Hai nhánh mạch máu lớn nuôi tim tắc hoàn toàn, người đàn ông 61 tuổi đối diện nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp, đột tử nếu không can thiệp sớm.

Ông Lành (ngụ Bình Dương) được chẩn đoán tăng huyết áp, cường giáp, rung nhĩ nhanh cách đây 3 năm nhưng không điều trị liên tục. Tháng 10/2023, ông khám sức khỏe tim mạch thì ghi nhận suy tim, được kê toa thuốc nhưng cũng không uống thuốc đều đặn.

Đầu tháng 4/2024, ông Lành có cảm giác nặng ngực, đi lại vài bước là khó thở, hụt hơi. Ông thường xuyên gặp những cơn khó thở về đêm, phải ngủ ngồi. Triệu chứng lặp đi lặp lại suốt 10 ngày. Ông đến BVĐK Tâm Anh TP HCM thăm khám.

ThS.BS.CKII Võ Anh Minh, Trưởng đơn vị Can thiệp Mạch vành, Trung tâm Tim mạch cho biết bệnh nhân nhập viện trong trạng thái khó thở nhiều, rung nhĩ nhanh (nhịp tim trung bình 125 lần/phút, đập không đều), suy tim nặng (chỉ số phân suất tống máu – EF còn 36%). Tiến hành siêu âm tim và đo điện tâm đồ, bác sĩ nghi ngờ tình trạng này là do bệnh tim thiếu máu cục bộ gây ra, chỉ định chụp mạch vành để tìm nguyên nhân.

Ông Lành bị suy thận độ 3, gây khó khăn cho ê kíp khi chụp mạch vành vì không thể sử dụng thuốc cản quang quá nhiều. Nhờ kỹ thuật Cardiac Swing tối thiểu lượng thuốc cản quang, bác sĩ chụp được mạch vành với lượng cản quang tối thiểu (12 ml), giảm nguy cơ ảnh hưởng đến thận.

Kết quả ghi nhận động mạch liên thất trước và động mạch mũ tắc hoàn toàn. Lượng máu cung cấp cho tim bị sụt giảm nghiêm trọng, gây suy tim nặng hơn cũng như khiến bệnh nhân đau nặng ngực, khó thở nhiều ngày qua. “Nếu không nong mạch sớm, khả năng bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, suy tim nặng là rất lớn”, bác sĩ Minh cho hay.

Ca can thiệp cho ông Lành diễn ra với mục tiêu khai thông mạch vành trái bị “tắc kép” cả hai nhánh lớn cho người bệnh. BS.CKII Huỳnh Ngọc Long, Giám đốc Trung tâm Can thiệp Mạch BVĐK Tâm Anh nhận định, trường hợp này rất khó vì cả hai nhánh chính của mạch vành trái đều tắc, không thể tiếp cận như thông thường mà phải luồn dây dẫn qua các khe mạch máu nhỏ 0.3mm và đâm xuyên khối mô lấp kín lòng mạch vành.

Muốn vậy, cần có dụng cụ chuyên dụng (vi ống thông, dây dẫn siêu nhỏ – đường kính khoảng 0.3 mm). Đồng thời, dây dẫn phải đi đúng hướng trong khe mạch hẹp nhằm tránh làm rách nội mạc mạch máu gây tắc dòng máu nuôi tim còn lại cũng như thủng mạch vành. Để khắc phục, ê kíp sử dụng hệ thống chụp mạch vành với cánh tay robot xoay 360 độ giúp quan sát mạch vành từ mọi góc độ, chuyển động xoáy của dây dẫn mở đường luồn dây dẫn một cách chính xác để đưa dụng cụ vào nong mạch, đặt stent.

Trong vòng chưa đầy 1 giờ, bác sĩ đặt được hai stent 3.5 mm, nong lên với bóng 4.0 mm vào động mạch liên thất trước và động mạch mũ, tái thông đồng thời hai nhánh mạch máu lớn nuôi tim. Bệnh nhân giảm khó thở, nặng ngực ngay sau thủ thuật, không bị tổn thương thận cấp. Ông Lành xuất viện sau 2 ngày, được hướng dẫn uống thuốc đều đặn và tuân thủ lối sống lành mạnh để tối ưu hiệu quả đặt stent.

Bác sĩ Long thông tin, động mạch vành mang oxy và máu giàu chất dinh dưỡng để nuôi cơ tim, giúp tim thực hiện nhiệm vụ quan trọng là bơm máu đi khắp cơ thể. Khi mạch vành bị hẹp hoặc tắc nghẽn do mảng xơ vữa sẽ khiến lưu lượng máu đến tim giảm đi, gây ra bệnh mạch vành (còn gọi là tình trạng thiếu máu cơ tim) với dấu hiệu điển hình là cơn đau thắt ngực hoặc khó thở khi gắng sức.

Người bệnh có cảm giác nặng, nghẹn, thắt, bóp nghẹt ở trong lồng ngực, thường bên ngực trái hoặc sau xương ức, xảy ra khi gắng sức, đi bộ leo dốc, căng thẳng, stress, cơn đau kéo dài vài phút (3 – 5 phút), thường dưới 15 phút và hiếm khi xảy ra chỉ vài giây. Cơn đau thường lan lên cổ, hàm, hai vai, cánh tay trái hoặc lan sau lưng. Đặc biệt cơn đau giảm khi ngồi nghỉ hoặc ngậm thuốc nitrate.

Nếu cơn đau kéo dài trên 15 phút, xảy ra lúc nghỉ là có khả năng người bệnh đã bị nhồi máu cơ tim cấp, cần đến bệnh viện ngay để được điều trị tích cực sớm.

Bệnh động mạch vành có khả năng dẫn đến các biến chứng như đột tử, suy tim, hở van tim nặng, rối loạn nhịp tim. Để phòng ngừa bệnh, cần tuân thủ chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, tránh thừa cân – béo phì, tập thể dục đều đặn và có kế hoạch khám sức khỏe tim mạch 6 tháng/lần.

Bệnh nhân sau điều trị bệnh mạch vành cần uống thuốc đều đặn và lâu dài, trong đó thuốc chống kết tập tiểu cầu phải uống suốt đời, đặc biệt ở người đã có nhồi máu cơ tim, có đặt stent hay mổ bắc cầu mạch vành, bác sĩ Minh khuyến cáo.