Hà Nội – Anh Tùng, 36 tuổi, nặng hơn 100 kg, mắc nhiều rối loạn chuyển hóa, trong đó triglycerid tăng gấp 9 lần giới hạn bình thường khiến huyết tương trắng đục như sữa.

Anh Tùng thừa cân từ nhỏ. Trong khoảng 15 năm, cân nặng của anh tăng thêm gần 30 kg, lên 100,1 kg. Cơ thể ngày càng nặng nề khiến anh thường xuyên mệt mỏi, nhanh hụt hơi ngay cả khi thực hiện các hoạt động thường ngày, nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội thăm khám.

Qua thăm khám, anh có chỉ số khối cơ thể (BMI) 33,84 kg/m², ngưỡng béo phì độ II theo tiêu chuẩn dành cho người châu Á. Phân tích thành phần cơ thể bằng máy InBody ghi nhận tỷ lệ mỡ cơ thể lên tới 31,3%, vượt xa khoảng tham chiếu đối với nam giới trưởng thành, cho thấy lượng mỡ tích lũy toàn thân ở mức cao.

TS.BS Lê Bá Ngọc, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, cho biết tình trạng béo phì kéo dài cùng với lượng mỡ tích tụ quá mức có liên quan đến hàng loạt rối loạn chuyển hóa ở người bệnh.

Xét nghiệm ghi nhận nồng độ triglycerid lên tới 15,1 mmol/L, cao gần 9 lần giới hạn bình thường là dưới 1,7 mmol/L. Lượng triglycerid quá cao làm huyết tương của người bệnh chuyển màu trắng đục như sữa do chứa nhiều lipoprotein giàu triglycerid.

Đặc biệt, triglycerid ở mức trên 11,3 mmol/L có liên quan đến nguy cơ viêm tụy cấp. Đồng thời, cholesterol toàn phần tăng khoảng gấp đôi giới hạn tham chiếu. Đây là tình trạng rối loạn lipid máu nặng, nếu không được kiểm soát sớm, người bệnh có nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Bên cạnh đó, nồng độ acid uric máu đạt 514 µmol/L, vượt ngưỡng bình thường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout và hình thành sỏi đường tiết niệu. Chỉ số GGT tăng lên 110 U/L, gợi ý tình trạng bất thường gan – đường mật, phù hợp với bối cảnh béo phì và rối loạn chuyển hóa. Siêu âm ổ bụng sau đó phát hiện người bệnh bị gan nhiễm mỡ độ II, đồng thời ghi nhận sỏi thận trái và nhiều nang thận hai bên.

Với trường hợp người bệnh này, TS Trần Quyền An, chuyên gia dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết mục tiêu điều trị không chỉ là giảm cân mà còn phải nhanh chóng kiểm soát triglycerid và các rối loạn chuyển hóa nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra biến chứng.

Các bác sĩ xây dựng phác đồ phối hợp đa chuyên khoa, bao gồm thuốc tiêm điều trị béo phì, thuốc điều trị rối loạn mỡ máu, điều trị hỗ trợ bệnh gan theo chỉ định, kết hợp chế độ dinh dưỡng và vận động được cá thể hóa.

Theo TS An tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, ở người béo phì mắc đồng thời nhiều rối loạn chuyển hóa, việc sử dụng nhiều loại thuốc cần được cân nhắc kỹ. Bác sĩ phải đánh giá nguy cơ tương tác thuốc, lựa chọn thuốc và điều chỉnh liều phù hợp với chức năng gan, thận cũng như tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Phác đồ vì vậy cần được theo dõi và hiệu chỉnh định kỳ, nhằm vừa kiểm soát cân nặng và các rối loạn chuyển hóa, vừa hạn chế tối đa tác dụng không mong muốn.

Sau hơn một tháng điều trị, anh Tùng giảm 9,9 kg, từ 100,1 kg xuống còn 90,2 kg. Kết quả phân tích thành phần cơ thể cho thấy tỷ lệ mỡ giảm từ 31,3% xuống 28,5%; chỉ số mỡ nội tạng cũng cải thiện. Các chỉ số chuyển hóa chuyển biến tích cực. Triglycerid giảm hơn 80% so với ban đầu, xuống dưới “ngưỡng tăng triglycerid nặng” liên quan đến nguy cơ cao xảy ra viêm tụy cấp. Cholesterol toàn phần trở về giới hạn bình thường. Chỉ số GGT giảm từ 110 U/L xuống còn 31 U/L, cho thấy tình trạng bất thường men gan đã cải thiện.

Theo bác sĩ, giảm cân ở người béo phì không chỉ giúp cải thiện vóc dáng và khả năng vận động mà còn góp phần cải thiện nhiều rối loạn chuyển hóa như tăng triglycerid, tăng cholesterol, gan nhiễm mỡ và tăng acid uric. Qua đó, người bệnh có thể giảm nguy cơ viêm tụy cấp, bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 và bệnh gan liên quan rối loạn chuyển hóa.

Tuy nhiên, béo phì là bệnh mạn tính, có nguy cơ tái phát. Quá trình điều trị cần được duy trì lâu dài dưới sự theo dõi của bác sĩ, kết hợp dinh dưỡng, vận động, thay đổi hành vi và sử dụng thuốc khi có chỉ định để đạt hiệu quả bền vững, hạn chế tăng cân trở lại.