Hà Nội – Thai nhi 20 tuần tuổi thiếu máu nặng được cứu sống ngay từ trong bụng mẹ nhờ kỹ thuật truyền máu trong tử cung qua dây rốn.

Chị Trang, 32 tuổi, mang thai lần thứ 5, tiền sử sản khoa với 3 lần sẩy thai và 1 lần sinh non. Khám thai định kỳ tuần 20, bác sĩ chẩn đoán thai nhi nặng 319 gram, siêu âm Doppler động mạch não giữa (MCA-PSV) 45 cm/s, tương đương 1.75 MoM, cho thấy đang bị thiếu máu mức độ nặng.

Bác sĩ Nguyễn Thạc Việt, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội nhận định, thai nhi thiếu máu kéo dài nguy cơ phù thai, suy tim và tử vong trong tử cung nếu không được can thiệp kịp thời. Để duy trì sự sống cho thai nhi cần thực hiện kỹ thuật truyền máu trong tử cung qua dây rốn để bổ sung máu kịp thời.

Êkíp tại bệnh viện thực hiện truyền kháng sinh cho người mẹ, gây tê cục bộ, thai nhi được gây mê trước khi can thiệp. Bác sĩ dùng máy siêu âm xác định chính xác vị trí của dây rốn rồi đưa kim xuyên qua thành bụng người mẹ, đi thẳng vào buồng tử cung đến dây rốn siêu nhỏ của thai nhi. Nếu lệch hướng có thể gây đứt mạch máu. Kỹ thuật này đòi hỏi đội ngũ gây mê hồi sức chuyên nghiệp, thao tác của bác sĩ cần chính xác tuyệt đối, tránh nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng, chảy máu.

Sau khi tiếp cận thành công, mẫu máu dây rốn được xét nghiệm khẩn cấp. Kết quả, lượng huyết sắc tố (HGB) của thai nhi chỉ còn 6.6 g/dL chỉ bằng gần một nửa ngưỡng sinh học bình thường, thể tích khối hồng cầu (HCT) tụt sâu xuống mức 0.186 L/L, khẳng định thai nhi đang thiếu máu nghiêm trọng. Mẫu dịch ối không nuôi cấy cũng được phân tích đánh giá bất thường nhiễm sắc thể nhằm loại trừ nguyên nhân di truyền bẩm sinh.

Ngay sau đó, 29ml máu đã được bơm tôc dộ chậm vào tĩnh mạch rốn thai nhi. Suốt quá trình can thiệp, nhịp tim thai được theo dõi chặt chẽ nhằm tránh quá tải tuần hoàn. Một ngày sau, sức khỏe của sản phụ ổn định, bụng mềm, không có dấu hiệu ra máu âm đạo. Thai nhi cử động tốt, tim thai đều đặn 146 lần/phút.

Đặc biệt, chỉ số Doppler động mạch não giữa (MCA-PSV) đã giảm từ mức nguy hiểm 45 cm/s xuống còn 20.9 cm/s,  kích thước sinh học của thai nhi bình thường, cân nặng ước tính tăng khoảng 341 gram. Các chỉ số sinh tồn của mẹ và con đạt trạng thái an toàn, sản phụ được xuất viện vào chiều cùng ngày. Người bệnh tiếp tục được theo dõi thai kỳ nguy cơ cao tại nhà và tái khám định kỳ.

Nguyên nhân phổ biến việc thiếu máu thai nhi thường do bất đồng nhóm máu hệ Rh giữa mẹ và thai nhi (khi cơ mẹ sản sinh kháng thể tấn công hồng cầu của con), nhiễm virus (đặc biệt là Parvovirus B19 làm ức chế tủy xương tạo máu của thai), truyền máu song thai, hoặc do các bệnh lý di truyền về máu bẩm sinh như Thalassemia.

Việc can thiệp truyền máu bào thai dựa trên siêu âm Doppler khảo sát vận tốc đỉnh tâm thu động mạch não giữa . Khi thai nhi bị thiếu máu sẽ tự động giãn mạch não và giảm độ nhớt của máu để ưu tiên oxy cho não bộ, khiến tốc độ dòng máu dội qua mạch máu này tăng vọt.

Các chuyên gia y học bào thai khuyến cáo thai phụ nên siêu âm và thăm khám định kỳ. Tình trạng thiếu máu thai nhi hay các bất thường về tuần hoàn, dị tật bẩm sinh giai đoạn sớm thường diễn tiến âm thầm, hoàn toàn không có triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài để người mẹ có thể tự cảm nhận.

Đặc biệt, mốc khám thai từ tuần thứ 12, tuần 20-22, tuần 32 là những giai đoạn khảo sát hình thái và thời điểm vàng cần chú ý. Siêu âm Doppler mạch máu kết hợp đo vận tốc đỉnh tâm thu động mạch não giữa (MCA-PSV) ở các mốc này giúp bác sĩ phát hiện sớm nguy cơ thiếu máu, suy tuần hoàn hay phù thai ngay từ khi thai nhi còn nằm trong tử cung.