Chỉ ăn thịt, bỏ hoàn toàn tinh bột, rau củ quả để giảm cân, anh Linh (34 tuổi, Đồng Nai) phải nhập viện vì mất ý thức, cổ trướng, vàng da do suy gan cấp.

Anh Linh được người nhà đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ) trong tình trạng lơ mơ, bụng trướng to, vàng da, vàng mắt, đi ngoài phân đen trên nền béo phì, thừa cân. Chỉ số bilirubin toàn phần (đánh giá chức năng gan) tăng đến gần 250 mmol/L là mức khá nặng, người bệnh được chẩn đoán suy gan cấp, lập tức được truyền dịch, điều trị hỗ trợ gan, cân bằng điện giải, duy trì natri máu để chống phù não.

Người nhà anh Linh cho biết, khoảng 2 tuần trước anh bắt đầu thấy vàng da, vàng mắt, đau hạ sườn phải, nôn ói nhiều, mệt mỏi, đi ngoài phân đen. Anh tự uống thuốc mát gan thải độc nhưng không hiệu quả, tình trạng mệt tăng dần đến mất ý thức.

Sau 2 ngày cấp cứu, sinh hiệu người bệnh tạm ổn, được chuyển về tiếp tục điều trị tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường. Anh Linh chia sẻ, vì muốn giảm từ 105kg xuống 70kg, anh thay đổi hoàn toàn chế độ ăn uống, chỉ ăn thịt, bỏ tuyệt đối tinh bột, rau củ quả, kể cả trái cây. Bữa ăn hàng ngày của anh chỉ xoay quanh các món thịt bò, thịt gà, thịt heo…. Anh còn có thói quen uống rượu thuốc do người nhà tự ngâm nhiều năm nay.

Tháng đầu tiên anh Linh giảm được 6kg, sau đó bắt đầu thấy đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, nước tiểu vàng đục, da sẫm màu dần. Đặc biệt, anh liên tục đau vùng bụng trên bên phải, cơn đau có lúc kéo dài, có lúc đau nhói.

ThS.BSCKII Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, kết quả xét nghiệm và đo chỉ số khối cơ thể cho thấy anh Linh béo phì độ 2, rối loạn lipid máu, đặc biệt các chỉ số men gan cao gấp 7-8 lần bình thường, như chỉ số ALT đến 240 IU/L (bình thường dưới 35 IU/L), AST 280 IU/L (bình thường dưới 40 IU/L). Đây là các enzyme do gan sản xuất, đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể.

Khi biết anh Linh đang áp dụng chế độ ăn cực đoan để giảm cân, bác sĩ Trâm phân tích, đây chính là lý do khiến gan mất chức năng, rơi vào đợt suy cấp. Mặc dù protein và chất béo trong thịt duy trì cảm giác no lâu, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột khiến cơ thể buộc phải chuyển sang đốt mỡ để tạo năng lượng hoạt động có tác dụng giảm cân nhanh trong thời gian ngắn nhưng ảnh hưởng rất nguy hại đến sức khỏe. Gan phải hoạt động cường độ cao để xử lý lượng lớn đạm (protein) và chất béo, dẫn đến tăng men gan, chất béo bão hòa từ thịt động vật có thể thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Thiếu rau xanh và trái cây đồng nghĩa với việc gan thiếu các chất chống oxy hóa để hỗ trợ quá trình giải độc. Bên cạnh đó, thịt đỏ chế biến (xúc xích, thịt xông khói) chứa nhiều natri, nitrit gây viêm và tổn thương gan.

“Cân nặng giảm nhanh trong thời gian ngắn chủ yếu là mất nước, tỷ lệ mỡ vẫn không hề giảm, gây rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, ảnh hưởng gan”, bác sĩ Trâm nói.

Bác sĩ Trâm khuyên anh Linh dừng hoàn toàn chế độ ăn cực đoan, đồng thời bác sĩ dinh dưỡng đã tư vấn cụ thể và chi tiết về các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể qua các bữa ăn khoa học, hợp lý. Kết hợp sử dụng thuốc thải mỡ và thuốc ức chế thèm ăn, nhanh no cùng tập thể dục 30 phút mỗi ngày, anh Linh đã nghiêm túc thực hiện theo liệu trình điều trị của bác sĩ.

Kết quả xét nghiệm sau 1 tháng tái khám cho thấy, men gan của anh Linh đã giảm hơn trước, LDC-C (cholesterol xấu) giảm hẳn. 3 tháng sau, men gan của anh đã gần về mức bình thường, giảm được 10kg không mệt mỏi, đau bụng, nôn ói như trước.

Bác sĩ Trâm cảnh báo, chế độ ăn nhiều protein động vật có liên quan với tăng nguy cơ bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Bệnh này có thể dẫn tới xơ gan, suy giảm chức năng gan và các biến chứng nguy hiểm như suy gan giai đoạn cuối, ung thư gan.

Ngoài ra, chế độ ăn chỉ bao gồm thực phẩm từ động vật có thể chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol. Chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL-C, tăng nguy cơ mắc bệnh tim, tăng nguy cơ huyết áp cao, bệnh thận và các kết quả tiêu cực khác về sức khỏe. Do đó, khi muốn giảm cân, giảm mỡ cần đi khám tại  bệnh viện với bác sĩ để được tư vấn phác đồ an toàn, hiệu quả.

*Tên người bệnh đã thay đổi