Ông Luân (68 tuổi) từng điều trị ổn định viêm gan B, C; song vừa phát hiện khối ung thư gan hơn 4 cm.

Khi điều trị viêm gan virus B, C, tải lượng virus trong cơ thể ông Luân đã về dưới ngưỡng phát hiện. Ông ăn uống sinh hoạt bình thường nên không tái khám định kỳ. Mới đây, ông khám sức khỏe tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, kết quả siêu âm và chụp CT scan bụng có thuốc cản quang thấy có một khối u gan kích thước 4,2 cm, chưa di căn ngoài gan.

Đánh giá cơ chế bệnh, BS.CKII Hồ Sĩ Minh, Trưởng Đơn vị U gan, khoa Ngoại Ung Bướu, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thời gian ủ bệnh của viêm gan B, C thường kéo dài qua nhiều năm. Trong giai đoạn các virus này hoạt động mạnh, chúng đã kịp phá hủy tế bào gan, thay đổi cách các gen hoạt động, khởi phát âm thầm các gen sinh ung thư.

Đặc biệt, virus viêm B HBV là virus DNA, có khả năng tích hợp trực tiếp vào bộ gen con người. Ngay khi xâm nhập cơ thể đã có thể chèn đoạn DNA vào hệ gen của tế bào gan, gây ra sự sắp xếp lại nhiễm sắc thể và kích hoạt các gen sinh ung này. Đối với Virus viêm gan C HCV là virus RNA không tích hợp vào bộ gen người. Cơ chế sinh ung chủ yếu qua trung gian vi môi trường (cơ chế gián tiếp) gây viêm hoại tử mạn tính và xơ hóa tế bào gan dẫn tới xơ gan, nguy cơ ung thư gan.

“Dùng thuốc kháng virus giúp tải lượng virus âm tính chỉ mới là thành công bước đầu”, bác sĩ Minh nói, thêm rằng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan vẫn còn do chưa loại bỏ hoàn toàn virus. Người bệnh viêm gan B, C dù đã được kiểm soát tốt, tải lượng virus âm tính vẫn nên khám tầm soát ung thư gan định kỳ 3-6 tháng giúp phát hiện ung thư gan giai đoạn sớm (nếu có), mở ra cơ hội điều trị triệt để cao.

Ông Luân được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt gan loại bỏ khối u. Qua 4 trocar nhỏ từ 5-12 mm trên thành bụng, quan sát trên màn hình nội soi có độ phân giải cao, bác sĩ thấy gan ông Luân xơ nhẹ, chỉ có 1 khối u duy nhất 4 cm ở hạ phân thùy 6. Ê kíp dùng dao mổ siêu âm Cusa và dao hàn mạch Ligasure cắt phần gan này. Dao Cusa và dao Ligasure với năng lượng rung cơ học và sóng điện cao tần giúp ê kíp thấy rõ các cuống mạch, đường mật và phá hủy nhu mô gan thuận lợi, hạn chế mất máu trong mổ.

Cuộc phẫu thuật thành công, bác sĩ cắt bỏ phần gan chứa khối u, đảm bảo bờ diện cắt gan an toàn. Người bệnh không cần truyền máu, không bị biến chứng suy gan, rò mật… sau phẫu thuật.

Hậu phẫu 24 giờ sau mổ, ông Luân bắt đầu ăn được thức ăn lỏng, đi đứng được ngay mà không cần người dìu. Kiểm tra xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, thận… và siêu âm bụng kiểm tra không phát hiện bất thường. Ông Luân được xuất viện 4 ngày sau mổ mà không ghi nhận bất kỳ biến chứng nào.

Tại Việt Nam, có khoảng 7,6 triệu người nhiễm virus viêm gan B; gần 1 triệu người mắc viêm gan C. Đây là 2 nguyên nhân hàng đầu gây ung thư biểu mô tế bào gan. Đồng mắc viêm gan B,C làm tăng khả năng ung thư gan gấp nhiều lần.

Theo Globocan 2024, Việt Nam có hơn 14.500 người mắc ung thư gan, tỉ lệ tử vong đến 93%.

Bác sĩ Minh khuyên mỗi người nên tiêm vắc xin phòng viêm gan B, ngăn chặn virus này vào cơ thể ngay từ đầu. Với viêm gan C, hiện chưa có vắc xin phòng bệnh, tuy nhiên, mỗi người có thể phòng ngừa bằng cách quan hệ tình dục an toàn, không dùng chung kim tiêm và tuân thủ các biện pháp phòng ngừa theo hướng dẫn của bác sĩ.

Người nhiễm vi rút viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ… dù tải lượng virus không còn vẫn cần kiểm soát và theo dõi tái khám định kỳ mỗi 3-6 tháng. Việc tầm soát bằng siêu âm gan kết hợp xét nghiệm dấu ấn ung thư AFP, giúp phát hiện sớm ung thư gan, nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả và bảo tồn chức năng gan.

*Tên người bệnh đã được thay đổi