Hùng (23 tuổi, TP.HCM) tổn thương tim, thận, tiên lượng nặng do lupus ban đỏ hệ thống, nay hồi phục ngoạn mục nhờ điều trị miễn dịch trúng đích.

Trước khi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ), Hùng phải đặt 3 stent để xử trí tình trạng tắc mạch máu trên nền hội chứng kháng phospholipid – biến chứng nguy hiểm của lupus. Thận và tim nhiều đợt suy cấp, phải điều trị tích cực, tóc rụng lượng lớn, da thường xuyên nổi ban đỏ, khô rát như cháy nắng, khớp khô cứng, đau nhức, đi lại khó khăn.

PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, Trưởng khoa Miễn dịch Lâm sàng, cho biết bệnh của Hùng diễn tiến âm thầm nhiều năm, đến khi phát hiện đã ở mức độ nặng, đòi hỏi phải kiểm soát tích cực và toàn diện.

Hùng chia sẻ 3 năm trước bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường như sụt cân nhanh, sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, rụng tóc và đau nhức khớp. Tuy nhiên, các triệu chứng rải rác, không quá nghiêm trọng, anh nghĩ do học hành căng thẳng nên chưa đi khám.

Gần một năm trước, Hùng mới được xác định mắc lupus ban đỏ hệ thống. Điều trị nhiều nơi nhưng các đợt cấp liên tục tái diễn, anh nhập cấp cứu liên tục.

Theo PGS Lâm, lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, trong đó hệ miễn dịch rối loạn, tấn công nhầm vào các mô lành, gây viêm và tổn thương nhiều cơ quan như da, khớp, thận, tim, phổi hoặc thần kinh. Bệnh chủ yếu gặp ở nữ giới, với tỷ lệ khoảng 9 nữ/1 nam. Anh Hùng nằm trong nhóm ít gặp này. Đáng chú ý, lupus khi xảy ra ở nam giới thường có xu hướng diễn tiến nặng hơn và dễ gây tổn thương nội tạng nghiêm trọng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn so với nữ giới.

Với Hùng, thách thức lớn nhất không chỉ là kiểm soát bệnh mà còn phải lựa chọn hướng điều trị phù hợp trong bối cảnh nhiều cơ quan đã bị tổn thương. Mỗi can thiệp các bác sĩ đều cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa hiệu quả kiểm soát miễn dịch và nguy cơ biến chứng. 

“Nếu ức chế miễn dịch quá mạnh, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng hoặc làm nặng thêm tổn thương cơ quan; ngược lại, kiểm soát chưa đủ sẽ khiến bệnh tiếp tục tiến triển”, PGS Lâm nói.

Bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị theo hướng kiểm soát hoạt động miễn dịch một cách thận trọng, đồng thời bảo vệ chức năng tim, thận và hệ mạch. Hùng được sử dụng các thuốc nền như hydroxychloroquine kết hợp thuốc ức chế miễn dịch, cùng aspirin liều thấp và thuốc chống đông nhằm hạn chế nguy cơ hình thành huyết khối.

Trong quá trình điều trị, bệnh nhân được theo dõi sát bằng các xét nghiệm chuyên sâu mỗi tháng, bao gồm chỉ số đông máu, chức năng tim, thận và các kháng thể tự miễn, nhằm đánh giá đáp ứng và kịp thời điều chỉnh phác đồ. Có thời điểm, chỉ số đông máu tăng cao bất thường, ê-kíp phải hội chẩn liên chuyên khoa để can thiệp kịp thời, giảm nguy cơ tắc mạch.

Sau thời gian điều trị tích cực, tình trạng của Hùng cải thiện rõ rệt. Chức năng tim dần ổn định, các chỉ số thận giảm hơn 60% so với trước đó. Các đợt bùng phát được kiểm soát tốt hơn, giúp bệnh nhân từng bước ổn định sức khỏe.

Theo bác sĩ Lâm, lupus là bệnh mạn tính chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Những dấu hiệu như sốt kéo dài, đau khớp, rụng tóc hay ban đỏ trên da không nên bị xem nhẹ, đặc biệt khi xuất hiện đồng thời và kéo dài.

“Ở nam giới, do tỷ lệ mắc thấp nên người bệnh dễ chủ quan hoặc chẩn đoán muộn. Khi phát hiện, bệnh thường đã tiến triển nặng, làm tăng nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Lâm nhấn mạnh.

Hiện sức khỏe anh Hùng đã ổn định, sinh hoạt dần trở lại bình thường nhưng vẫn tái khám định kỳ mỗi tháng để theo dõi và điều chỉnh phác đồ điều trị. 

“Tôi cảm thấy may mắn khi có thể vượt qua cửa tử”, anh Hùng nói, đồng thời bày tỏ sự biết ơn bác sĩ cùng gia đình đã đồng hành trong suốt quá trình điều trị, luôn ở bên động viên, tiếp thêm tinh thần cho anh trong những thời điểm mệt mỏi nhất.

*Tên nhân vật đã được thay đổi