Các bác sĩ khoa Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phẫu thuật cắt khối u hiếm gặp gần dây thần kinh của người bệnh.

Hai tháng gần đây, bụng ông M.Đ.B. (73 tuổi, Đắk Lắk) bị sưng lên phía bên trái đi kèm cảm giác như có vật nặng đè ép lên bụng nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám. Ông được chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) vùng bụng phát hiện khối u lớn ở phía sau phúc mạc (màng bụng).

Bác sĩ chuyên khoa I Phan Huỳnh Tiến Đạt, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết khối u có kích thước 6×9 cm nằm ở khoang sau phúc mạc, phía trước giữa cơ thắt lưng và đốt sống L5-S1. Khối u đè lên dây thần kinh L4 (kiểm soát chuyển động của cơ hông và đầu gối) bên trái bên trái. Khối u còn đẩy cơ thắt lưng ra ngoài, đẩy động mạch và tĩnh mạch chậu ngoài vào trong, chèn ép dây thần kinh L5 (kiểm soát hoạt động cẳng chân, bàn chân, ngón chân) bên trái.

Khối u của ông B. lành tính nhưng lớn, nằm gần nhiều dây thần kinh, khó mổ nội soi. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, quyết định mổ mở cắt u nhằm kiểm soát mất máu tốt hơn, bóc tách chính xác hơn, ít biến chứng hơn.

Ê kíp mổ TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc trung tâm; TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ; BS.CKI Phan Huỳnh Tiến Đạt; BS.CKI Lý Minh Hoàng. Các bác sĩ phối hợp, tỉ mỉ bóc tách các tổ chức bên dưới bụng, tiếp cận khối u.

Bác sĩ Đạt cho biết do đây là u phát sinh từ dây thần kinh nên quá trình bóc tách u phải thật tỉ mỉ, cẩn thận, tránh đụng chạm, làm tổn thương dây thần kinh xung quanh (dây thần kinh cột sống L4). Trường hợp tổn thương dây thần kinh, người bệnh sẽ mắc hội chứng rễ thần kinh, khiến chân bên trái nguy cơ yếu và đau tê dai dẳng.

 

Sau chưa đầy 20 phút phẫu thuật, ê kíp mổ đã thành công lấy ra khối u, bảo toàn chức năng các dây thần kinh xung quanh cho người bệnh. Theo quan sát, khối u cứng, hình dạng giống một quả thận. Do không có mạch máu nuôi lớn nên trong quá trình phẫu thuật, người bệnh mất ít máu.

Ba ngày sau mổ, ông B. phục hồi, ít đau, ăn uống và đi lại bình thường, được cho xuất viện.

Bác sĩ Đạt cho biết u sau phúc mạc (retroperitoneal tumors) không phát triển từ các tạng sau phúc mạc (thận, tuyến thượng thận, niệu quản…) mà phát sinh từ mô, thần kinh, tế bào mầm, hay các nang sau phúc mạc.

U sau phúc mạc thường phát triển âm thầm, người bệnh chỉ tình cờ phát hiện khi đi khám sức khỏe có siêu âm hoặc chụp CT vùng bụng. Có đến một nửa trường hợp khối u sau phúc mạc có kích thước trên 20 cm khi được phát hiện.

Đây là loại u hiếm gặp, chiếm chưa tới 1% tổng số khối u trong cơ thể nhưng tỷ lệ ác tính cao (65%-86%). Người bệnh có triệu chứng bụng căng tức, cảm nhận khối u chồi lên, đau bụng dai dẳng, buồn nôn và nôn mửa, mệt mỏi…, khả năng khối u là ác tính.

Phẫu thuật là giải pháp được ưu tiên lựa chọn để điều trị u sau phúc mạc, nhất là trường hợp ác tính.

Bác sĩ Đạt khuyên mọi người nên khám sức khỏe định kỳ 6-12 tháng/lần để kịp thời phát hiện và điều trị khối u sớm, hiệu quả cao. Ngoài ra, cần đến bệnh viện khám khi sờ nắn thấy khối u bất thường trồi lên trong bụng, để chẩn đoán xác định tính chất khối u, tránh khối u ác tính, để lâu di căn, điều trị phức tạp.