Anh Cường, 34 tuổi, vô sinh 7 năm do tổn thương tại tinh hoàn và thiếu hormone từ tuyến yên, được bác sĩ xây dựng phác đồ kết hợp dùng thuốc và vi phẫu micro-TESE để có con.

Anh Cường kết hôn năm 2018, đi khám sau một năm không có con mới phát hiện bị tinh hoàn ẩn hai bên. Anh được phẫu thuật hạ tinh hoàn ẩn xuống bìu nhưng kích thước vùng kín teo nhỏ và không đảm bảo chức năng nội tiết. Bác sĩ chỉ định điều trị bổ sung testosterone để duy trì chức năng sinh dục, còn cơ hội có con rất thấp khuyên anh xin tinh trùng hiến tặng để thụ tinh trong ống nghiệm.

Tháng 6/2024, anh Cường đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh TP.HCM) và được ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học khám. Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ của anh Cường không có tinh trùng, kích thước tinh hoàn “siêu nhỏ” tương đương hạt sen, thể tích chỉ khoảng 1-2ml (ở nam giới bình thường khoảng 12-30 ml), suy sinh dục.

“Đến tuổi trưởng thành, người bệnh mới phát hiện tinh hoàn ẩn. Dù đã phẫu thuật hạ xuống bìu nhưng tinh hoàn đã tổn thương do nằm trong ổ bụng lâu năm. Ngoài ra, việc bổ sung testosterone kéo dài nhiều năm khiến tuyến yên ở não ngừng sản xuất các nội tiết sinh dục để kích hoạt tinh hoàn tiết ra hormone này”, bác sĩ Huy nói, cho biết thêm đây là hai nguyên nhân lớn khiến anh Cường không có tinh trùng, vô sinh.

Mỗi nguyên nhân có hướng điều trị khác nhau. Bác sĩ Huy xây dựng phác đồ kết hợp nội khoa (dùng thuốc) và ngoại khoa (phẫu thuật) để điều trị toàn diện và tối ưu hiệu quả.

Anh Cường được chỉ định bổ sung nhóm các hormone hướng sinh dục (FSH, LH…). Các hormone này có tác dụng tương đương với nội hormone nội sinh tiết ra từ tuyến yên, dẫn truyền xuống tinh hoàn để kích hoạt quá trình sản xuất testosterone và tinh trùng. Anh Cường được dùng thuốc với phác đồ phù hợp trong vòng 12 tháng và thường xuyên tái khám theo dõi sự đáp ứng của thuốc.

Giữa tháng 6/2025, tinh dịch đồ của anh Cường vẫn không có tinh trùng nhưng các chỉ số nội tiết và thể tích tinh hoàn cải thiện ở mức lý tưởng. Bác sĩ Huy cùng êkíp quyết định thực hiện kỹ thuật vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng từ tinh hoàn cùng ngày chọc hút noãn (trứng) của người vợ để thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Với hệ thống kính vi phẫu hiện đại, độ phóng đại gấp 30 lần, các bác sĩ tìm được vài ống sinh tinh tiềm năng ở cả hai bên tinh hoàn. Chuyên viên phôi học soi tìm dưới kính hiển vi độ phóng đại gấp 300 lần thu được 30 tinh trùng đủ điều kiện.

Một nửa số tinh binh được tiêm vào mỗi bào tương noãn (kỹ thuật ICSI) và nuôi cấy trong hệ thống tủ động học tối ưu mọi điều kiện giúp thu được 8 phôi ngày 5 chất lượng tốt. Số tinh trùng còn lại được trữ đông giúp vợ chồng anh Cường có cơ hội điều trị thêm một chu kỳ IVF trong tương lai mà không cần trải qua cuộc phẫu thuật khác.

Chị Liên, 30 tuổi, vợ anh Cường đang được chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện để chuyển phôi và mang thai. Anh Cường được tiếp tục điều trị nội tiết giúp đảm bảo sức khỏe tổng thể và sinh lý nam.

Theo bác sĩ Huy, tinh hoàn ẩn là tình trạng bé trai sau khi chào đời có một hoặc cả hai tinh hoàn chưa xuống được bìu, vẫn nằm trong ống bẹn, ổ bụng hoặc các vị trí khác. Nếu tinh hoàn ẩn không được điều trị sớm càng tăng nguy cơ bị tổn thương nặng hơn, gây xơ và thoái hóa các ống sinh tinh, giảm số lượng tế bào mầm, vô sinh khi đến giai đoạn trưởng thành. Tình trạng này nếu điều trị không hướng cũng có thể kéo theo nguy cơ suy sinh dục do giảm nội tiết từ tuyến yên.

Do đó người bệnh nên được phẫu thuật hạ tinh hoàn ẩn trước tuổi dậy thì giúp giảm nguy cơ tổn thương lên tinh hoàn. Tùy tình trạng bệnh lý, một số người bệnh cần điều trị nội tiết phù hợp giúp cải thiện chức năng sản xuất nội tiết và tinh trùng.

Bác sĩ Huy khuyến cáo, đa số trường hợp bị tinh hoàn ẩn không cảm thấy đau hoặc khó chịu do đó có thể phát hiện trễ. Phụ huynh khi thấy trẻ có vùng bìu không cân xứng, một bên bình thường bên còn lại nhỏ hoặc xẹp, hoặc cả hai bên xẹp thì nên đưa đến bệnh viện có chuyên khoa Nhi để được khám và điều trị.

Nam giới độc thân có thể tự khám tinh hoàn để nhận biết tình trạng bệnh lý và phẫu thuật càng sớm càng tốt. Vợ chồng kết hôn một năm không có thai nên đến khám toàn diện sức khỏe sinh sản. Tùy tình trạng, bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và tối ưu hiệu quả.

Tại IVF Tâm Anh, với các phác đồ điều trị nội khoa, vi phẫu micro-TESE hoặc phối hợp cả hai phương pháp, các bác sĩ đã điều trị giúp nhiều nam giới vô sinh thành công có con của chính mình đồng thời cải thiện sức khỏe sinh lý nam.

*Tên người bệnh đã được thay đổi