Chị Vy, 42 tuổi, béo phì độ 2, mạch vành hẹp 70%, mỡ nội tạng cao, đã giảm cân, giảm mỡ thành công, thoát nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.

Chị Vy thường xuyên thở mệt, hụt hơi, nhiều lúc tức ngực khó thở, choáng váng, đi khám phát hiện bị xơ vữa mạch vành. Các mảng bám phía trong lòng mạch gây hẹp 70%, khiến nguy cơ nhồi máu cơ tim (đột quỵ tim) rất cao. Do chưa có điều kiện can thiệp đặt stent, chị được bác sĩ Tim mạch khuyên giảm cân để ngăn hẹp mạch vành tiến triển làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Khi đến khám giảm cân tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị Vy nặng 84kg, cao 1m63, được xác định béo phì độ 2 với chỉ số khối cơ thể (BMI) 31.6 kg/m2, mỡ nội tạng ngưỡng rất cao, đến 196.7cm2 (gần gấp đôi mức an toàn). Ngoài ra, chị còn bị cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gan to.

TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, chị Vy có đủ các yếu tố như tăng huyết áp, mỡ máu cao, đề kháng insulin do thừa cân béo phì, đây là những nguy cơ khiến chị mắc các vấn đề về tim mạch.

Cơ chế sinh lý bệnh của béo phì thường bắt đầu từ việc nạp quá nhiều năng lượng, tiêu thụ những chất dễ gây viêm như nhiều đường, nhiều chất béo bão hòa, dẫn đến phì đại tế bào mỡ, tích tụ mỡ tại bụng, tim, tiết ra các chất gây viêm làm giảm chất điều hòa chuyển hóa của cơ thể, tăng độc tính của mỡ, gây nên tình trạng đề kháng insulin, rối loạn chuyển hóa… làm tăng xơ vữa động mạch.

Hẹp mạch vành thường xảy ra do sự tích tụ của các mảng bám trên thành mạch. Các mảng bám này được hình thành từ cholesterol, canxi, chất thải tế bào và các chất khác. Hẹp mạch vành khiến lượng máu và oxy nuôi tim không đủ, có thể gây ra thiếu máu cục bộ tim, dẫn đến các triệu chứng như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim,… Nếu người bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến hoại tử cơ tim không hồi phục, suy tim, thậm chí tử vong.

Hội chẩn với các bác sĩ Tim mạch, bác sĩ Hoàng cho biết, tình trạng hẹp mạch vành của chị Vy khá nghiêm trọng. khi lòng động mạch vành bị thu hẹp chỉ còn 1/3 so với bình thường. Lưu lượng máu nuôi tim còn giảm sâu hơn khi cơ thể hoạt động gắng sức hoặc căng thẳng. Bác sĩ đã chỉ định kết hợp điều trị giảm cân và kiểm soát ổn định các bệnh đồng mắc khác bằng thuốc.

Thay vì các phương pháp truyền thống, khó áp dụng lâu dài và đạt được hiệu quả nhanh như ăn kiêng khắc nghiệt và tập luyện cường độ cao, chị Vy được kê thuốc giảm cân đường tiêm và uống, hướng dẫn các bài tập thể dục nhẹ nhàng và chế độ ăn đủ chất nhưng phù hợp với thói quen và bệnh nền.

“Thuốc không gây mất nước, mệt mỏi mà còn giúp người bệnh giảm được các bệnh đồng mắc như tiểu đường, rối loạn mỡ máu. Giảm cân sẽ giảm áp lực lên tim và mạch máu”, bác sĩ Hoàng nói.

Bác sĩ Hoàng giải thích thêm, giảm cân có thể giúp cholesterol máu tốt hơn lên, từ đó làm chậm quá trình xơ vữa động mạch, nguyên nhân chính gây hẹp mạch vành, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, giảm cân có thể giúp hạ huyết áp. Huyết áp cao cũng là một yếu tố nguy cơ khác của hẹp mạch vành.

Chị Vy đã thực hiện theo liệu trình điều trị của bác sĩ đưa ra, sau 2 tháng, chị giảm được 9kg, tương đương hơn 10% cân nặng ban đầu, sức khỏe tổng thể cải thiện rõ rệt. Khi khám Tim mạch chuyên sâu, người bệnh chưa cần đặt stent mạch vành nếu tiếp tục duy trì sức khỏe ổn định.

Tỷ lệ người béo phì tăng kéo theo tỷ lệ người mắc bệnh tim mạch cao hơn. Các nghiên cứu cho thấy, khoảng 30-40% người béo phì có ít nhất một bệnh tim mạch. Tỷ lệ tử vong của nhóm bệnh nhân vừa có bệnh tim mạch, vừa béo phì cao gấp 1,5 – 2 lần so với những người bình thường.

Mỗi đơn vị BMI tăng thêm sẽ làm tăng 5-7% nguy cơ suy tim, tăng 16% nguy cơ đột tử, do người béo phì thường có nguy cơ rối loạn nhịp thất. Tình trạng béo phì cũng thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch cũng như các bất thường về tuần hoàn mạch vành, làm nặng thêm tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim, tăng yếu tố tim mạch. Vì thế, kiểm soát cân nặng và kiểm soát các bệnh đồng mắc là chiến lược quan trọng giúp giảm nguy cơ tim mạch ở người béo phì. Nếu giảm cân nặng, nguy cơ suy tim ở người bệnh có thể giảm đến 50%.