Sau cơn đột quỵ, ông Tuyên, 63 tuổi, bị suy thận giai đoạn 5, phải ra Bắc vào Nam lọc máu định kỳ.

Ông Tuyên đột quỵ cách đây 4 năm, liệt nửa người, mất khả năng nói và phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc. Một lần, ông bị xuất huyết tiêu hóa trên nền thận mạn, đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, bác sĩ ghi nhận mức lọc cầu thận chỉ khoảng 10 mL/phút/1,73 m2, cảnh báo nguy cơ phải lọc máu lâu dài.

Sau đó, ông tiếp tục điều trị tại địa phương và một số cơ sở y tế khác nhưng bệnh tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, phải chạy thận định kỳ, đồng thời bị thêm một đợt tai biến mạch máu não. Ông Tuyên như buông xuôi, xin vợ đưa về lại TP HCM để “sống những ngày cuối đời” gần gia đình.

Khi về lại TP HCM, bà Thấu đưa chồng đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 để điều trị. BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – Lọc máu, cho biết suy thận và đột quỵ có mối quan hệ với nhau. Trường hợp ông Tuyên, sau cơn đột quỵ, tình trạng tụt huyết áp, nhiễm trùng, sử dụng thuốc hồi sức và nằm bất động thời gian dài khiến chức năng thận vốn đã yếu càng tiến triển nhanh đến giai đoạn cuối. Ngược lại, suy thận mạn khiến cơ thể ông tích tụ độc tố, rối loạn điện giải và tăng huyết áp kéo dài.

Thời điểm nhập viện, ông Tuyên chỉ nặng 47 kg, thiếu máu nặng, thiếu sắt kéo dài, thường xuyên mệt lả sau mỗi buổi lọc máu. Các xét nghiệm cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, mức lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn khoảng dưới 10 mL/phút/1,73 m2 (bình thường hơn 90 ml/phút/1,73m2) kèm ure huyết cao và rối loạn điện giải.

Do từng bị đột quỵ, tổn thương thần kinh trung ương và huyết áp dao động nhiều, ông Tuyên có nguy cơ tụt huyết áp trong lúc chạy thận, làm giảm tưới máu não và khiến tình trạng mệt mỏi, lơ mơ kéo dài.

Bác sĩ Hằng xây dựng phác đồ lọc máu cá thể hóa cho ông Tuyên, kết hợp hai buổi chạy thận nhân tạo chu kỳ (HD) và một buổi lọc máu siêu lọc bù dịch trực tuyến (HDF Online) mỗi tuần.

Bác sĩ giải thích phương pháp HDF Online giúp loại bỏ hiệu quả các độc tố phân tử trung bình – những chất liên quan đến tình trạng viêm mạn tính, mệt mỏi kéo dài và suy giảm chức năng thần kinh, giúp ổn định huyết động trong quá trình lọc máu, giúp người bệnh dung nạp điều trị tốt hơn. Đồng thời, người bệnh được điều trị thiếu máu và hỗ trợ dinh dưỡng tích cực nhằm cải thiện khả năng vận chuyển oxy đến não, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục chức năng thần kinh.

Sau khoảng 6 tháng điều trị, ông Tuyên tăng 9 kg, tình trạng dinh dưỡng được cải thiện rõ rệt, các chỉ số sinh hóa và thiếu máu dần ổn định. Từ một người nằm im bất động, không thể nói chuyện mà phải ra hiệu bằng cách nháy mắt, nay ông Tuyên đã có thể đi lại khi có người đỡ, tự làm những việc như xúc cơm ăn, thay quần áo, đi vệ sinh… Ông còn có thể nói những câu ngắn. Hiện ông đang tiếp tục chương trình vật lý trị liệu để phục hồi vận động và nâng cao chất lượng sống.

Bác sĩ Hằng cho biết, suy thận mạn là bệnh lý tiến triển, hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng phác đồ và tuân thủ lâu dài, người bệnh vẫn có thể kiểm soát tốt bệnh, kéo dài tuổi thọ và duy trì chất lượng cuộc sống. Việc theo dõi sát sao, cá thể hóa phương pháp điều trị, điều chỉnh chế độ lọc, kiểm soát huyết áp, dinh dưỡng và biến chứng kèm theo sẽ giúp hạn chế tiến triển của bệnh, giảm nguy cơ nhập viện và nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Để phòng ngừa suy thận và đột quỵ, cần kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu bằng cách duy trì chế độ ăn lành mạnh, hạn chế muối, không hút thuốc lá và tập thể dục thường xuyên. Đặc biệt nên khám sức khỏe định kỳ và kiểm tra chức năng thận, không tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc nam hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc để tránh nguy cơ tổn thương thận.