Anh Phi, 30 tuổi, bất ngờ đau ngực sau khi chơi thể thao, phát hiện nhồi máu cơ tim cấp nghĩ do thói quen hút gần 2 gói thuốc lá mỗi ngày.

Anh Phi (ngụ Q.1 TP HCM) hút thuốc lá từ năm 15 tuổi. Công việc liên quan đến chứng khoán khiến anh thường xuyên căng thẳng, mỗi lần stress anh lại tìm đến điếu thuốc. Năm năm nay, anh hút trung bình 1-2 gói/ngày.

Đầu tháng 3/2024, anh Phi đi đá bóng về thì thấy nặng ngực sau xương ức, cảm giác như bị đè ép ngực, khó thở. Anh đến khám bệnh tại phòng khám gần nhà, được làm xét nghiệm kiểm tra men tim, cho kết quả 40 ng/L (ở người bình thường < 14 ng/L). Bác sĩ nghi ngờ anh mắc hội chứng vành cấp, nên chuyển anh đến BVĐK Tâm Anh tp HCM.

Ngày 14/03, ThS.BS.CKI Trần Thế Vinh, Trung tâm Can thiệp Mạch, cho biết bệnh nhân Phi nhập viện vì cơn đau ngực, trị số men tim lần 1 tại bệnh viện tăng lên 400 ng/L. Điện tâm đồ có dấu hiệu tổn thương cơ tim cấp. Siêu âm tim cấp cứu ghi nhận tim giảm co bóp, giảm động thành dưới thất trái. Kết quả trị số men tim lần 2 tăng cao 700ng/L (lớn hơn 20% trị số lần đầu). Bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp.

Lập tức, anh Phi được đưa lên phòng thông tim DSA để chụp mạch vành, phát hiện anh hẹp đến 90% đoạn xa động mạch vành phải. Đồng thời, bề mặt động mạch vành gồ ghề do mảng xơ vữa đứt gãy kèm tạo lập nhiều huyết khối. Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống siêu âm trong lòng mạch – IVUS, các bác sĩ xác định được cơ chế của nhồi máu cơ tim cũng như đo chính xác đường kính mạch vành. Kết quả cho thấy kích thước đoạn xa động mạch vành phải khá lớn – 5 mm (ở người bình thường khoảng 3 mm).

Ê kíp đặt stent để tái tưới máu cho vùng cơ tim bị thiếu máu nặng. Sau can thiệp, bệnh nhân khỏe, không còn đau ngực, hết khó thở, xuất viện 3 ngày sau đó.

BS.CKI Lê Thị Hồng Hạnh, khoa Hồi sức Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch thông tin, hút thuốc lá là một trong các nguy cơ chính gây bệnh tim mạch. Những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh tim cao gấp 2 – 4 lần so với người không hút thuốc. Các chất hóa học có trong thuốc lá tham gia vào quá trình hình thành mảng xơ vữa trên thành mạch máu, gây hẹp dần lòng mạch máu.

Thuốc lá làm tăng độ nhớt máu dẫn tới hình thành cục máu đông ở hệ tĩnh mạch và động mạch, làm tắc mạch máu cấp, gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim… Ngoài ra, thuốc lá làm co thắt động mạch vành, gây ra cơn đau thắt ngực.

Hơn nữa, hút thuốc lá còn gây lắng đọng canxi vào thành động mạch, làm vôi hóa mạch máu; mạch máu mất dần tính đàn hồi, trở nên xơ cứng, giảm thiểu chức năng dẫn và điều tiết tưới máu mô. Tất cả các tác động nguy hại của thuốc lá trên mạch máu đều góp phần tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa mạch.

Bác sĩ Hạnh khuyến cáo, để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa mạch máu, mọi người cần tránh xa hút thuốc lá. Đối với những ai đang hút thuốc lá, nên cai dần dần. Sau khi ngưng hút thuốc, cơ thể sẽ sửa chữa những tổn thương mạch máu do thuốc lá gây ra. Các mạch máu hồi phục dần chức năng tưới máu, từ đó giảm nguy cơ bệnh tim và các tình huống bệnh tật khác liên quan đến hút thuốc lá.

Mỗi người cần tuân thủ lối sinh hoạt khoa học (có chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục đều đặn, kiểm soát stress, không thức khuya sau 23h, tránh thừa cân béo phì). Người có các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim/nhồi máu cơ tim… nên đi khám, tầm soát định kỳ để phát hiện sớm bất thường.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi