Chị Vân, 46 tuổi, cấp cứu do tăng huyết áp kịch phát ba lần, bác sĩ đánh giá toàn diện tìm nguyên nhân phát hiện rối loạn lo lâu kèm trầm cảm nặng.

Chị Vân tiền sử suy giáp, tăng men gan và trào ngược dạ dày thực quản. Đồng thời, người bệnh mắc tăng huyết áp nhiều năm do u tuyến thượng thận. Khối u này làm rối loạn hoạt động nội tiết, sản xuất dư thừa các hormone điều hòa huyết áp. Mặc dù đã được điều trị phẫu thuật khối u, song gần đây chỉ trong 2 tháng huyết áp chị Vân vẫn tăng 3 lần, mức ≥ 180/120 mmHg. Đây là tình trạng tăng huyết áp kịch phát, tăng vọt đột ngột lên mức nguy hiểm, một dạng cấp cứu y tế có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến tim, não, thận và mắt.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bạch Yến, Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cần tìm yếu tố khởi phát gây các cơn huyết áp tăng vọt. Trong quá trình khám, bác sĩ Yến nhận thấy người bệnh có biểu hiện lo lắng, hồi hộp, vã mồ hôi nên mời chuyên gia tâm lý – tâm thần cùng hội chẩn.

“Rối loạn lo âu, mất ngủ là một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp”, bác sĩ Yến nói. Rối loạn lo âu kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm giải phóng ồ ạt các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol. Adrenaline làm tim đập nhanh và co mạch máu, trong khi cortisol giữ muối, giữ nước, dẫn đến tình trạng huyết áp tăng vọt.

Ths.BS Phạm Văn Dương, khoa Nội Tổng hợp, quan sát thấy tay chân chị Vân liên tục cử động, bứt rứt, không thể ngồi yên. Chị mất ngủ trong thời gian dài, nhiều đêm thức trắng hoặc chỉ chợp mắt được vài tiếng rồi tỉnh giấc từ sớm.

Chị thường xuyên căng thẳng, lo lắng quá mức. Bác sĩ Dương cho biết dựa trên kết quả đánh giá chuyên sâu, các bài test cho thấy người bệnh mắc rối loạn lo âu kết hợp trầm cảm nặng và mất ngủ kéo dài. Đây là trường hợp điển hình của vòng xoắn bệnh lý giữa sức khỏe thể chất và tinh thần.

Bác sĩ Dương giải thích, những cơn hoảng sợ hoặc trầm cảm có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức, làm tim đập nhanh, huyết áp tăng, khó thở.

Chị Vân được điều trị kết hợp bằng thuốc chống lo âu, hỗ trợ giấc ngủ, liệu pháp thư giãn và hướng dẫn kiểm soát căng thẳng. Người bệnh bắt đầu ngủ ngon hơn, cơn hồi hộp giảm, ít bồn chồn.

Sau ba tháng điều trị liên tục, chị Vân ngủ ngon, tâm trạng và huyết áp ổn định, được giảm liều thuốc tâm thần theo hướng dẫn của bác sĩ.

Theo bác sĩ Dương, căng thẳng là phản ứng bình thường khi con người đối mặt áp lực. Tuy nhiên, khi cảm giác lo âu kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, người bệnh cần thăm khám sớm.

Rối loạn lo âu và trầm cảm có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ và suy giảm chất lượng cuộc sống. Ngược lại, những bệnh mạn tính kéo dài cũng là yếu tố thúc đẩy rối loạn tâm thần xuất hiện.

* Tên nhân vật đã được thay đổi