Ông Quỳnh phù chân tay, sụt 11kg, nhờ phát hiện nhiễm giun lươn được điều trị kịp thời trước khi ấu trùng lan tỏa khắp cơ thể.

Ông Quỳnh, 79 tuổi, trú tại Quảng Ninh, nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, chán ăn, phù chân tay, sụt 11 kg trong 3 tháng. Trước đó ông đã điều trị tại một bệnh viện tuyến trung ương với chẩn đoán nghi u bóng Vater do hình ảnh dày thành tá tràng và giãn đường mật kèm tình trạng đái tháo đường. Tuy nhiên, các triệu chứng mệt mỏi, chán ăn, phù chân tay không thuyên giảm. Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, Ths.BSNT Nguyễn Vũ Hồng Vân, khoa Nội Tổng hợp, phát hiện bệnh nhân có bạch cầu ái toan tăng cao trong máu, dấu hiệu thường gặp trong nhiễm ký sinh trùng. Kết quả soi phân phát hiện ấu trùng giun lươn dương tính.

Ông Quỳnh có nhiều bệnh nền gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, gút, phì đại tuyến tiền liệt và từng mổ cắt túi mật do sỏi. Đáng chú ý, ông từng tự dùng thuốc giảm đau chứa corticoid trong nhiều khoảng thời gian dài để điều trị đau khớp do gút, yếu tố làm giảm miễn dịch và khiến ký sinh trùng phát triển mạnh. Ngoài ra, người bệnh có thói quen ăn rau sống, không tẩy giun định kỳ nhiều năm. Bác sĩ Vân cho biết đây đều là những yếu tố nguy cơ khiến cho người bệnh dễ mắc bệnh giun lươn (Strongyloides stercoralis).

Ấu trùng giun lươn thông thường xâm nhập qua da, theo dòng máu đến phổi, sau đó được nuốt xuống ruột non, nơi chúng phát triển thành giun trưởng thành và tiếp tục chu kỳ sinh sản, một số ấu trùng xâm nhập ua niêm mạc ruột di chuyển tự do đến các cơ quan khác.

Ở người khỏe mạnh, bệnh có thể chỉ gây rối loạn tiêu hóa nhẹ. Nhưng với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc sử dụng corticoid kéo dài, hệ miễn dịch suy giảm giun lươn sinh sản gây sụt cân, chán ăn, mệt mỏi, phù chân tay.

Trường hợp của ông Quỳnh ấu trùng giun lươn ký sinh trong ruột và tá tràng gây tổn thương niêm mạc ruột, dẫn đến hội chứng kém hấp thu đặc biệt là protein, gây biến chứng phù nề chân tay. Nếu không được chữa trị kịp thời ấu trùng giun lươn có thể phát tán khắp cơ thể, gây tổn thương phổi, gan, hệ thần kinh trung ương, dẫn đến xuất huyết tiêu hóa, viêm phổi tiến triển nhanh, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, suy dinh dưỡng nặng, suy đa cơ quan và tử vong.

Bác sĩ Vân cho biết tại khoa Nội Tổng hợp không ít trường hợp bệnh nhân lớn tuổi đến khám vì mệt mỏi, sụt cân, rối loạn tiêu hóa kéo dài, nhưng dễ chẩn đoán nhầm với bệnh lý tiêu hóa hoặc biến chứng đái tháo đường. “Nếu không xét nghiệm tìm ký sinh trùng, bệnh giun lươn rất dễ bị bỏ sót,” bác sĩ Vân nhận định.

Sau khi xác định nguyên nhân, người bệnh được điều trị bằng phác đồ tẩy giun lươn dài ngày kết hợp kháng sinh đường tĩnh mạch để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng đi kèm. Các bác sĩ đồng thời theo dõi đường huyết, huyết áp, acid uric máu, bổ sung vi chất dinh dưỡng và protein năng lượng nhằm cải thiện thể trạng. Bệnh nhân được hội chẩn với chuyên khoa Tim mạch, Cơ xương khớp và Dinh dưỡng để tối ưu hóa điều trị.

Sau hơn một tuần, ông Quỳnh ăn uống tốt hơn, giảm phù, tăng cân hơn, các chỉ số xét nghiệm cải thiện. Tình trạng mệt mỏi giảm rõ rệt, các bệnh nền được kiểm soát ổn định.

Bệnh giun lươn nếu không được phát hiện sớm có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Theo bác sĩ Vân những người từng dùng corticoid dài ngày, mắc tiểu đường, gút hoặc bệnh mạn tính khác nên tẩy giun định kỳ và đến khám khi có triệu chứng bất thường. “Giun lươn có thể khiến người có bệnh nền, người cao tuổi, suy giảm miễn dịch suy kiệt nhanh chóng và tử vong nếu chẩn đoán muộn”, bác sĩ khuyến cáo.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, kỹ thuật chẩn đoán và điều trị bệnh ký sinh trùng, trong đó có giun lươn, được triển khai thường quy. Các xét nghiệm soi tươi, test huyết thanh học và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu giúp phát hiện sớm bệnh ngay cả khi biểu hiện không điển hình. Bệnh viện áp dụng mô hình điều trị đa chuyên khoa, giúp người bệnh hồi phục toàn diện, đặc biệt với những trường hợp có nhiều bệnh nền.

Bác sĩ Vân khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần, thực hiện ăn chín uống sôi, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Khi có các triệu chứng chán ăn, sụt cân, rối loạn tiêu hóa kéo dài, phù tay chân, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm tìm nguyên nhân. “Phát hiện sớm và điều trị đúng giúp người bệnh phục hồi nhanh, tránh biến chứng nặng nề”, bác sĩ Vân nhấn mạnh.