Ông Minh, 60 tuổi, đột quỵ xuất huyết não do vỡ túi phình, nguy kịch, được bác sĩ can thiệp vi phẫu kẹp cổ túi phình khẩn cấp, cứu sống kịp thời.

Trước đó, ông Minh đột ngột xuất hiện cơn đau đầu như “búa bổ”, kèm buồn nôn, choáng váng, sau đó lơ mơ. Gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cấp cứu. Bệnh viện kích hoạt quy trình Code Stroke –  tạo lối riêng cấp cứu đột quỵ, rút ngắn tối đa thời gian đánh giá và xử trí.

Kết quả chụp CT mạch máu não phát hiện ông Minh có một túi phình 6×5 mm tại đoạn A2-A3 của động mạch não trước, bờ túi phình không đều. Xuất hiện máu lan dưới màng não vùng trán hai bên, xác định tình trạng xuất huyết dưới nhện.

ThS.BS.CKII Mai Hoàng Vũ, Khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết đây là trường hợp điển hình của đột quỵ xuất huyết do vỡ túi phình mạch não, tình trạng đặc biệt nguy hiểm vì tổn thương nằm ở khu vực có nhiều nhánh mạch quan trọng nuôi não. Hình ảnh cho thấy túi phình đã vỡ, xuất hiện một “nhú” nhỏ, được xem là điểm yếu nghi là vị trí đã rách vỡ. “Nguy cơ tái vỡ cao, mỗi lần vỡ sẽ gây chảy máu ồ ạt trong não, dẫn đến hôn mê sâu hoặc tử vong nhanh”,  bác sĩ Vũ nhận định.

Ngoài ra, máu tràn trong khoang dưới nhện còn có thể gây co thắt mạch não, làm giảm lưu lượng máu nuôi não và gây đột quỵ nhồi máu não thứ phát. Nhiều trường hợp dù được cứu sống vẫn phải đối mặt với di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ hoặc suy giảm nhận thức. Vì vậy, thời gian cấp cứu khẩn cấp là yếu tố quyết định tiên lượng sống còn và khả năng hồi phục của người bệnh.

Ngay sau hội chẩn khẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật vi phẫu kẹp cổ túi phình cho ông Minh bằng hệ thống kính vi phẫu tích hợp AI K.Zeiss Kinevo 900 có chức năng chụp huỳnh quang 3D giúp kiểm tra lưu thông máu trong suốt quá trình mổ. Đây là kỹ thuật chuyên sâu trong ngoại thần kinh, đòi hỏi bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống kính vi phẫu hiện đại vì phải thao tác chính xác trên cấu trúc mạch máu não rất nhỏ, nằm sâu và gần các vùng chức năng quan trọng.

Với ông Minh, túi phình nằm sâu trong khe liên bán cầu, sát nhiều nhánh mạch nhỏ nuôi não, trong khi thành túi đã mỏng và từng rách vỡ nên nguy cơ chảy máu ồ ạt rất cao. Trước mổ, hệ thống định vị thần kinh được sử dụng để dựng hình não 3D, giúp ê-kíp xác định chính xác đường tiếp cận an toàn và theo dõi vị trí dụng cụ theo thời gian thực.

Khi mở màng cứng và bộc lộ nhu mô não dưới kính vi phẫu, bác sĩ lần theo từng nhánh động mạch não trước để tiếp cận túi phình. Đây là bước đặc biệt khó khăn vì túi phình nằm ở vị trí có nhiều nhánh mạch nhỏ nuôi não, thành túi mỏng và đã từng rách vỡ, chỉ cần thao tác mạnh có thể gây chảy máu không kiểm soát.

Trước khi kẹp chính thức, ê-kíp kiểm soát chặt chẽ dòng máu vào và ra khỏi túi phình. Trong tình huống nguy cơ vỡ cao, clip tạm thời có thể được đặt ở đoạn động mạch gốc để chủ động khống chế chảy máu. Túi phình cũng được bóc tách cẩn trọng khỏi các mô liên kết xung quanh, đồng thời bảo tồn các nhánh động mạch nhỏ để tránh kẹp nhầm gây thiếu máu não.

Khi đã xác định rõ cổ túi phình, bác sĩ đặt clip titan chuyên dụng ngang cổ phình, đóng kín hoàn toàn “cửa vào” của dòng máu. Sau khi đặt clip titan ngang cổ túi phình, bác sĩ tiêm thuốc huỳnh quang vào tĩnh mạch và quan sát trực tiếp trên hệ thống kính vi phẫu tích hợp chức năng chụp mạch huỳnh quang. Hình ảnh cho thấy dòng máu lưu thông tốt qua động mạch mẹ và các nhánh nhỏ, trong khi túi phình không còn được cấp máu. Bước kiểm tra này giúp xác nhận dòng máu lưu thông bình thường, trong khi túi phình đã được loại bỏ hoàn toàn khỏi vòng tuần hoàn. Theo bác sĩ, phẫu thuật kẹp túi phình đòi hỏi độ chính xác tính bằng milimet, bởi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể gây vỡ lại hoặc làm tổn thương vùng não lành.

Ca mổ diễn ra thành công, túi phình được xử lý triệt để, không ghi nhận biến chứng trong và sau phẫu thuật. Hậu phẫu, ông Minh dần tỉnh táo, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và tiếp tục được theo dõi, phục hồi. Ba ngày sau, ông có thể ngồi dậy, tập đi với sự hỗ trợ của nhân viên vật lý trị liệu nhằm phục hồi thể lực và chức năng vận động.

Theo bác sĩ Vũ, túi phình mạch não là tình trạng thành mạch bị yếu và phình ra như “bong bóng”, có thể vỡ bất cứ lúc nào gây xuất huyết não, đe dọa tính mạng. Phần lớn túi phình không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi vỡ. Một số trường hợp có thể có dấu hiệu cảnh báo như đau đầu âm ỉ kéo dài, nhìn mờ, sụp mí, đau quanh hốc mắt. Nhóm có nguy cơ cao gồm người tăng huyết áp, hút thuốc lá, uống rượu bia, có tiền sử gia đình mắc bệnh mạch máu não hoặc từng phát hiện túi phình trước đó.

Bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện cơn đau đầu dữ dội đột ngột, khác thường, kèm buồn nôn, yếu liệt, rối loạn ý thức… cần đến bệnh viện ngay lập tức. Việc chậm trễ có thể khiến túi phình vỡ nặng hơn, giảm cơ hội cứu sống. Đồng thời, người dân nên kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt là tầm soát mạch máu não ở nhóm nguy cơ cao để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.