14 tuổi bị vảy nến 6 năm. Em nghĩ do bản thân mất vệ sinh, thường trốn học khi vảy nến bùng phát, bong tróc ở lưng, tay…

N.T.A. (14 tuổi, Đồng Tháp) được chẩn đoán mắc vảy nến khi vừa tròn 8 tuổi. Bé được kê thuốc uống và thuốc bôi nhưng không điều trị liên tục. Ban đầu vài mảng da dày sần, ửng đỏ, bong tróc vảy ở lưng, tay, sau đó ngày càng lan rộng. Đỉnh điểm, cuối năm 2024, vùng da bị bệnh lan khắp người, gây ngứa, đau nhiều và liên tục bong vảy trắng bạc. Không kìm được cơn ngứa, bé cào gãi chảy máu. Bé nghĩ mình “mất vệ sinh mới bị bệnh”, A. xấu hổ và tủi thân, không dám chia sẻ với ai, kể cả mẹ.

Cảm giác ngứa, đau nhức nghiêm trọng hơn khi vận động, đổ mồ hôi khiến bé không tập trung học tập hay sinh hoạt. Có những ngày A. trốn học chỉ vì không thể chịu đựng cảm giác ngứa.

Tự cho mình có “khuyết điểm”, A. ngày càng thu mình lại, ít trò chuyện. Thậm chí, A. từ chối đi du lịch cùng gia đình, né tránh các buổi dã ngoại với lớp vì ngại mặc quần áo ngắn, hoặc phải dùng chung nhà tắm công cộng, sợ bị các bạn phát hiện sự bất thường trên da.

Thấy con mất tập trung, ít ngủ, hay khóc một mình, dễ hoảng loạn, tự ti… chị T.T.H., mẹ bé gặng hỏi, phát hiện con âm thầm chịu đựng bệnh. Lúc này, mọi cảm xúc A. kìm nén bấy lâu vỡ oà.

“Con nói sợ mình không bao giờ bình thường được như bạn bè. Sợ sau này chẳng ai yêu con nếu họ biết con bị bệnh này”, chị H. kể lại.

 được mẹ đưa đến nhiều bệnh viện điều trị, áp dụng cả mẹo vặt dân gian… nhưng bệnh chỉ thuyên giảm tạm thời rồi bùng phát trở lại, lần sau nặng và kéo dài hơn lần trước.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, tiến sĩ bác sĩ Đặng Thị Ngọc Bích, Trưởng chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, cho biết  kết quả xét nghiệm chỉ số PASI là 18.6, cho thấy A. bị vảy nến thể mảng mức độ trung bình – nặng. PASI là thang điểm hỗn hợp dùng để đánh giá diện tích da bị vảy nến và mức độ nặng ở các vùng da bị tổn thương (độ dày, độ cứng của mảng hồng ban, độ tróc vảy). Thang điểm PASI tăng dần theo mức độ bệnh.

Ngoài ra, bệnh nhi có những dấu hiệu rõ rệt của rối loạn lo âu, trầm cảm như chán nản, mặc cảm, không chấp nhận được bệnh và muốn bỏ điều trị.

Sau khi hội chẩn và thực hiện các xét nghiệm máu, sinh thiết da, bác sĩ Bích tư vấn điều trị cho bé A. bằng thuốc sinh học có hoạt chất Secukinumab. Loại hoạt chất sinh học này được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận trong điều trị vảy nến ở trẻ từ 6 tuổi.

FDA đã cấp phép sử dụng một số loại thuốc sinh học điều trị bệnh này cho trẻ từ 6 tuổi trở lên. Tại Việt nam, loại thuốc này đã được Bộ Y tế đưa vào phác đồ điều trị bệnh vảy nến (ban hành năm 2023), sử dụng cho trẻ từ 6 tuổi. Thuốc sinh học thường được chỉ định cho người bệnh vảy nến ở mức độ trung bình đến nặng hoặc thất bại với các phương pháp điều trị khác hoặc bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Sau hơn 3 tháng, A. đã hoàn thành phác đồ tấn công (bao gồm 5 mũi, 1 mũi/tuần) và đã tiêm được 2 mũi duy trì (mỗi tháng 1 mũi). Người bệnh đáp ứng thuốc tốt, các triệu chứng bệnh lui dần, có thể thấy rõ sau mỗi mũi tiêm. Hiện, các mảng vảy nến gần như biến mất hoàn toàn, chỉ còn một vệt tăng sắc tố nhẹ, PASI giảm còn 0 (không bị ảnh hưởng).

“Em thấy mình như sống lại, có thể ngồi học thoải mái, đi bộ không thấy khó chịu”, A. nói.

ThS.BS.CKI Trần Nguyễn Anh Thư, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, vảy nến xuất hiện chủ yếu ở 2 nhóm tuổi là 20-30 tuổi và 50-60 tuổi. Tuy nhiên, trẻ em, thậm chí là trẻ sơ sinh vẫn có thể mắc bệnh. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM và Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 hiện đang điều trị cho gần 200 người bệnh vảy nến, với khoảng 70 trẻ em, thanh thiếu niên dưới 18 tuổi. Điểm chung của phần lớn người bệnh, đặc biệt là người mắc bệnh mức độ trung bình và nặng là bị ảnh hưởng tâm lý, mặc cảm, buồn bã, thậm chí trầm cảm.

Theo Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, 75% người bệnh vảy nến cảm thấy mất tự tin, 54% rơi vào trầm cảm, khiến chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng. Mức độ ảnh hưởng của vảy nến đến chất lượng sống tương tự như ở người bệnh ung thư, đau tim, viêm khớp, tiểu đường type 2 và trầm cảm.

Một nghiên cứu khác được đăng tải trên Anais Brasileiros de Dermatologia – tạp chí y khoa chuyên ngành da liễu uy tín tại Brazil, được thực hiện trên nhóm trẻ mắc vảy nến trong độ tuổi từ 9,75-13, cũng cho thấy, ngay cả bệnh vảy nến nhẹ cũng có tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống ở trẻ em, thanh thiếu niên. Trong đó,, 46,5% trẻ bị tác động ở mức nhỏ (2-6), 24,2% bị tác động ở mức trung bình (7-12) và 12% ở mức lớn và cực lớn (13-30).

“Không đơn thuần là bệnh ngoài da, vảy nến là “gánh nặng vô hình” đè nặng lên tâm lý  gây tự ti, mặc cảm, thậm chí trầm cảm”, bác sĩ Thư nói. Từ năm 2003, thuốc sinh học được đưa vào sử dụng, mang lại hiệu quả cao, ít tác dụng phụ nghiêm trọng hơn các phương pháp khác, trở thành “phao cứu sinh” giúp người bệnh tự tin, lấy lại niềm vui sống.

Các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần được thăm khám, làm các xét nghiệm cần thiết để đánh giá khả năng đáp ứng thuốc. Đặc biệt, không nên tự sử dụng thuốc và tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa Da liễu.