phẫu thuật, khối máu đông đã được lấy ra ngoài hoàn toàn, dòng máu được tái thông, động mạch đập trở lại nhịp nhàng. Sau mổ một ngày, chân người bệnh hồng hào, hết lạnh, hết đau và có thể cử động bình thường, được xuất viện.

Bác sĩ Nghĩa nhấn mạnh, người có bệnh lý tim mạch cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị, uống thuốc đều đặn và tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các triệu chứng như đau nhức, tê bì, tay chân lạnh hoặc biến đổi màu sắc, người bệnh cần đến ngay bệnh viện để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi