Bà Nương, 72 tuổi, mãn kinh 20 năm, nay xuất huyết bất thường kèm khối sùi màu đen ở vùng kín, bác sĩ chẩn đoán mắc u hắc tố ác tính vùng âm hộ – âm đạo.

Hắc tố (melanin) là sắc tố tự nhiên do các tế bào melanocyte sản xuất, giúp tạo màu cho da và niêm mạc, đồng thời bảo vệ cơ thể khỏi tác động của tia cực tím. Các tế bào này nằm ở da, niêm mạc, mắt, và một số cơ quan khác. Khi các tế bào melanocyte tăng sinh bất thường và mất kiểm soát, chúng có thể dẫn đến ung thư hắc tố.

BS.CKI Ừng Quốc Thường, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết U hắc tố ác tính vùng âm hộ và âm đạo là những ung thư hiếm gặp của đường sinh dục nữ. Chúng chiếm khoảng 1%–3% tổng số các trường hợp u hắc tố được chẩn đoán ở phụ nữ và chiếm khoảng 10% tất cả các ung thư ác tính của âm hộ. Phụ nữ dễ bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu không điển hình.

Ban đầu bà Nương chỉ thấy khối sùi nhỏ ở vùng kín và nghĩ là viêm nhiễm nên tự theo dõi tại nhà. Khi khối tổn thương phát triển nhanh, có dấu hiệu chảy máu và đổi màu sẫm, bà mới đến bệnh viện kiểm tra.

Theo bác sĩ Thường, chẩn đoán bệnh dựa vào sinh thiết mô bệnh học kết hợp nhuộm hóa mô miễn dịch (IHC) để xác định tế bào u hắc tố. Bà Nương cần siêu âm đánh giá hạch ngoại vi, MRI vùng chậu, MSCT ngực bụng,…đánh giá giai đoạn bệnh. Phẫu thuật cắt rộng khối u vẫn là phương pháp điều trị chính đối với u hắc tố âm hộ âm đạo khi bệnh còn khu trú, thường kết hợp sinh thiết hạch lính gác (sentinel lymph node biopsy) để đánh giá khả năng di căn hạch.

Dự kiến sắp tới bà Nương được bác sĩ phối hợp với các chuyên gia Ung thư cân nhắc phương án điều trị sau khi có kết quả giải phẫu sau mổ, đánh giá đầy đủ giai đoạn bệnh. Nếu phát hiện di căn hạch hoặc nguy cơ tái phát cao, người bệnh có thể được chỉ định điều trị bổ trợ bằng liệu pháp miễn dịch. Trong những trường hợp bệnh tiến triển hoặc đã di căn xa, các thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch. 

Tổn thương do u hắc tố ở âm hộ âm đạo có thể biểu hiện dưới nhiều dạng màu sắc khác nhau như đen, xanh lam, xám, hồng hoặc trắng, đôi khi giống nốt ruồi hoặc khối sùi bất thường. Nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định rõ.

Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như xuất huyết âm đạo bất thường đặc biệt là xuất hiện sau mãn kinh, khối u hoặc sùi vùng âm hộ, tổn thương sắc tố thay đổi kích thước hoặc màu sắc, khí hư bất thường hoặc tiểu khó. Việc phát hiện sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và cải thiện tiên lượng sống.

Ung thư âm hộ gồm nhiều thể bệnh như ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư biểu mô tuyến, ung thư biểu mô tế bào đáy, u hắc tố ác tính và sarcoma. Trong đó, u hắc tố là dạng hiếm nhưng có xu hướng tiến triển nhanh và tiên lượng kém hơn. Tỷ lệ sống sau 5 năm của u hắc tố âm hộ chỉ khoảng 40–50%, thấp hơn đáng kể so với khoảng 90% ở u hắc tố da.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ tại bệnh viện, chú ý quan sát các tổn thương sắc tố bất thường ở vùng sinh dục, giữ vệ sinh vùng kín và duy trì lối sống lành mạnh để góp phần giảm nguy cơ phát hiện muộn các bệnh lý ác tính.

*Tên nhân vật đã được thay đổi