Ông Vỹ, 61 tuổi, đau nhức chân tưởng thoái hóa khớp gối, vài tuần sau bị tràn dịch màng tim mới phát hiện do mắc bệnh lupus ban đỏ.

“Tỷ lệ nam giới mắc bệnh lupus chỉ bằng 1/10 so với nữ giới. Đây là trường hợp nam giới lớn tuổi mắc lupus ban đỏ ít gặp được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh”, ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội Tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết ngày 11/2, thêm rằng lupus ban đỏ thường gặp ở nữ giới trong độ tuổi 15-40, hiếm khi xuất hiện ở nam giới tuổi ngoài 60.

Bác sĩ Kiều lý giải, sự thay đổi của nồng độ hormorne trong cơ thể là nguyên nhân phổ biến gây bệnh lupus. Bệnh chủ yếu biểu hiện triệu chứng trên da, thận, khớp. Ở nữ giới, lượng estrogen được sản xuất nhiều hơn. Đó là lý do nam giới ít có nguy cơ bị bệnh hơn so với phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ mang thai và sau sinh.

Tháng trước, ông Vỹ đau nhức khắp người, khám tại bệnh viện gần nhà được chẩn đoán thoái hóa khớp gối, uống thuốc theo toa. Tình trạng cải thiện dần, nhưng sau đó ông thấy đau ngực râm ran, cơn đau tăng khi nằm, hít sâu, không liên quan gắng sức. Ông còn bị phù cẳng chân hai bên, mệt, khó thở, nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khám.

Khi khám Cơ xương khớp, bác sĩ thấy ông đau ngực nhiều – triệu chứng gợi ý bệnh lý tim mạch nên chỉ định siêu âm tim. Kết quả cho thấy ông bị tràn dịch màng tim (sự tích tụ chất lỏng bất thường ở giữa hai lớp của màng ngoài tim) mức độ trung bình. Bác sĩ phối hợp chuyên khoa Nội tim mạch để điều trị chuyên sâu.

BS.CKI Phạm Phong Luân, khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, theo dõi điều trị cho ông Vỹ cho biết, các bác sĩ tiến hành chọc dịch màng tim cho người bệnh, dẫn lưu ra 400 ml dịch máu loãng màu đỏ sẫm (dịch màng tim bình thường chỉ 15-35 ml). Ông Vỹ đỡ đau ngực, hết khó thở ngay sau đó. Xét nghiệm dịch màng tim cho thấy đây là dịch tiết, không có vi khuẩn lao hay tế bào ác tính. Đồng thời, kết quả xét nghiệm miễn dịch ghi nhận kháng thể ANA và Anti-dsDNA dương tính, xác định ông mắc lupus ban đỏ hệ thống.

Bác sĩ Kiều thông tin, lupus ban đỏ là bệnh tự miễn, còn có tên gọi lupus hoặc lupus ban đỏ hệ thống. Hệ miễn dịch được xem là lá chắn, bảo vệ cơ thể bằng cách sinh ra kháng thể tấn công các vi khuẩn và tác nhân lạ xâm nhập vào cơ thể. Bệnh lupus ban đỏ xảy ra khi hệ miễn dịch bị lỗi, thay vì tạo kháng thể phòng bệnh lại tấn công các mô lành của cơ thể. Lâu dần các tế bào miễn dịch khác cũng tham gia vào cuộc “nội chiến” này, dẫn tới quá trình viêm và tổn thương các mô trong hệ thống.

Ông Vỹ được điều trị bằng corticoid và thuốc ức chế miễn dịch, giúp giảm đau khớp và cải thiện triệu chứng. Hiện tại, bệnh nhân không còn đau ngực và lượng dịch màng tim giảm đáng kể. Ông hết đau khớp gối, giảm phù chân sau ba ngày. Chức năng gan thận ổn định, giảm đau ngực, dịch màng tim không tái lập trở lại. Ông xuất viện sau 10 ngày điều trị nội trú. Ông cần tái khám định kỳ, uống thuốc để ổn định bệnh, tránh biến chứng lên tim, thận, khớp về sau.

Theo bác sĩ Luân, dù là bệnh lý nguy hiểm nhưng lupus ban đỏ lại khó chẩn đoán. Như trường hợp ông Vỹ không biểu hiện triệu chứng rõ rệt, chỉ đau nhức hai gối nên đơn vị trước đó chỉ nghĩ thoái hóa khớp. Phải gần một tháng sau, khi bệnh biến chứng lên tim gây tràn dịch màng tim, bác sĩ mới tìm ra bệnh lupus.

Hiện nay, bệnh lupus ban đỏ chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có khả năng phòng ngừa hoặc giảm nguy cơ bùng phát bệnh bằng cách kiểm soát các yếu tố kích hoạt. Chúng ta có thể chủ động ngừa bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc ánh nắng mặt trời, sử dụng kem chống nắng, quần áo dài tay, khăn và mũ khi ra ngoài; tiêm vắc xin để nâng cao hệ miễn dịch; hạn chế ăn mỡ động vật, kiêng chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá; không thức khuya, tránh xa stress.

Đi khám ngay khi thấy xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo của bệnh như mệt mỏi kéo dài, phát ban trên da dạng cánh bướm, đau bụng, đau khớp, rụng tóc, chóng mặt, nhức mỏi toàn thân.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi