Chị Mai, 52 tuổi, điều trị ung thư tuyến giáp tình cờ phát hiện thông liên nhĩ lỗ lớn, được phẫu thuật tuyến giáp và can thiệp đóng lỗ thông.

Ngày 20/2, BS.CKII Vũ Năng Phúc, Trưởng khoa Tim bẩm sinh, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết chị Mai chưa từng khám sức khỏe tim mạch, không có triệu chứng liên quan đến bệnh tim. Chị khám tuyến giáp, được đánh giá nhân giáp TIRAD 5-6 (nguy cơ ác tính cao), sinh thiết chọc kim nhỏ FNA chẩn đoán ung thư tuyến giáp, chỉ định phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp.

Khi làm siêu âm tim tiền phẫu, bác sĩ phát hiện tim của chị có lỗ thông liên nhĩ lớn, ảnh hưởng đến chức năng tim với tâm nhĩ và tâm thất bên phải lớn, tăng áp lực động mạch phổi mức độ trung bình đến nặng. Lỗ thông có kích thước 25×17 mm.

Theo bác sĩ Phúc, bình thường nhĩ trái và nhĩ phải (hai ngăn trên của tim) tách biệt nhau bởi một vách gọi là vách liên nhĩ. Tình trạng thông liên nhĩ xảy ra khi xuất hiện một lỗ thủng trên vách ngăn này, khiến máu giàu oxy chảy từ bên trái của tim sang trộn lẫn với máu kém oxy ở bên phải tim. Lúc này, tim phải nhận được nhiều máu hơn bình thường, do đó cần hoạt động nhiều hơn để đẩy máu lên phổi, làm tăng lượng máu qua phổi, lâu ngày gây giãn buồng tim phải, suy tim, loạn nhịp…

Bác sĩ Phúc tiến hành thông tim đo kháng lực động mạch phổi, xác định chưa có tình trạng tổn thương thực thể của động mạch phổi. Kết hợp hội chẩn liên chuyên khoa Tim mạch, Ngoại Lồng ngực – Mạch máu và Gây mê hồi sức, các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt tuyến giáp trước, sau đó tiến hành đóng lỗ thông liên nhĩ. Nếu can thiệp bít lỗ thông trước, bệnh nhân phải uống thuốc kháng đông một thời gian dài, không thể phẫu thuật tuyến giáp ngay vì nguy cơ chảy máu cao, cuộc mổ có thể kéo dài, tình trạng hậu phẫu nặng.

“Sau can thiệp, bệnh nhân phải dùng thuốc kháng đông ít nhất 3-6 tháng, khi đó tình trạng ung thư tuyến giáp có thể tiến triển xấu, nếu phẫu thuật cũng không đạt được tiên lượng tốt như lúc đầu”, bác sĩ Phúc nói.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết phẫu thuật cắt tuyến giáp trên bệnh nhân có thông liên nhĩ lỗ lớn kèm tăng áp phổi là một thách thức lớn, đặc biệt là trong quá trình gây mê. Bệnh nhân có thể gặp phải các biến chứng tim mạch như rối loạn nhịp tim, suy tim, hạ huyết áp và tăng áp phổi. Về hô hấp, nguy cơ suy hô hấp, co thắt phế quản và tràn khí màng phổi rất cao. Các biến chứng khác có thể xảy ra gồm phản ứng dị ứng, tổn thương thần kinh và tác dụng phụ của thuốc.

Để khắc phục, các bác sĩ Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Tim mạch và Gây mê hồi sức phối hợp chặt chẽ. Ê kíp tính toán lượng thuốc mê vừa phải, tránh để bệnh nhân ngủ quá sâu dễ dẫn đến tụt huyết áp, tưới máu cơ tim giảm xuống gây ảnh hưởng tới chức năng tim. Thời gian phẫu thuật được rút ngắn tối đa để tránh mất nhiều máu. Sau hơn một giờ, bác sĩ cắt toàn bộ tuyến giáp mà không gặp rủi ro nào.

Hai tuần sau, sức khỏe chị Mai ổn định, bác sĩ Phúc cùng ê kíp can thiệp đóng lỗ thông liên nhĩ cho chị. Phân tích kết quả siêu âm tim qua thực quản, bác sĩ ghi nhận rìa thành sau mỏng nên chọn dụng cụ kích thước lớn 36 mm đóng lỗ thông liên nhĩ. Dù bung đúng vị trí, cố định tốt. Thủ thuật thành công sau 45 phút.

Chị Mai hồi phục nhanh, xuất viện sau một ngày. Bác sĩ Phúc đánh giá tiên lượng của chị khá tốt vì được phát hiện thông liên nhĩ khi bệnh chưa nghiêm trọng, nhờ điều trị kịp thời nên ngăn biến chứng suy tim. Toàn bộ tế bào ung thư giáp ác tính cũng được loại bỏ, chị tiếp tục điều trị i-ốt phóng xạ để giảm tối đa rủi ro tái phát.

Bác sĩ Phúc cho biết, thông liên nhĩ thường diễn tiến âm thầm, khó chẩn đoán ở giai đoạn chưa bộc lộ triệu chứng, nên thường phát hiện ở tuổi trưởng thành. Như trường hợp chị Mai chỉ tình cờ phát hiện thông liên nhĩ khi siêu âm tim trước phẫu thuật tuyến giáp. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh từng điều trị cho các trường hợp phát hiện bệnh tim bẩm sinh ở tuổi ngoài 60, thậm chí 70 tuổi.

Sau can thiệp đóng thông liên nhĩ, bệnh nhân cần uống thuốc theo chỉ định; giữ vệ sinh sạch sẽ vị trí thực hiện thủ thuật phòng nhiễm trùng; duy trì chế độ ăn uống cân bằng, giàu dinh dưỡng; tránh các hoạt động gắng sức và nâng vật nặng trong vài tuần đầu sau thủ thuật; tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, tập thở để cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ chức năng tim mạch; tái khám định kỳ để theo dõi tiến trình hồi phục và phát hiện sớm các biến chứng.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi

Vào lúc 20h tối nay (20/2), Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức chương trình tư vấn sức khỏe trực tuyến “Tầm soát, chẩn đoán & điều trị chuyên sâu bệnh tim mạch”. Các chuyên gia Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tham gia tư vấn gồm: ThS.BS Nguyễn Minh Trí Viên – Cố vấn Phẫu thuật Tim, ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều – Trưởng khoa Nội Tim mạch 1, BS.CKII Vũ Năng Phúc – Trưởng khoa Tim bẩm sinh sẽ trực tiếp giải đáp thắc mắc cho độc giả trên fanpage Bệnh viện Tâm Anh và Báo điện tử VnExpress. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được bác sĩ giải đáp trong chương trình.