Anh Quý, 22 tuổi, đau âm ỉ vùng bụng phải, cơn đau kéo dài và tăng dần; cấp cứu phát hiện dị vật đâm xuyên thành ruột non, được phẫu thuật khẩn cấp ngay trong đêm.

Trước đó, anh Quý đến một phòng khám gần nhà để siêu âm nhưng chưa ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, cơn đau ngày càng dữ dội, anh được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM ngay trong đêm.

Kết quả chụp CT 1975 lát cắt ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ghi nhận trong ổ bụng có một cấu trúc tăng đậm độ dạng đường thẳng, kích thước khoảng 22 mm, nằm ở đoạn cuối hồi tràng (phần cuối của ruột non), xuyên qua thành ruột. Tại thời điểm khảo sát chưa ghi nhận tụ dịch ổ bụng, thâm nhiễm mỡ quanh tổn thương hay dày thành ruột.

ThS.BS.CKI Nguyễn Thị Thủy Trúc, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết dị vật có kích thước nhỏ nên rất khó phát hiện bằng siêu âm. Ngoài ra, các quai ruột chứa nhiều hơi, chưa có dịch bụng và chưa có phản ứng viêm rõ xung quanh cũng làm hạn chế khả năng quan sát.

Theo ThS.BS Ngô Hoàng Kiến Tâm, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa, đây là trường hợp cần được can thiệp khẩn cấp. Dị vật đã xuyên qua toàn bộ thành ruột, tạo ra lỗ thủng thông với ổ bụng. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ cao bị viêm phúc mạc toàn thể – một biến chứng nặng, đe dọa tính mạng.

Ngay sau khi hội chẩn, êkíp bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi cấp cứu trong đêm. Trong quá trình mổ, bác sĩ ghi nhận có ít dịch đục giữa các quai ruột non và vùng hố chậu phải. Một đoạn hồi tràng dài khoảng 50 cm bị viêm đỏ.

Tiếp tục thám sát, bác sĩ phát hiện một túi thừa Meckel nằm cách van hồi – manh tràng khoảng 80 cm, có dị vật đâm xuyên qua thành túi thừa. Túi thừa Meckel là dị tật bẩm sinh hình thành khi có túi nhỏ phình ra ngoài thành ruột non. Phần lớn trường hợp không có triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ hoặc khi xảy ra biến chứng.

Êkíp phẫu thuật tiến hành lấy dị vật ra ngoài. Dị vật là tăm tre dài khoảng 2,5 cm, có hai đầu nhọn. Sau đó, bác sĩ cắt bỏ túi thừa Meckel bằng dụng cụ khâu cắt tự động (stapler), đồng thời kiểm tra toàn bộ ruột non, đại tràng và dạ dày để tìm các tổn thương khác nhưng không ghi nhận bất thường. Ổ bụng được làm sạch trước khi kết thúc ca mổ.

Sau phẫu thuật, sức khỏe người bệnh hồi phục thuận lợi. Anh hết đau bụng, có thể ngồi dậy, đi lại và ăn cháo sau một ngày. Người bệnh được xuất viện sau 5 ngày điều trị.

Bác sĩ Tâm cho biết nuốt dị vật là tai nạn khá phổ biến trong thực hành lâm sàng, thường gặp nhất là xương cá, xương gà, tăm tre hoặc các vật sắc nhọn nhỏ. Phần lớn dị vật có thể đi qua đường tiêu hóa và được đào thải tự nhiên. Tuy nhiên, những dị vật dài, nhọn hoặc có hai đầu sắc có nguy cơ mắc kẹt, gây thủng đường tiêu hóa hoặc tổn thương các cơ quan khác.

Ruột non là nơi chứa dịch tiêu hóa, thức ăn đang tiêu hóa dở và lượng lớn vi khuẩn. Khi thành ruột bị thủng, các chất dịch này có thể tràn vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc, áp xe ổ bung. Tình trạng nhiễm trùng thường diễn tiến nhanh, có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan nếu không được điều trị sớm.

Ngoài nguy cơ nhiễm trùng, các dị vật sắc nhọn còn có thể tiếp tục di chuyển trong ổ bụng, làm tổn thương các cơ quan lân cận hoặc mạch máu lớn. Người bệnh có thể đối mặt với tình trạng chảy máu trong ổ bụng, thủng thêm các quai ruột khác, tổn thương các cấu trúc quan trọng khác trong ổ bụng.

Để phòng ngừa tai nạn này, bác sĩ khuyến cáo mọi người không nên ngậm tăm sau ăn, vừa xỉa răng vừa nói chuyện, làm việc hoặc nằm nghỉ. Khi ăn các món có xương, cần nhai kỹ và cẩn thận. Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng kéo dài, đau tăng dần, sốt không rõ nguyên nhân, buồn nôn, nôn hoặc rối loạn tiêu hóa sau khi nghi ngờ nuốt dị vật, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán sớm. Việc phát hiện và can thiệp kịp thời không chỉ giúp tránh các biến chứng nặng như thủng ruột, viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết mà còn góp phần bảo tồn chức năng tiêu hóa và rút ngắn thời gian điều trị.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi.