Anh Toàn, 49 tuổi, đau ngực nhiều ngày, đi khám phát hiện mạch vành hẹp nghẽn do mảng xơ vữa, nguy cơ nhồi máu cơ tim cao.

Tháng 4/2024, anh Toàn (ngụ Q. Tân Phú TP HCM) xuất hiện cơn đau thắt ngực lúc nghỉ, kéo dài 3-5 phút rồi hết. Triệu chứng lặp lại vài lần mỗi ngày. Một tháng sau, anh đến bệnh viện Tâm Anh khám, chụp mạch vành thì phát hiện động mạch liên thất trước hẹp 90-95%.

ThS.BS.CKII Võ Anh Minh, Trưởng đơn vị Can thiệp Mạch vành, Trung tâm Tim mạch, cho biết phim chụp MSCT còn xác định bệnh nhân bị cầu cơ mạch vành. Bệnh lý này xảy ra khi một đoạn động mạch vành đi vào trong lớp cơ tim thay vì bên ngoài bề mặt tim. Đây là một dị dạng tim bẩm sinh rất khó phát hiện nếu chỉ dựa trên đánh giá thông thường. Anh Toàn may mắn tìm ra bệnh nhờ triệu chứng đau thắt ngực của bệnh mạch vành.

BS.CKII Huỳnh Ngọc Long, Giám đốc Trung tâm Can thiệp Mạch chia sẻ, vị trí đoạn mạch liên thất trước hẹp nằm ngay dưới cầu cơ mạch vành (chỉ cách cầu cơ 6 mm) nên rất dễ khiến bác sĩ chẩn đoán nhầm là do cầu cơ mạch vành và không cần can thiệp. Tuy nhiên, quan sát kỹ trên phim chụp MSCT mạch vành, bác sĩ phát hiện động mạch liên thất trước tắc hẹp là do mảng xơ vữa, cần can thiệp tái thông ngay để ngăn ngừa nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Vị trí hẹp nằm gần sát cầu cơ mạch vành, đòi hỏi bác sĩ thao tác tỉ mỉ, chuẩn xác khi đặt stent để stent không bị đè ép dẫn tới gãy, móp, tăng nguy cơ tái hẹp sau này. Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống siêu âm trong lòng mạch – IVUS, ê kíp xác định được vị trí “thả stent” né nơi cầu cơ bắt qua mạch vành, đặt stent kích thước 3.5 mm vào lòng mạch hẹp.

Siêu âm sau thủ thuật cho thấy stent áp sát mạch máu, dòng chảy đưa máu đến nuôi cơ tim được khơi thông. Đặc biệt, stent nằm đúng vị trí hẹp, không bị cầu cơ ép sát. Anh Toàn hết hẳn cơn đau thắt ngực, xuất viện ngay hôm sau. Anh được bác sĩ kê toa thuốc để tiếp tục điều trị bệnh cầu cơ mạch vành.

Bác sĩ Long thông tin, động mạch vành tim bao bọc bên ngoài trái tim, mang máu cung cấp oxy và năng lượng cho các tế bào tim hoạt động. Ở những người bệnh cầu cơ mạch vành, sẽ có một đoạn động mạch vành đi xuyên qua cơ tim. Thời gian đầu, dải cơ tim phủ lên phần cầu cơ mạch vành còn mềm mại và ít gây ảnh hưởng đến lưu thông máu nên bệnh nhân không xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Khi bước vào tuổi trung niên, sự giãn nở của cơ tim giảm dần, đặc biệt khi bị áp lực từ các bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp hoặc bệnh cơ tim, làm cho cầu cơ bị bó chặt hơn, khó giãn ra và gây ra một số biểu hiện tương tự bệnh mạch vành như đau thắt ngực, khó thở, mệt mỏi, hụt hơi…

Cầu cơ mạch vành là bệnh lý phổ biến với tỷ lệ mắc 16 – 30%. Hầu hết các cầu cơ được tìm thấy ở động mạch lớn nhất của tim – động mạch liên thất trước. Bệnh thường không gây ra tác hại đối với sức khỏe nhưng nếu cơ tim không nhận đủ oxy do tình trạng này, bệnh nhân có thể gặp một số biến chứng như thiếu máu cơ tim, co thắt mạch vành, xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành cấp tính, rối loạn nhịp tim, hội chứng trái tim tan vỡ, nhồi máu cơ tim, đột tử.

Nếu bệnh nhân được chẩn đoán cầu cơ mạch vành kèm các bệnh lý tim mạch khác như xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành…, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng thuốc, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu. Trường hợp cầu cơ mạch vành không đi kèm bệnh lý khác, người bệnh không xuất hiện triệu chứng nghiêm trọng (khó thở, đau ngực…) thì chỉ cần tuân thủ lối sống tốt cho sức khỏe trái tim, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Bác sĩ Minh nhấn mạnh, cầu cơ mạch vành có mối liên quan mật thiết với xơ vữa động mạch. Vì thế khi được phát hiện cầu cơ mạch vành, người bệnh cần kiểm soát các yếu tố làm tăng nguy cơ xơ vữa mạch máu (tránh xa thuốc lá, có chế độ ăn lành mạch, tập luyện thường xuyên, tránh căng thẳng…). Nếu xuất hiện các triệu chứng đau ngực, khó thở hoặc bất kỳ dấu hiệu nào gợi ý bệnh, cần đi khám sớm để được điều trị kịp thời.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi