Bà B. nổi mụn rộp khóe mắt phải, tưởng kiến ba khoang đốt. Kết quả xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (HSV real-time PCR) tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM phát hiện người bệnh nhiễm HSV type 1, dễ gây mù lòa.
Cầm kết quả xét nghiệm dịch mụn nước trên tay, bác sĩ CKI Võ Thị Tường Duy, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định bệnh nhân nhiễm virus herpes simplex (HSV) type 1. Virus này chủ yếu gây mụn rộp ở các vị trí như: niêm mạc miệng, môi, da quanh miệng, mũi, thậm chí ở vùng sinh dục nhưng ít gặp ở mắt. Khi người bệnh bị herpes ở vùng quanh mắt, virus có thể tấn công gây tổn thương các cấu trúc của mắt như giác mạc, kết mạc gây nhiễm trùng mắt.
Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, kịp thời, các mụn nước có thể lan vào giác mạc, gây viêm, nhiễm trùng, loét, sẹo giác mạc. Sẹo giác mạc sẽ gây suy giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi. HSV là bệnh dễ tái phát. Tái phát nhiều lần có thể làm viêm giác mạc hình đĩa, hoại tử mô đệm, mất cảm giác ở giác mạc, sẹo nặng, sẹo vĩnh viễn, mỏng lớp đệm giác mạc, thậm chí gây mù lòa.
Trước đó, bà V.K.B. 65 tuổi, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM khám trong tình trạng vùng da trên mí mắt phải mọc nhiều mụn nước lan rộng thành chùm, sưng đau rát, cộm ngứa, một số mụn nước bị loét, rỉ dịch… Bà B. cho biết, hốc mắt phải bỗng nhiên nổi những mụn đỏ nhỏ sau một lần đi tập thể dục buổi sáng ở công viên. Nghĩ bị kiến ba khoang đốt, bà vệ sinh mắt bằng nước muối, bôi một loại thuốc mỡ kháng sinh cho mắt nhưng tình trạng không cải thiện. Ngày thứ 3, vùng mí mắt mọc mụn nước, lan rộng và rỉ dịch, gây sưng mắt, phù mi trên khiến bà có cảm giác nặng mi.
Người bệnh được kê thuốc uống kháng virus nhằm giảm khả năng lây truyền HSV trong đợt bệnh và ức chế virus trong cơ thể, thuốc giảm đau và thuốc bôi làm lành da. Sau 6 ngày, tình trạng sưng đau, nặng mắt giảm, chùm mụn rộp khô dần, lành tốt.
Theo một báo cáo hồi tháng 1/2024 của Thư viện Y học quốc gia Mỹ, khoảng 1,5 triệu người trên toàn cầu mắc bệnh viêm giác mạc do herpes. Trong đó, có 40.000 trường hợp mới bị suy giảm thị lực một mắt nghiêm trọng hoặc mù lòa mỗi năm. Có tới 60% ca loét giác mạc ở các nước đang phát triển là do virus herpes simplex và 10 triệu người trên toàn thế giới có thể mắc bệnh herpes ở mắt.
Bác sĩ Duy cho biết, herpes là bệnh da liễu rất thường gặp ở cả nam và nữ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 3,7 tỷ người dưới 50 tuổi (67%) bị nhiễm HSV type 1 trên toàn cầu.
Bác sĩ Duy cho biết cũng như lậu, giang mai, chlamydia trachomatis… HSV cũng là bệnh lây lan qua đường tình dục (STIs). Người bệnh HSV còn lây lan sang người khác qua qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ các vết lở loét sau khi các mụn nước bị vỡ. Sinh con qua ngả âm đạo, ôm hôn, da chạm da, dùng chung dao cạo râu, dụng cụ làm móng, xăm môi… là các đường lây truyền bệnh herpes phổ biến. Trẻ em dễ bị nhiễm HSV từ bố mẹ, người thân qua các sinh hoạt, giao tiếp hàng ngày. Đặc biệt, có nhiều người nhiễm bệnh hàng chục năm nhưng không có triệu chứng mụn rộp đặc trưng (người lành mang bệnh).
Như trường hợp bệnh nhân B., rất khó để xác định nguồn lây. Có thể người bệnh nhiễm từ người khác, hoặc đã mắc bệnh trước đó. Khi gặp điều kiện thuận lợi như có vết thương hở vùng mắt do cào gãi, côn trùng đốt, hoặc hệ miễn dịch suy giảm… khiến virus tiềm ẩn bùng phát gây bệnh.
Với người nhiễm HSV, hiện chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn. Các thuốc kháng virus (kháng siêu vi) phát huy tác dụng tốt nhất trong 72 giờ “vàng” đầu tiên sau khi triệu chứng khởi phát. Do đó, bác sĩ Duy khuyến cáo nếu có các bất thường ở vùng mắt như nổi mụn nước thành cụm, đau rát, ngứa, sưng nề… cần tới bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị. Không tự chữa bệnh bằng mẹo như: đắp cơm nóng, lá trầu, hơ đũa bếp hoặc tự mua thuốc uống… có thể khiến bệnh nặng hơn.
Người mắc HSV, nhất là ở vùng sinh dục có nguy cơ cao bội nhiễm (nhiễm thêm virus, vi khuẩn, vi nấm) hoặc tăng nguy cơ mắc STIs. Người suy giảm miễn dịch như: mắc bệnh tiểu đường, ung thư, đang xạ trị, hóa trị, đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, người nhiễm HIV… khi mắc HSV sẽ dễ bị tái phát và trở nặng hơn. Phụ nữ nhiễm HSV nên cần thăm khám da liễu trước khi sinh thường để lên phương án điều trị, tránh lây nhiễm cho trẻ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
