Bà Hồng, 74 tuổi, từng đặt stent kim loại điều trị hẹp niệu quản cách đây 8 năm, nay thiết bị di lệch lên thận, đứt vỡ tạo sỏi và gây nhiễm khuẩn, ứ nước thận.

ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, bà Hồng đến khám trong tình trạng đau nhiều vùng hông và lưng trái, nước tiểu đục, sốt nhẹ, ớn lạnh. Kết quả xét nghiệm máu và nước tiểu cho thấy người bệnh bị nhiễm khuẩn đường tiết niệu nặng. Siêu âm bụng phát hiện thận ứ nước độ 2 và có dị vật dài 8 cm đã đứt vỡ thành từng mảnh, tạo sỏi và bám chặt vào thận.

Bà Hồng từng đặt stent nong hẹp niệu quản trái cách đây 8 năm. Theo bác sĩ Trúc, thiết bị này có thể được lưu lâu dài trong cơ thể nhằm duy trì lưu thông nước tiểu. Trong một số trường hợp, stent có thể di lệch khỏi vị trí ban đầu do chuyển động của niệu quản hoặc thay đổi cấu trúc đường tiết niệu.

Bà Hồng có tiền sử nhồi máu cơ tim, đã đặt 2 stent mạch vành, đang dùng thuốc kháng đông. Bà còn bị tiểu đường làm tăng nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và khiến quá trình lành vết thương chậm hơn rất nhiều. Bác sĩ Trúc chỉ định phẫu thuật nội soi điều trị cho người bệnh. Trước mổ một tuần, bệnh nhân được tạm dừng thuốc kháng đông để tránh nguy cơ chảy máu ồ ạt hoặc hình thành cục máu đông dẫn đến nhồi máu cơ tim tái phát trên bàn mổ.

Tuy nhiên, khi tiếp cận tổn thương, do stent đã “đi lạc” nhiều năm gây nhiễm trùng mãn tính, các mô xung quanh thận và niệu quản đã bị xơ hóa, dính chặt vào nhau, bác sĩ Trúc phải thay đổi chiến lược, chuyển từ mổ nội soi sang mổ mở để có thể quan sát trực tiếp và bóc tách an toàn, tránh làm rách mạch máu lớn hoặc các tạng xung quanh.

Thay vì kéo stent có thể làm rách niệu quản, bác sĩ rạch bể thận, tỉ mỉ lấy từng mảnh stent vỡ đã đứt đoạn ra ngoài, đảm bảo không để sót dị vật, tránh hình thành sỏi mới và tái nhiễm trùng, đồng thời bảo tồn chức năng thận còn lại của bệnh nhân. Sau đó, bác sĩ đặt ống JJ mới (cũng là stent niệu quản nhưng được làm bằng nhựa hoặc silicon mềm) hạn chế tái hẹp niệu quản, đồng thời dẫn lưu nước tiểu thông suốt ngay sau mổ.

Ca mổ thành công sau hơn 3 tiếng, bà Hồng được xuất viện sau 3 ngày, song cần tái khám định kỳ để theo dõi. Dự kiến, sau khoảng 2-4 tuần khi các tổn thương đã lành, bác sĩ sẽ rút ống JJ cho người bệnh.

Stent niệu quản kim loại là một ống nhỏ được làm từ hợp kim đặc biệt, có dạng lưới hoặc dạng ống, được đặt bên trong niệu quản nhằm giữ cho đường dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang luôn thông thoáng. Phương pháp này thường được áp dụng khi niệu quản bị hẹp hoặc tắc kéo dài. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định đặt stent bằng nhựa hoặc kim loại.

Bác sĩ Trúc cho biết, tình trạng stent “đi lạc” thực chất là hiện tượng di lệch stent khỏi vị trí ban đầu. Một số trường hợp nặng hơn có thể gây tổn thương hoặc xuyên thủng niệu quản. Nguyên nhân thường liên quan đến thành niệu quản bị tổn thương do viêm nhiễm kéo dài như bà Hồng, hoặc do xạ trị, phẫu thuật trước đó, khối u xâm lấn hoặc do stent được lưu quá lâu mà không được kiểm tra, thay thế đúng thời gian khuyến cáo.

Để phòng ngừa tình trạng di lệch stent, người bệnh cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ kiểm tra và can thiệp kịp thời. Người bệnh cần khám ngay khi có dấu hiệu bất thường như đau hông lưng tăng dần, tiểu máu nhiều, sốt, tiểu khó, đau bụng…

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.