Vợ chồng chị Trang, 30 tuổi, tính toán quan hệ đúng ngày rụng trứng hàng tháng mong có con sớm, nhưng 2 năm không có thai.

Sau kết hôn, nôn nóng có con sớm, chị Trang áp dụng phương pháp tính toán ngày rụng trứng bằng ứng dụng trên điện thoại, que thử rụng trứng. Hàng tháng, mỗi khi công cụ dự báo tới thời điểm khả năng thụ thai cao nhất, chị yêu cầu chồng gác lại mọi công việc để quan hệ. Song, việc duy trì lịch trình máy móc không mang lại kết quả. Chồng chị rơi vào trạng thái căng thẳng, suy giảm ham muốn rõ rệt, còn chị Trang luôn lo âu sợ trễ giờ “đạt đỉnh”.

Chậm con 2 năm, vợ chồng chị đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), mong muốn thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Kiểm tra toàn diện cho thấy sức khỏe sinh sản của cả hai vợ chồng đều tốt, các chỉ số tinh dịch đồ của người chồng đạt mức tối ưu, dự trữ buồng trứng của vợ tốt so với độ tuổi, tử cung vòi trứng không bất thường.

BS.CKI Phan Ngọc Quý cho biết đây trường hợp vô sinh không do bệnh lý mà bởi chiến lược canh ngày rụng trứng để quan hệ với mong muốn sớm sinh con gây phản tác dụng. Chu kỳ kinh nguyệt và thời điểm rụng trứng của phụ nữ chịu chi phối lớn bởi hệ nội tiết, vốn rất nhạy cảm với các yếu tố như tâm lý, áp lực công việc hoặc chế độ giấc ngủ. Do đó, các ứng dụng điện thoại hay que thử sinh học đều có tỷ lệ sai số nhất định. Việc chỉ tập trung vào một ngày cố định có thể khiến cặp đôi bỏ lỡ chu kỳ rụng trứng thực tế, đồng thời làm mất đi sự thăng hoa tự nhiên, vốn là chất xúc tác sinh học quan trọng giúp quá trình phóng noãn và thụ thai diễn ra thuận lợi.

Bên cạnh đó, việc tích trữ tinh trùng để dành vài ngày trong tháng cũng là một sai lầm phổ biến dưới góc độ y học. Tinh trùng nếu bị lưu giữ quá lâu trong tinh hoàn mà không có sự xuất tinh đều đặn sẽ bước vào quá trình lão hóa, dẫn đến giảm khả năng di động và tăng tỷ lệ dị dạng. Việc duy trì tần suất sinh hoạt đều đặn giúp chu kỳ sản sinh tinh trùng mới được kích hoạt liên tục, đảm bảo các tinh binh luôn ở trạng thái khỏe mạnh nhất.

Hơn nữa, sau khi phóng noãn, trứng chỉ có khả năng thụ tinh tối ưu trong khoảng 12 đến 24 giờ trước khi thoái hóa, trong khi tinh trùng khỏe mạnh có thể sống sót và duy trì chức năng trong đường sinh dục nữ từ 3 đến 5 ngày. Việc quan hệ đều đặn trước thời điểm rụng trứng giúp tinh trùng có đủ thời gian di chuyển, luôn có sẵn tại vòi trứng để thụ tinh ngay khi trứng rụng.

Bác sĩ Quý tư vấn hai vợ chồng chưa vội làm IVF, thay vào đó ngừng toàn bộ các công cụ tính toán ngày rụng trứng, duy trì tần suất quan hệ 2-3 lần/tuần, kết hợp sinh hoạt lành mạnh. Sau 4 tháng kiên trì thay đổi thói quen theo hướng dẫn của bác sĩ, chị Trang mang thai tự nhiên thành công.

Giống như chị Trang, vợ chồng chị Minh, 31 tuổi, luôn kiêng quan hệ hoàn toàn trong suốt hai tuần đầu của chu kỳ kinh nguyệt và chỉ tập trung vào đúng hai ngày theo siêu âm canh trứng tại một phòng khám song hơn 1 năm chưa đậu thai.

Thăm khám tại IVF Tâm Anh, chị Minh chức năng sinh sản bình thường, chồng tinh trùng yếu nhẹ, tỉ lệ di động 25% (bình thường >=40%). Bác sĩ tư vấn hai vợ chồng ngừng đi siêu âm canh trứng, quan hệ đều đặn, chồng bỏ thuốc lá, tập thể dục, bổ sung thực phẩm giàu kẽm, 6 tháng sau đó, chị Minh mang thai tự nhiên.

Bác sĩ Quý chia sẻ, trong hỗ trợ sinh sản, nếu hai vợ chồng còn cơ hội có thai tự nhiên, đây luôn là hướng được ưu tiên. Mang thai tự nhiên giúp người bệnh tránh các can thiệp chưa cần thiết, giảm áp lực điều trị, chi phí và thời gian. IVF chỉ được cân nhắc khi có chỉ định phù hợp.

Vì vậy, khi tiếp nhận các cặp vợ chồng chậm con, bác sĩ không chỉ ghi nhận mong muốn làm IVF mà khai thác kỹ thời gian mong con, tuổi người vợ, chu kỳ kinh nguyệt, tần suất quan hệ, cân nặng, lối sống, tiền sử bệnh lý và kết quả kiểm tra sinh sản của cả hai. Những thông tin này giúp xác định nguyên nhân chậm con, đồng thời đánh giá cặp vợ chồng còn khả năng mang thai tự nhiên hay cần can thiệp hỗ trợ sinh sản.

Bác sĩ Quý, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, khuyên các cặp vợ chồng đang mong con nên duy trì tần suất quan hệ tự nhiên đều đặn 2-3 lần/tuần. Sau 1 năm (6 tháng với trường hợp người vợ trên 35 tuổi) chưa có thai cần đến các trung tâm hỗ trợ sinh sản uy tín để kiểm tra toàn diện. Đi khám sớm giúp tìm đúng nguyên nhân và chọn mức can thiệp vừa đủ, tránh bỏ lỡ thời gian điều trị hiệu quả.