Hoàng (19 tuổi, TP.HCM), liệt nửa người sau tai nạn giao thông vì lái xe sau khi uống rượu, bia. Hoàng là một trong số những ca tai nạn nghiêm trọng do đồ uống có cồn gây ra, được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (cơ sở phường Tân Hưng, Quận 7 cũ) cấp cứu giành lại sự sống.

Nằm trên giường bệnh, cạnh những thiết bị theo dõi, Hoàng nhiều lần bật khóc khi nhắc đến việc có thể phải dừng việc học giữa chừng. Theo ThS.BSNT Lê Hoàng Nhật Nam, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng, Quận 7 cũ), người bệnh bị tổn thương tủy sống nặng khiến hai chân liệt vận động, nguy cơ mất khả năng đi lại lâu dài, liệt vĩnh viễn.

Người nhà cho biết trước đó Hoàng uống rượu bia cùng nhóm bạn. Dù đã có biểu hiện say, nam sinh vẫn tự điều khiển xe máy về nhà. Khi qua giao lộ, Hoàng mất lái, lao xe vào dải phân cách rồi ngã xuống đường.

Bác sĩ Nam cho biết Hoàng nhập viện trong tình trạng đa chấn thương, đau dữ dội vùng cột sống, hai chân gần như mất cảm giác. Kết quả chụp CT và MRI ghi nhận người bệnh bị chấn thương cột sống ngực, tổn thương tủy sống, gãy xương chậu cùng nhiều tổn thương phần mềm vùng đầu, tay chân.

“Người bệnh được xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể khoảng 65%. Hiện Hoàng phải tập phục hồi chức năng trong thời gian dài và có thể phải phụ thuộc xe lăn trong sinh hoạt. Tai nạn do rượu bia không chỉ tước đi sức khỏe, tương lai của chính người lái xe mà còn là gánh nặng xót xa cho gia đình. Câu chuyện của nam sinh 19 tuổi trên là lời cảnh tỉnh cho bất kỳ ai, đặc biệt các bạn trẻ. Đã cầm ly rượu thì tuyệt đối không lái xe”, bác sĩ Nam cho biết.

Không chỉ có tai nạn giao thông, khoa Cấp cứu, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cũng thường xuyên tiếp nhận các trường hợp người bệnh nhập viện trong tình trạng nguy kịch do lạm dụng rượu bia kéo dài.

Nằm điều trị tại khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), ông Lâm (68 tuổi) gầy sút rõ, da và mắt vàng sậm, bụng chướng lớn do dịch ổ bụng, tay chân phù nề, đi lại khó khăn. Người bệnh ăn uống kém, thường xuyên mệt mỏi và phải có người thân túc trực chăm sóc. Theo gia đình, ông Lâm có thói quen uống rượu gần như mỗi ngày suốt hơn 30 năm nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Hai ngày trước, sau khi uống rượu trở về nhà, ông Lâm bất ngờ mệt lả, chóng mặt rồi ngất xỉu. Người thân nhanh chóng đưa ông đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ) trong tình trạng lơ mơ, vàng da rõ, bụng chướng căng.

BS.CKI Huỳnh Văn Mười Một, Phó khoa Cấp cứu, cho biết kết quả xét nghiệm ghi nhận chỉ số men gan AST của ông Lâm tăng lên 2.680 U/L, cao gấp hơn 76 lần mức bình thường (dưới 35 U/L). Chỉ số bilirubin toàn phần tăng đến 286 µmol/L (bình thường dưới 17 µmol/L), chức năng gan tổn thương nghiêm trọng, khả năng đào thải độc tố suy giảm nặng.

Người bệnh được chẩn đoán viêm gan cấp. Nếu nhập viện trễ, người bệnh có nguy cơ hôn mê gan, suy đa cơ quan. Ê-kíp lập tức truyền dịch, điều trị hỗ trợ chức năng gan, kiểm soát rối loạn đông máu và chuyển người bệnh đến khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy để điều trị chuyên sâu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 2,6 triệu ca tử vong liên quan đến rượu bia, tương đương cứ mỗi 10 giây lại có một người không qua khỏi vì các nguyên nhân liên quan đồ uống có cồn.

Tại Việt Nam, Theo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), trong khoảng 548.000 trường hợp tử vong hàng năm, ước tính có hơn 40.800 ca liên quan đến việc sử dụng rượu bia, chiếm khoảng 7,5% tổng số ca tử vong do bệnh tật.

WHO cảnh báo rượu bia không chỉ là nguyên nhân trực tiếp gây ra hơn 30 bệnh không lây nhiễm mà còn là yếu tố nguy cơ của hơn 200 bệnh và dạng chấn thương khác nhau. Trong đó có nhiều bệnh nguy hiểm như viêm gan, xơ gan, suy gan, tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh tim mạch, viêm tụy, rối loạn tâm thần và nhiều loại ung thư như ung thư gan, ung thư thực quản, ung thư đại trực tràng…

Bên cạnh các bệnh nguy hiểm, rượu bia còn làm gia tăng nguy cơ tai nạn giao thông, bạo lực, mất kiểm soát hành vi và nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng. WHO nhấn mạnh không có mức tiêu thụ rượu bia nào được xem là hoàn toàn an toàn đối với sức khỏe.

Trước thực trạng các bệnh và hệ lụy do rượu bia gây ra ngày càng gia tăng, Việt Nam đang tiếp tục triển khai Chương trình phòng chống tác hại của rượu, bia đến năm 2026 với mục tiêu giảm mức tiêu thụ đồ uống có cồn trong cộng đồng, nâng cao nhận thức người dân về các nguy cơ sức khỏe và hạn chế những hệ lụy xã hội liên quan đến việc lạm dụng rượu bia.

Chương trình tập trung vào các giải pháp như tăng cường truyền thông thay đổi hành vi, kiểm soát quảng cáo và kinh doanh đồ uống có cồn, đồng thời hỗ trợ tư vấn, điều trị cho người lạm dụng rượu bia. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền về tác hại của rượu bia đối với sức khỏe cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen sử dụng đồ uống có cồn trong cộng đồng.

Bác sĩ Một cho biết nhiều người hiện vẫn chủ quan với việc uống rượu bia thường xuyên vì cho rằng chỉ sử dụng “một ít” sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe. Đây là quan niệm sai lầm vì khi đồ uống có cồn đi vào cơ thể phải được gan chuyển hóa, nếu sử dụng kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu, xơ gan, suy gan và nhiều bệnh nguy hiểm khác. Rượu bia còn ảnh hưởng đến hệ tim mạch, thần kinh. Người có bệnh nền có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu sử dụng đồ uống có cồn thường xuyên.

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên hạn chế tối đa rượu bia trong sinh hoạt hằng ngày, không uống khi đói, không pha trộn nhiều loại đồ uống có cồn và tuyệt đối không lái xe sau khi uống rượu bia. Với những người có dấu hiệu lệ thuộc rượu bia như uống thường xuyên, khó kiểm soát lượng uống hoặc xuất hiện tình trạng mất ngủ, run tay, mệt mỏi khi ngừng uống, cần sớm đến cơ sở y tế để được tư vấn và hỗ trợ điều trị.

Ngoài việc hạn chế rượu bia, bác sĩ khuyến nghị mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, tập luyện thể thao đều đặn, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao định kỳ nhằm phát hiện sớm các tổn thương gan, tim mạch hoặc các bệnh lý liên quan để can thiệp kịp thời.

*Tên nhân vật đã được thay đổi