Hà Nội _ Anh Hòa, 42 tuổi, nặng 123 kg, trong đó khối lượng mỡ cơ thể lên tới gần 58 kg, chiếm gần một nửa trọng lượng cơ thể.

Đầu tháng 5, anh Hòa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội thăm khám với cân nặng 123 kg và chiều cao 170 cm. Chỉ số khối cơ thể (BMI) của anh là 42,56 kg/m², thuộc nhóm béo phì rất nặng. Người bệnh cho biết trong khoảng 5 năm gần đây, cân nặng tăng gần 40 kg do ít vận động, chế độ ăn dư thừa năng lượng và không duy trì tập luyện thường xuyên.

Kết quả phân tích thành phần cơ thể bằng máy InBody cho thấy tỷ lệ mỡ cơ thể của anh Hòa ở mức rất cao, tương đương khoảng 57,7 kg mỡ. Diện tích mỡ nội tạng đo được là 225 cm², cho thấy lượng mỡ tích tụ nhiều trong ổ bụng và nguy cơ rối loạn chuyển hóa cao.

Theo TS.BS Lê Bá Ngọc, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, mỡ nội tạng nằm sâu trong ổ bụng, tập trung xung quanh các cơ quan như gan và tụy. Khác với mỡ dưới da, loại mỡ này có hoạt tính chuyển hóa cao, liên quan đến tình trạng viêm mạn tính, đề kháng insulin, rối loạn lipid máu và xơ vữa động mạch.

Kết quả thăm khám ghi nhận anh Hòa đồng thời mắc tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và rối loạn đường huyết. Bên cạnh đó, người bệnh được phát hiện nhiễm virus viêm gan C, đồng thời có gan nhiễm mỡ và tăng men gan. Gan của người bệnh vì vậy chịu tác động từ nhiều yếu tố cùng lúc, gồm nhiễm virus, tích tụ mỡ và các rối loạn chuyển hóa liên quan đến béo phì.

Theo bác sĩ, nếu không được điều trị và kiểm soát cân nặng hiệu quả, tổn thương gan có thể tiếp tục tiến triển, làm tăng nguy cơ viêm gan mạn tính, xơ hóa gan, xơ gan và các biến chứng khác. Sự kết hợp giữa béo phì nặng, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu và rối loạn đường huyết tạo thành một cụm yếu tố nguy cơ chuyển hóa, làm tăng khả năng mắc bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Trong quá trình đánh giá toàn diện, điện tâm đồ của người bệnh xuất hiện một số biến đổi gợi ý khả năng có tổn thương cơ tim cũ ở vùng thành dưới. Người bệnh được đề nghị thăm khám thêm bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch, từ đó đánh giá thêm bằng các phương pháp phù hợp để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương.

Theo bác sĩ Ngọc, với nền bệnh lý hiện tại, anh Hòa thuộc nhóm có nguy cơ tim mạch cao. Nếu tình trạng béo phì và các yếu tố chuyển hóa không được kiểm soát, nguy cơ xuất hiện các biến cố tim mạch trong tương lai sẽ tiếp tục gia tăng.

Để ngăn các biến chứng tiến triển, anh Hòa được xây dựng phác đồ điều trị béo phì đa mô thức, gồm điều chỉnh dinh dưỡng, tăng cường vận động và sử dụng thuốc tiêm hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Mục tiêu điều trị không chỉ là giảm số kilogram trên bàn cân mà là giảm khối lượng mỡ, bảo vệ khối cơ và cải thiện các rối loạn chuyển hóa liên quan.

Người bệnh đồng thời được điều trị viêm gan C và theo dõi chặt chẽ chức năng gan, thận cũng như các tác dụng không mong muốn có thể xảy ra trong quá trình phối hợp thuốc.

Tiến sĩ Dinh dưỡng Trần Quyền An tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết người bệnh béo phì thường được xây dựng chế độ ăn tạo mức thâm hụt mỗi ngày so với nhu cầu năng lượng thực tế. Tuy nhiên, khẩu phần vẫn phải cung cấp đủ protein, vitamin và khoáng chất nhằm hạn chế mất cơ, duy trì thể lực và bảo đảm sức khỏe tốt trong quá trình giảm cân.

Nguồn tinh bột được ưu tiên là ngũ cốc nguyên hạt, rau củ và các thực phẩm giàu chất xơ. Chất béo cần được kiểm soát cả về số lượng và chất lượng, hạn chế mỡ động vật, thực phẩm chiên rán và chất béo chuyển hóa. Người bệnh cũng được khuyến nghị ngừng sử dụng rượu bia, hạn chế nước ngọt, thực phẩm chế biến sẵn và những món ăn làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan.

Sau gần một tháng điều trị, anh Hòa giảm được 9 kg, từ 123 kg xuống còn khoảng 114 kg. Chỉ số BMI giảm từ 42,56 xuống khoảng 39,45 kg/m². Tỷ lệ mỡ cơ thể cũng giảm, đồng thời huyết áp cải thiện rõ rệt, từ 152/100 mmHg xuống còn 126/82 mmHg.

Người bệnh cho biết cảm giác mệt mỏi và nặng nề đã giảm, giấc ngủ tốt hơn, ít hụt hơi khi vận động, việc đi lại và thực hiện các hoạt động hằng ngày trở nên dễ dàng hơn trước.

Hiện anh Hòa tiếp tục tuân thủ phác đồ điều trị, với mục tiêu giảm cân theo từng giai đoạn và hướng tới mức cân nặng dài hạn khoảng 70 kg. Trong quá trình này, người bệnh được định kỳ đánh giá cân nặng, thành phần cơ thể, huyết áp, đường huyết, lipid máu và chức năng gan để kịp thời điều chỉnh phác đồ.

Theo TS. Trần Quyền An, nhiều người chỉ đi khám khi béo phì đã gây ra các biến chứng như tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch. Trong khi đó, giảm khoảng 5–10% cân nặng ban đầu đã có thể mang lại những cải thiện đáng kể về đường huyết, huyết áp, mỡ máu và các yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Người thừa cân, béo phì nên thăm khám sớm để được đánh giá toàn diện, xác định các bệnh lý đi kèm và xây dựng kế hoạch giảm cân phù hợp. Điều trị đúng phương pháp không chỉ giúp cải thiện vóc dáng mà quan trọng hơn là phòng ngừa tổn thương tim mạch, gan và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

*Tên người bệnh đã được thay đổi