Một tháng sau khi côn trùng cắn, hai cẳng chân của ông Nam bắt đầu rỉ dịch mủ, bốc mùi hôi và xuất hiện mảng hoại tử, đặc biệt là có giòi đậu tổ.

“Đau quá bác sĩ ơi, cứu…”, ông Nam, 57 tuổi, rên rỉ khi được đưa vào khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ).

Đôi chân người đàn ông bốc mùi hôi, dịch mủ bao phủ cả cẳng chân, có dấu hiệu hoại tử, và nhìn thấy giòi lúc nhúc bên trong. Với sự hỗ trợ của điều dưỡng khoa Cấp cứu, gần 50 con giòi được gắp ra khỏi đôi chân của ông Nam.

Vợ ông Nam cho biết, chồng làm nghề cưa gỗ ở trong rừng và hay gặp những vết thương nhỏ do côn trùng hoặc cây cối gây ra. Ông thường chỉ dùng xà phòng rửa sạch mà không dùng thuốc sát trùng. Cách đây khoảng một tháng, vết thương nhỏ xuất hiện ở cẳng chân, nghi do côn trùng đốt.

Suốt mấy tuần, ông tự mua thuốc điều trị nên vết thương ngày càng nặng, lan rộng khắp hai cẳng chân đến khi không thể đi lại, phải nằm một chỗ. “Ông ấy nói sợ bệnh viện nên nhất quyết không đi khám, nhưng giờ đau quá, không chịu được nữa, gia đình phải đưa ông đi cấp cứu bằng mọi giá”, vợ ông Nam lý giải vì sao chồng đến viện muộn.

BS.CKI Tất Hoàng Phát, khoa Cấp cứu, đánh giá hai cẳng chân người bệnh sưng nề, đỏ, nhiều ổ rỉ mủ, có vùng da hoại tử, chẩn đoán viêm mô bào nặng – một dạng nhiễm trùng lan tỏa mô mềm có nguy cơ hoại tử sâu và nhiễm khuẩn huyết.

Kết quả xét nghiệm cho thấy ông Nam có nhiều bệnh nền, như đái tháo đường, tăng huyết áp, suy tim và hội chứng Cushing do sử dụng corticoid kéo dài. Đặc biệt, đường huyết của ông tăng cao, chỉ số HbA1c 8,71%, phản ánh tình trạng kiểm soát đường huyết kém. Các chỉ số bạch cầu và CRP (một loại protein do gan sản xuất) đều tăng, báo hiệu phản ứng viêm trong máu. Những yếu tố này khiến nguy cơ nhiễm trùng nặng và chậm lành vết thương ở ông cao hơn người bình thường nhiều lần, theo bác sĩ Phát.

Ông Nam được chuyển sang khoa Hồi sức tích cực và chống độc (ICU) điều trị. BS.CKI Đinh Tuấn Vinh nhanh chóng thực hiện hồi sức, kiểm soát đường huyết, truyền dịch và kháng sinh phổ rộng cho người bệnh.

Bên cạnh đó, ông Nam được bác sĩ chỉ định dùng phối hợp nhiều loại kháng sinh mạnh để điều trị vi khuẩn và mở rộng phổ tác dụng, truyền albumin, dung dịch dinh dưỡng tĩnh mạch để cải thiện thể trạng.

Kết quả chụp CT mạch máu chi dưới ghi nhận huyết khối tĩnh mạch đùi và khoeo phải, tắc một phần tĩnh mạch chày sau, đồng thời thấy mô mềm phù nề và dòng chảy động mạch mu chân giảm do chèn ép. Việc này khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn vì phải đồng thời kiểm soát nhiễm trùng, ngừa huyết khối và bảo tồn chi.

Các vùng mô hoại tử ở hai cẳng chân người bệnh được ThS.BSNT.CKI Mai Hoàng Dương, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, cắt bỏ, làm sạch và đặt hệ thống hút áp lực âm (VAC) liên tục giúp hút dịch mủ, giảm áp lực, kiểm soát nhiễm trùng tại chỗ, hạn chế vi khuẩn tăng sinh.

Sau mổ, ông Nam được theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn, tiếp tục giảm đau và điều trị bằng kháng sinh tích cực. Nhờ sự phối hợp giữa phẫu thuật cắt lọc, điều trị VAC và kháng sinh đúng hướng, tình trạng nhiễm trùng tại chỗ của người bệnh dần cải thiện, vết mổ khô và lượng dịch tiết giảm rõ.

Trong gần một tháng nằm viện, ông Nam được chăm sóc toàn diện, gồm kiểm soát đường huyết bằng insulin, bổ sung dinh dưỡng đường tĩnh mạch, điều chỉnh điện giải, thay băng VAC định kỳ và theo dõi huyết khối tĩnh mạch sâu. Các chỉ số nhiễm trùng giảm dần, người bệnh tỉnh táo, ăn uống được, cử động nhẹ hai chân và tinh thần ổn định. Khi vết thương cải thiện, hết sốt, sinh hiệu ổn định, ông được xuất viện. Bác sĩ cho biết ông cần tiếp tục điều trị và chăm sóc vết thương lâu dài.

Theo bác sĩ Vinh, đây là trường hợp điển hình cho tình huống “vết thương nhỏ, hậu quả lớn” thường gặp ở người bệnh đái tháo đường hoặc người có bệnh nền mạn tính. Việc tự xử lý tại nhà không đúng cách khiến nhiễm trùng lan rộng, gây hoại tử sâu và đe dọa tính mạng.

Bên cạnh đó, bác sĩ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của kiểm soát đường huyết, huyết áp, tuân thủ phác đồ điều trị và chăm sóc vết thương đúng hướng dẫn để tránh biến chứng tương tự.

Bác sĩ Vinh khuyến cáo, người bệnh có vết thương lâu lành, đặc biệt ở chi dưới, khi xuất hiện mủ, mùi hôi hoặc hoại tử da, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí kịp thời. Với những bệnh nhân có bệnh nền đái tháo đường hay đang sử dụng corticoid, việc khám định kỳ, giữ vệ sinh chân, phát hiện và can thiệp sớm tổn thương là cực kỳ quan trọng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi