Bà Tâm, 70 tuổi, ngồi xe lăn, đau nhiều, bác sĩ phát hiện 6 đốt sống hỏng cùng lúc, phải mổ 4 giờ bắt vít và sau đó truyền loãng xương.

Thể trạng bà Tâm lúc nhập viện cao 1,52 m, nặng 77 kg, chỉ số khối cơ thể BMI là 33, thuộc dạng béo phì nặng. Kết quả đo mật độ xương người bệnh là -3,5, trong khi từ -2,5 là loãng xương mức độ nặng.

ThS.BS.CKI Vũ Đức Thắng, khoa Ngoại Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bà Tâm bị thoát vị đĩa đệm, chèn ép thần kinh kèm vẹo cột sống, kéo dài từ đốt sống L1 đến S1. Lâu nay bà chỉ điều trị bảo tồn bằng châm cứu, bấm huyệt. Bệnh ngày càng nặng hơn do tình trạng béo phì và loãng xương nặng, đau nhiều xuống chân, bà phải nằm một chỗ.

Phẫu thuật là phương pháp chính giúp giải phóng người bệnh khỏi cơn đau và khôi phục vận động. Phương pháp được chỉ định là bắt vít cột sống nhằm cố định và nâng đỡ các đốt sống, giải phóng dây thần kinh và đĩa đệm bị chèn ép. Đồng thời, bà Tâm cũng được điều chỉnh lại đường cong sinh lý cột sống. “Đây là một ca mổ khó, nguy cơ biến chứng trong và sau mổ rất cao vì người bệnh đối mặt hai tình trạng phức tạp là béo phì và loãng xương nặng”, bác sĩ Thắng nhận định.

Tình trạng loãng xương nặng dễ gây nguy cơ di lệch hoặc tụt vít, gãy xương khi thực hiện bắt vít. Để khắc phục vấn đề này, theo bác sĩ Thắng, người bệnh được bắt vít rỗng bơm xi măng. Đây là loại vít y tế chuyên dụng với đặc điểm là rỗng ruột, có các lỗ nhỏ trên thân. Sau khi bắt vít vào đốt sống, bác sĩ bơm xi măng sinh học vào vít.

Xi măng này tràn ra ngoài qua những lỗ nhỏ trên thân vít, bám chắc vào và làm cứng thân đốt sống, tránh nguy cơ lỏng vít. Ca phẫu thuật diễn ra trong 4 giờ, 12 vít đã được sử dụng để cố định 6 đốt sống cho bà Tâm.

Trong khi đó, tình trạng béo phì nặng làm tăng áp lực lên các đốt sống vốn yếu ớt do loãng xương. Hậu quả là xương không còn đủ sức mạnh để chịu lực, các đốt sống dễ xô lệch làm tình trạng cong vẹo diễn tiến nhanh, tổn thương thần kinh nhiều hơn. Sau phẫu thuật, nguy cơ các đốt sống lành dễ xô lệch, cong vẹo.

Các bác sĩ quyết định cho bà Tâm truyền loãng xương. Đây là phương pháp bổ sung canxi, vitamin D và các chất dinh dưỡng khác cho xương theo đường tiêm, giúp tăng cường mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương. Đồng thời sau mổ, người bệnh còn được hướng dẫn tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng nhằm tăng cường sức mạnh các cơ. Về lâu dài, bà Tâm cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để kiểm soát cân nặng.

Sau phẫu thuật, người bệnh cho biết không còn đau, từ bỏ xe lăn và đi lại thoải mái. Thời gian điều trị và hậu phẫu chỉ kéo dài 6 ngày.

Bác sĩ Thắng cho biết các phương pháp điều trị bảo tồn luôn là ưu tiên của bác sĩ trong điều trị bất kỳ bệnh lý nào. Tuy nhiên, khi đã có chỉ định phẫu thuật nghĩa là bệnh đã chuyển nặng hoặc điều trị bảo tồn không hiệu quả. Lúc này, người bệnh nên phối hợp với bác sĩ, sớm phẫu thuật để ngăn ngừa phát sinh các biến chứng đáng tiếc.

Với phẫu thuật cột sống, hiện y học đã phát triển các kỹ thuật hiện đại giúp mổ mang lại hiệu quả cao.

Ví dụ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, bên cạnh chuyên môn của bác sĩ, bệnh viện ứng dụng các kỹ thuật, thiết bị chuyên dụng hiện đại như mổ nội soi bắt vít sinh học, robot cảnh báo tình trạng chạm vào dây thần kinh, cánh tay C-Arm có khả năng chụp X-quang liên tục giám sát từng thao tác… Nhờ đó, mức độ an toàn của ca mổ được nâng cao, hạn chế tối đa tổn thương các mô lành, người bệnh ít đau, ít mất máu và phục hồi nhanh.

* Tên người bệnh đã được thay đổi