Anh Tô Thanh Tùng (53 tuổi, Hà Nội) nhịp tim rất chậm, nguy cơ ngừng tim đột ngột, được can thiệp bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái, giúp tim đập ổn định và giảm nguy cơ suy tim lâu dài.

Hơn 1 tháng trước, anh Tùng bắt đầu xuất hiện cảm giác choáng váng, chóng mặt nhưng không đi khám. Khoảng 2 tuần sau, tình trạng choáng giảm song anh nhận thấy nhịp tim chậm bất thường, cơ thể mệt mỏi, cảm giác hơi thở yếu. Khi nằm, anh cảm thấy tim đập thưa, mỗi nhịp cách nhau vài giây, đôi lúc tim đập mạnh bất thường như rung cả lồng ngực. Đến tháng 11/2025, triệu chứng không cải thiện nên anh Tùng đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội để thăm khám.

ThS.BS Phùng Văn Thao, khoa Tim mạch, cho biết trước khi nhập viện, anh Tùng xuất hiện các cơn choáng váng, xây xẩm và gần đây những cơn thỉu xảy ra với tần suất tăng dần. Khi thăm khám, điện tâm đồ ghi nhận nhịp tim của anh chỉ khoảng 30-40 lần/phút (trong khi tim người trưởng thành bình thường đập khoảng 60-100 lần/phút). Kết quả cho thấy anh mắc block nhĩ thất hoàn toàn – một rối loạn nhịp chậm nguy hiểm thuộc nhóm cấp cứu tim mạch, có thể gây ngất đột ngột, thậm chí ngừng tim nếu không được xử trí kịp thời.

Anh Tùng được yêu cầu nhập viện gấp và ngay lập tức được đặt máy tạo nhịp tạm thời nhằm nâng nhịp tim lên mức an toàn. Đồng thời, các bác sĩ tiến hành kiểm tra các nguyên nhân cấp tính có thể gây rối loạn nhịp chậm như viêm cơ tim, nhồi máu cơ tim cấp, ngộ độc hoặc tác dụng phụ của thuốc, các bệnh lý cấp tính khác… song kết quả đều không phát hiện bất thường, giúp loại trừ các nguyên nhân cấp tính.

Theo bác sĩ Thao, anh Tùng bị block nhĩ thất cấp ba mạn tính đã âm thầm từ trước. Trong trường hợp này, giải pháp tối ưu là cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn để duy trì nhịp tim ổn định và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Ở trường hợp anh Tùng, nhịp tim thất rất chậm, tần suất máy tạo nhịp, tạo nhịp cho người bệnh sẽ rất cao. Với tuổi 53 và tiên lượng sống lâu dài, anh có thể phải thay máy tạo nhịp 3-4 lần trong đời. Vì vậy, thay vì sử dụng can thiệp cấy máy tạo nhịp truyền thống bằng điện cực mỏm thất phải, bác sĩ lựa chọn kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái (left bundle branch pacing – LBBP) giúp hạn chế nguy cơ suy tim lâu dài, đồng thời giảm biến chứng trong quá trình can thiệp (như thủng thành tự do của thất hay vấn đề liên quan đến điện cực thất phải).

Khi can thiệp, thay vì đặt điện cực vào mỏm thất phải hoặc vùng vách cao thất phải như kỹ thuật truyền thống, bác sĩ đưa điện cực xuyên vách liên thất và cố định tại vị trí bó nhánh trái, giúp nhịp tim được kích thích gần như tự nhiên hơn. Trong suốt quá trình can thiệp, bệnh nhân chỉ gây tê tại chỗ quanh vùng mở ổ máy, không cần gây mê toàn thân.

“Ngay khi vừa can thiệp xong, tôi cảm giác không còn mệt, tim đập trở lại bình thường. Hiện tại sức khỏe đã hồi phục khoảng 90%, chỉ còn 10% cần thời gian nghỉ ngơi để trở lại hoàn toàn”, người bệnh chia sẻ.

Sau khoảng 3 giờ can thiệp, anh Tùng tỉnh táo, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường. Trong suốt quá hồi phục sau đó, người bệnh không gặp biến chứng nào, như suy tim, tràn máu hay tràn khí màng phổi. Nhịp tim được duy trì ổn định, các thông số điện cực bó nhánh trái đạt chuẩn, cho thấy kết quả cấy máy tạo nhịp rất tốt. Sau 7 ngày, khi vết mổ đã liền và cắt chỉ, anh Tùng được xuất viện.

Sau khi ra viện, anh Tùng có thể sinh hoạt như người bình thường, chỉ cần tái khám định kỳ để kiểm tra hoạt động của máy tạo nhịp và các chỉ số liên quan, thường vào các mốc 1, 3 và 6 tháng. Ngoài ra, bệnh nhân cần tránh các nguồn từ trường mạnh hoặc tiếp xúc trực tiếp với nam châm đặt trước ngực. Lưu ý tái khám ngay nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như ngất, hồi hộp, trống ngực để được bác sĩ thăm khám và xử trí kịp thời.

Theo bác sĩ Thao, hiện nay kỹ thuật truyền thống – cấy máy tạo nhịp bằng điện cực thất phải vẫn là phương án tiêu chuẩn, được áp dụng rộng rãi cho bệnh nhân block nhĩ thất, đặc biệt là những người lớn tuổi hoặc có tần suất tạo nhịp thấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy ở một số bệnh nhân phải tạo nhịp thất lâu dài, việc duy trì nhịp qua thất phải có thể làm tăng nguy cơ suy tim thứ phát. Khi suy tim xảy ra, việc điều trị trở nên phức tạp, chi phí cao và khó can thiệp vị trí điện cực đã cố định.

Trong bối cảnh đó, kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái ra đời nhằm tối ưu hóa đồng bộ co bóp thất trái, từ đó cải thiện hiệu quả bơm máu và giảm nguy cơ suy tim lâu dài, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân trẻ tuổi, tiên lượng sống lâu, có block nhĩ thất nặng hoặc tần suất tạo nhịp thất cao (>20%). Nguyên lý của phương pháp là làm hẹp phức bộ QRS và tái đồng bộ hai thất, giúp giảm nguy cơ biến chứng cấp tính và giảm nguy cơ suy tim lâu dài .

Mặc dù mới triển khai tại Việt Nam và số lượng bệnh nhân còn hạn chế, tạo nhịp bó nhánh trái đã chứng minh là an toàn, hiệu quả và chi phí không tăng đáng kể so với cấy máy truyền thống. Trên thế giới, nhiều quốc gia cũng đã bắt đầu áp dụng kỹ thuật này rộng rãi và dự kiến trong tương lai sẽ trở thành lựa chọn ưu tiên trong can thiệp cấy máy tạo nhịp.