Anh Khánh (33 tuổi, TP.HCM) bị ho kéo dài nhiều tháng, hụt hơi, khó thở trong sinh hoạt hàng ngày, đi khám phát hiện tình trạng tràn dịch màng phổi do lao.

Anh Khánh bị ho khan kéo dài, khó thở, mệt khi vận động. Trong 4 tháng trước đó, cân nặng sụt 8kg. Anh không đi khám mà tự mua thuốc điều trị ho, song tình trạng không giảm, thậm chí xấu đi. Hàng đêm, anh không thể ngủ ngon vì cơn khó thở làm tỉnh giấc mỗi lần nghiêng người sang bên trái. Cơ thể mệt mỏi kéo dài trong sinh hoạt đời thường, nghĩ không ổn nên anh Khánh quyết định đi khám.

ThS.BS.CKII Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ) cho biết người bệnh đang điều trị tiền đái tháo đường và tăng huyết áp. Về tiền sử gia đình, chưa ghi nhận ung thư.

Bác sĩ Hạnh chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng, chụp X-quang phổi, xét nghiệm tế bào học, vi khuẩn. Kết quả X-quang cho thấy anh Khánh bị tràn dịch màng phổi lượng nhiều ở hai bên. Do đó, bác sĩ quyết định chọc dịch màng phổi để giải áp cho người bệnh, đồng thời lấy mẫu dịch để xét nghiệm.

BS.CKI Hồ Ngọc Bảo, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Hưng – Q.7 cũ) thực hiện chọc dịch màng phổi, dẫn lưu ra khỏi phổi người bệnh khoảng 2 lít dịch trong 2 lần, mỗi lần rút tối đa 1 lít dịch, giúp giải quyết tình trạng khó thở.

Kết quả xét nghiệm sau đó cho thấy dương tính với vi khuẩn lao, bác sĩ Hạnh chẩn đoán người bệnh mắc lao màng phổi và được tư vấn điều trị lao ngoại trú theo phác đồ của Bộ Y tế.

Bác sĩ Hạnh khuyến cáo lao màng phổi là một thể lao ngoài phổi thường diễn tiến âm thầm, dễ bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu không điển hình. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể để lại di chứng dày dính màng phổi sau điều trị. Tình trạng này khiến hai lá màng phổi xơ hóa, dính vào nhau, làm phổi giảm khả năng giãn nở, ảnh hưởng chức năng hô hấp. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng khó thở kéo dài, hụt hơi khi gắng sức, giảm dung tích phổi và suy giảm chất lượng cuộc sống về lâu dài.

Do đó, người dân cần đi khám sớm khi có các dấu hiệu như ho kéo dài trên 2 tuần, đau tức ngực, khó thở, sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi đêm, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài. Đặc biệt, những trường hợp tự mua thuốc điều trị ho nhưng triệu chứng không cải thiện cần được tầm soát các bệnh hô hấp nghiêm trọng, trong đó có lao.

Theo bác sĩ Hạnh, lao màng phổi nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ có thể kiểm soát tốt. Tuy nhiên, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc, tái khám đúng hẹn, không tự ý ngưng điều trị khi thấy triệu chứng thuyên giảm vì có nguy cơ tái phát, kháng thuốc, gây khó khăn cho quá trình điều trị về sau. Một số trường hợp có nguy cơ cao mắc lao màng phổi là người có cơ địa suy giảm miễn dịch như đái tháo đường, suy dinh dưỡng, người thường xuyên căng thẳng kéo dài, lao động nặng, hút thuốc lá hoặc mắc các bệnh mạn tính. Đây đều là những yếu tố làm sức đề kháng suy giảm, tạo điều kiện để vi khuẩn lao phát triển và gây bệnh.

Bên cạnh đó, bác sĩ Hạnh cho biết thêm lao màng phổi thường không phải thể lao có nguy cơ lây nhiễm cao do tổn thương khu trú ở màng phổi, không phát tán vi khuẩn qua đường hô hấp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể đồng thời mắc lao phổi hoạt động nhưng chưa được phát hiện, vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây bệnh cho người xung quanh.

Người sống cùng nhà với người bệnh lao cũng nên được kiểm tra sức khỏe để phát hiện sớm nguồn lây nhiễm (có thể xuất hiện trường hợp do người nhà mắc và trở thành nguồn lây bệnh nhưng chưa phát hiện ra).

Về phần anh Khánh, người bệnh cho biết bản thân sau khi biết bệnh đã đưa gia đình gồm 4 người đi tiêm phòng cúm, phế cầu… tại Trung tâm tiêm chủng VNVC nhằm phòng ngừa các bệnh lý hô hấp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi