Chị Khanh (30 tuổi) tăng 26kg trong thời gian điều trị ung thư vú do tác dụng phụ của thuốc, nay được bác sĩ lên phác đồ giảm cân riêng biệt nhằm hỗ trợ điều trị ung thư hiệu quả hơn.

8 tháng trước, chị Khanh kiểm tra sức khỏe định kỳ phát hiện ngực trái có khối u, kết quả kiểm tra chuyên sâu cho thấy đây là khối u ác tính giai đoạn sớm, chưa có dấu hiệu di căn. Trong thời gian hóa trị trước phẫu thuật khối u, cân nặng của chị tăng nhanh, chỉ trong hơn nửa năm chị tăng 26kg, bác sĩ tư vấn chị nên giảm cân để điều trị ung thư vú hiệu quả hơn.

Đến khám giảm cân tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), chị Khanh nặng 86kg, cao 1m54, béo phì độ 2, mất kinh nguyệt, rối loạn lipid máu, mỡ nội tạng cao gấp 1,8 lần ngưỡng an toàn.

Khi biết người bệnh đang điều trị ung thư vú, tiến sĩ bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, các phương pháp thường được áp dụng trong điều trị ung thư vú giai đoạn sớm như hóa trị, steroid và hormone đều có thể dẫn đến tình trạng tăng cân. Chị Khanh đến khám giảm cân trong tình trạng hóa trị tiền trị liệu nhằm thu nhỏ khối u, giảm số lượng tế bào ung thư trong các hạch bạch huyết trước khi có chỉ định phẫu thuật.

Bác sĩ Hoàng giải thích, hóa trị là liệu pháp sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư, nhưng đồng thời cũng khiến cơ thể giữ nước, cảm giác mệt mỏi khiến người bệnh không muốn vận động. Tình trạng buồn nôn do tác dụng phụ của thuốc làm người bệnh thay đổi thói quen ăn uống, bổ sung quá nhiều năng lượng. Hóa trị cũng có thể làm chậm quá trình trao đổi chất, dẫn đến việc đốt cháy calo ít hơn và gây ra mãn kinh tạm thời. Điều này làm cơ thể thiếu hụt hormone estrogen, có thể dẫn đến những thay đổi bao gồm tăng cân. Thuốc steroid thường được kê kèm với hóa trị để giảm triệu chứng viêm và đau nhưng có tác dụng phụ là kích thích sự thèm ăn.

Việc tăng cân quá nhiều sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả điều trị ung thư vú. Một số nghiên cứu cho thấy việc tăng cân sau khi được chẩn đoán mắc ung thư vú có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư vú nguyên phát thứ hai cao hơn. Béo phì có thể dẫn đến giảm hiệu quả của các liệu pháp điều trị ung thư vú hiện có và làm tăng khả năng kháng thuốc. Ngoài ra, tăng cân có thể làm tăng nguy cơ tái phát hoặc làm trầm trọng thêm quá trình di căn của ung thư vú. Các tế bào mỡ tích tụ làm tăng nội tiết tố, gây kháng insulin, thúc đẩy viêm mạn tính, vì thế giảm cân sẽ giúp hạ mức estrogen và insulin, cắt giảm nguồn năng lượng nuôi khối u, giảm tình trạng kháng thuốc, nâng cao hiệu quả điều trị.

Bác sĩ Hoàng đã tư vấn liệu trình điều trị giảm cân cụ thể cho chị Khanh. “Giảm cân cho người bệnh ung thư vú cần an toàn, theo lộ trình và không ảnh hưởng đến thể lực người bệnh cũng như phác đồ điều trị ung thư”, bác sĩ Hoàng nói.

Cùng sự hỗ trợ của thuốc, chị Khanh được chuyên viên dinh dưỡng hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn để vừa giảm cân vừa đảm bảo sức khỏe hỗ trợ điều trị ung thư, tuyệt đối không được ăn kiêng quá mức. Chế độ ăn của chị được bổ sung nhiều rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt (gạo lứt, yến mạch), chọn đạm nạc (ức gà, cá, đậu phụ) và hạn chế tối đa đường, mỡ động vật cùng đồ ăn chế biến sẵn. Chị Khanh cần giảm ít nhất 500 calo trong thức ăn mỗi ngày, chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 cữ, sử dụng thực phẩm có năng lượng thấp để tăng cảm giác no, kiểm soát cơn đói. Mỗi ngày chị vận động từ 15-30 phút bằng cách đi bộ, cố gắng duy trì 8000 – 10.000 bước/ngày.

Sau 1 tháng chị giảm được 3kg, kiên trì liệu trình 3 tháng giảm tổng 9kg, đáp ứng thuốc tốt hơn, tình trạng khối u không phát triển xấu hơn, các bác sĩ đang xem xét để phẫu thuật cắt bỏ khối u.

“Kiểm soát cân nặng trong và sau quá trình điều trị có thể cải thiện cả kết quả điều trị tim mạch và ung thư”, bác sĩ Hoàng khuyến cáo.

*Tên người bệnh đã thay đổi