Hà Nội – Chị Huyền, 45 tuổi, thất bại chuyển phôi nhiều lần, trải qua 14 năm kiên trì điều trị mới thành công đón con đầu lòng.

Chị Huyền cho biết từng đi khám nhiều nơi đều chẩn đoán vô sinh không rõ nguyên nhân. Mong sớm có con, vợ chồng chị quyết định làm thụ tinh ống nghiệm (IVF) song lần chuyển phôi đầu tiên thất bại, lần thứ hai có thai ngoài tử cung, phải phẫu thuật cắt bỏ vòi trứng phải.

Xác định hành trình điều trị sẽ kéo dài và tốn kém, vợ chồng chị tạm dừng 5 năm để ổn định sức khỏe và tài chính. Khi quay lại điều trị phát hiện chị bị polyp buồng tử cung kèm viêm niêm mạc tử cung. Dù điều trị ổn định trước chuyển phôi song hai lần tiếp theo vẫn không thành công.

Ba năm sau đó, anh chị Nam tiến tìm con, để có kinh phí chữa trị, chị Huyền bán hàng online, còn chồng tranh thủ chạy xe dịch vụ. Thế nhưng mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả, 6 lần chuyển phôi tiếp theo đều thất bại. “Có lúc tôi nghĩ đến việc chấp nhận số phận, định bỏ cuộc”, chị Huyền chia sẻ.

Sau hai năm về quê nghỉ ngơi, được người thân động viên, vợ chồng chị quyết định tìm đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh) khám. Phim chụp tử cung vòi trứng cho thấy hình ảnh khuyết thuốc trong buồng tử cung, gợi ý bất thường ảnh hưởng đến khả năng làm tổ của phôi. PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc IVF Tâm Anh, chỉ định nội soi buồng tử cung kết hợp nội soi ổ bụng tìm nguyên nhân gây thất bại chuyển phôi nhiều lần.

Theo PGS Lê Hoàng, khoảng 20% trường hợp hiếm muộn liên quan đến các bất thường trong buồng tử cung nhưng khó phát hiện qua thăm khám thông thường hoặc siêu âm. Nội soi buồng tử cung giúp quan sát trực tiếp lòng tử cung, phát hiện những tổn thương nhỏ mà các phương pháp khác dễ bỏ sót, đặc biệt có giá trị ở những trường hợp thất bại chuyển phôi nhiều lần, sảy thai liên tiếp hoặc vô sinh kéo dài không rõ nguyên nhân.

Kết quả nội soi cho thấy chị Huyền có nhiều polyp nhỏ mọc rải rác trong buồng tử cung. Đây là tình trạng tăng sinh quá mức của nội mạc tử cung, làm biến dạng buồng tử cung, cản trở phôi bám dính và làm tổ. Ngay cả khi mang thai, polyp vẫn có thể làm tăng nguy cơ sảy thai sớm nếu không được xử lý triệt để. Các bác sĩ phẫu thuật loại bỏ các tổn thương trong buồng tử cung và tiếp tục đánh giá toàn diện khả năng sinh sản của hai vợ chồng.

Do tuổi cao, dự trữ buồng trứng của chị Huyền suy giảm đáng kể. Ekip xây dựng phác đồ kích thích buồng trứng cá thể hóa nhằm tối ưu số lượng và chất lượng noãn. Kết quả, bác sĩ chọc hút được 8 noãn trưởng thành. Trong khi đó, người chồng có số lượng tinh trùng ít, khả năng di động kém và tỷ lệ dị dạng cao. Các chuyên viên phôi học tiến hành lọc rửa, lựa chọn những tinh trùng có hình thái và độ di động tốt nhất, thực hiện kỹ thuật xẹt xoắn ngắn đuôi tinh trùng kết hợp tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (HN-ICSI) tạo phôi. Sau quá trình nuôi cấy trong hệ thống tủ phôi Embryoscope tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), vợ chồng thu được 5 phôi ngày 5 và một phôi ngày 6.

Cả hai vợ chồng đều lớn tuổi, nguy cơ phôi mang bất thường nhiễm sắc thể cao, bác sĩ tư vấn thực hiện xét nghiệm sàng lọc di truyền tiền làm tổ (PGT). Kết quả phát hiện hai phôi ngày 5 mang bất thường nhiễm sắc thể, được loại khỏi kế hoạch chuyển phôi. “Phôi tốt giống như hạt giống khỏe mạnh, còn niêm mạc tử cung là mảnh đất để hạt giống ấy bám rễ và phát triển”, PGS Lê Hoàng nhận định.

Mục tiêu điều trị tiếp theo là tối ưu môi trường làm tổ trong buồng tử cung. Để tăng cơ hội thành công ở bệnh nhân có tiền sử thất bại làm tổ nhiều lần, trước chu kỳ chuyển phôi, bác sĩ chỉ định thực hiện kỹ thuật cào xước niêm mạc tử cung. Đây là thủ thuật tạo những tổn thương cơ học rất nhỏ trên lớp nội mạc tử cung nhằm kích thích quá trình tái tạo tự nhiên, tăng khả năng tiếp nhận phôi và cải thiện sự đồng bộ giữa sự phát triển của phôi với “cửa sổ làm tổ” của niêm mạc tử cung.

Khi niêm mạc tử cung đạt điều kiện tối ưu, bác sĩ chuyển một phôi ngày 5 vào buồng tử cung, may mắn chị Huyền đậu thai ngay. Trong thai kỳ, người bệnh được theo dõi sát và sử dụng thuốc dự phòng huyết khối để giảm các nguy cơ sản khoa.

Cuối tháng 5 vừa qua, chị Huyền sinh mổ bé gái nặng 3 kg. Những phôi khỏe mạnh còn lại được trữ đông để vợ chồng có thêm cơ hội sinh con trong tương lai.

PGS Lê Hoàng cho biết, thất bại chuyển phôi nhiều lần thường được xác định khi người bệnh đã chuyển nhiều phôi có chất lượng tốt nhưng vẫn không đạt được thai lâm sàng. Tình trạng này không chỉ gây áp lực tâm lý, kéo dài thời gian điều trị mà còn làm tăng đáng kể chi phí cho các cặp đôi.

Để tìm nguyên nhân, bác sĩ cần đánh giá toàn diện từ chất lượng phôi, tình trạng nội mạc tử cung, các bất thường giải phẫu trong buồng tử cung đến yếu tố nội tiết, miễn dịch và bệnh nền của người phụ nữ. Trong nhiều trường hợp, những tổn thương rất nhỏ như polyp nội mạc tử cung, viêm nội mạc tử cung mạn tính hoặc sự mất đồng bộ giữa phôi và niêm mạc tử cung có thể là nguyên nhân khiến phôi không thể làm tổ dù chất lượng phôi tốt.

Phát hiện và điều trị kịp thời các bất thường như polyp tử cung, viêm nội mạc tử cung hay các rối loạn sinh sản khác có thể giúp tăng cơ hội thành công, giảm chi phí và rút ngắn hành trình tìm con.