Gần một tháng đau nhức hông lưng và chân trái, anh Ngọc, 46 tuổi, nhập viện phát hiện huyết khối gây tắc động mạch đùi. Sau khi tầm soát nguyên nhân, bác sĩ xác định anh bị giảm Protein S – một thành phần có vai trò ức chế đông máu.

BS.CKI Trần Quốc Hoài, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, bệnh nhân không có tiền sử bệnh nền, nhưng qua xét nghiệm máu phát hiện người bệnh bị giảm Protein S – một loại protein đóng vai trò ức chế đông máu, dẫn đến hình thành huyết khối trong cơ thể. Đây là rối loạn di truyền thường chỉ ghi nhận ở người bệnh lớn tuổi hoặc có tiền sử gia đình bị bệnh mạch máu (3-5%), hiếm gặp ở người khỏe mạnh như anh Ngọc, tỷ lệ chỉ khoảng 0,03- 0,13%.

Anh Ngọc cho biết, ban đầu chỉ cảm thấy tê bì và đau âm ỉ vùng hông lưng, sau đó cơn đau lan dần xuống chân trái. Do đặc thù công việc văn phòng, anh cho rằng tình trạng này xuất phát từ việc ngồi làm việc quá lâu, nên chỉ mua thuốc uống tại nhà, không đi khám.

Sau 20 ngày dùng thuốc, tình trạng càng chuyển biến trầm trọng, anh xuất hiện triệu chứng đau cách hồi, cơn đau dữ dội khiến anh không thể đi lại. Thậm chí khi nằm, cảm giác đau nhức vẫn không thuyên giảm. Khi nhận thấy chân trái có hiện tượng lạnh buốt, anh mới đến bệnh viện điều trị.

Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và đo chỉ số ABI (chỉ số huyết áp cổ chân – cánh tay), bác sĩ Hoài nghi ngờ người bệnh bị hẹp hoặc tắc động mạch chân. Kết quả chụp CT động mạch chi dưới sau đó đã xác nhận tình trạng huyết khối gây tắc động mạch đùi trái giai đoạn bán cấp, đoạn tắc kéo dài từ lỗ xuất phát của động mạch đùi nông đi hết đùi xuống tới vùng cẳng chân. Ngoài ra, người bệnh còn gặp tình trạng nhồi máu và thuyên tắc ở các nhánh động mạch thận trái và động mạch lách.

Nếu không nhanh chóng can thiệp, động mạch đùi tắc nghẽn kéo dài có thể dẫn đến hoại tử chân và tàn phế. Sau hội chẩn, êkíp quyết định khởi động kháng đông, tầm soát thêm nguyên nhân, mổ mở để lấy toàn bộ huyết khối gây nghẽn mạch, đồng thời dự phòng phương án phẫu thuật bắc cầu động mạch nếu việc lấy huyết khối đoạn dài thất bại.

Êkíp thực hiện bộc lộ động mạch đùi, động mạch khoeo, động mạch chày trước và thân chung chày mác để kiểm soát toàn bộ các động mạch bị tổn thương. Sau khi kiểm soát, êkíp tiến hành mở lòng động mạch, tỉ mỉ bóc tách và loại bỏ toàn bộ khối máu đông bằng dụng cụ chuyên biệt.

Sau khi lòng mạch thông thoáng, may mắn người bệnh không cần phẫu thuật bắc cầu động mạch vì dòng máu lưu thông mạnh. Êkíp tiến hành vi phẫu mạch máu để tạo hình lại động mạch chày trước và thân chung động mạch chày mác chân trái nhằm giúp máu lưu thông tốt hơn. Ngay sau can thiệp, chân trái người bệnh hồng hào trở lại, mạch đập mạnh, mạch máu được tái thông thành công.

Hậu phẫu một ngày, tình trạng sức khỏe người bệnh được cải thiện rõ rệt, chân trái không còn đau nhức, đi lại, ăn uống bình thường, xuất viện sau 2 ngày. Bác sĩ Hoài cho biết, do khiếm khuyết về Protein S khiến người bệnh dễ gặp tình trạng tăng đông máu nhất là khi có các yếu tố nguy cơ khác như trạng viêm nặng, nhiễm trùng, thai kỳ, hoặc dùng estrogen… Sau mổ người bệnh cần phải duy trì điều trị bằng thuốc kháng đông để ngăn ngừa các cục máu đông mới hình thành, tránh tái phát nhồi máu hay thuyên tắc mạch máu ở các cơ quan khác.

Bác sĩ Hoài lưu ý, người lớn tuổi, nhân viên văn phòng có lối sống ít vận động, người mắc các bệnh nền mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc các bệnh lý tim mạch như rung nhĩ, người có thói quen hút thuốc lá, béo phì hoặc những đang điều trị ung thư… có dấu hiệu tê tay chân, đau nhức kéo dài không rõ nguyên nhân, đau cách hồi hoặc da đổi màu, cần đến ngay bệnh viện để kiểm tra, tầm soát sớm các bệnh mạch máu, từ đó có phương án can thiệp và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi