Anh Hải (43 tuổi, Đồng Nai) bị vụn sắt bằng đầu tăm bay thẳng vào mắt trái gây đau rát, nhìn kém, sau hai tháng khám phát hiện đục thủy tinh thể.

Anh Hải gặp sự cố lúc đang cắt sắt bằng máy cưa chuyên dụng. Nhờ vợ dùng móng tay gắp dị vật ra ngoài, sau đó anh tự rửa mắt vài lần bằng nước muối sinh lý. Anh nói mấy chục năm làm nghề cơ khí, nhiều sự cố còn trầm trọng hơn như rách tay, chân, đứt gân, “còn chút xíu này không đáng đi viện”…

Tuy nhiên, thị lực mắt trái giảm dần, xuất hiện tình trạng nhìn mờ như có sương phủ, chói sáng, đặc biệt gây khó khăn khi lái xe buổi tối, anh Hải nhìn lệ thuộc gần như hoàn toàn vào mắt phải.

ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) ghi nhận mắt trái người bệnh bị đục lệch thủy tinh thể do chấn thương, dây chằng Zinn treo bao thủy tinh thể bị đứt, nhân lệch nhẹ – dấu hiệu bị tác động lực. Mắt trái người bệnh chỉ còn nhìn đếm được ngón tay từ khoảng cách hai mét, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, công việc, còn mắt phải thị lực 10/10.

Theo bác sĩ Phúc, trường hợp mạt sắt (hoặc dị vật nói chung) bắn vào mắt với tốc độ cao có thể gây tổn thương nhãn cầu trực tiếp hoặc gián tiếp qua lực bắn. Lớp gỉ sét, mạt sắt dễ gây phản ứng viêm, làm đục giác mạc hoặc thậm chí thủng giác mạc. Lực bắn có thể làm đứt các sợi dây chằng Zinn treo thuỷ tinh thể, dẫn đến đục lệch thuỷ tinh thể. Sai lầm phổ biến là người bệnh thường dùng tay hoặc tăm bông không khử trùng, lấy dị vật ra không đúng cách gây viêm thậm chí rách giác mạc, viêm loét giác mạc. Khi nghi ngờ mắt dính mạt sắt, cách an toàn là không dụi, không tự móc dị vật, rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

 

Đục thủy tinh thể do chấn thương (dị vật đâm, bắn vào mắt; va đập do té ngã, tai nạn giao thông, tai nạn lao động) khác với đục thủy tinh thể do lão hóa. Chấn thương khiến các sợi protein trong thủy tinh thể bị phá vỡ đột ngột, dẫn đến mờ nhanh trong vài ngày đến vài tuần và có nguy cơ tăng nhãn áp hoặc viêm nội nhãn nếu không điều trị kịp thời. Còn đục thủy tinh thể do tuổi tác, thủy tinh thể lão hóa tự nhiên theo thời gian làm cho protein bên trong biến tính và kết tụ, gây mờ đục. Quá trình này diễn ra chậm, thường nhiều năm, ít biến chứng hơn so với đục thủy tinh thể do chấn thương.

Anh Hải được chỉ định phẫu thuật bằng phương pháp phaco – tán nhuyễn thủy tinh thể bằng năng lượng sóng siêu âm sau đó hút sạch ra ngoài, đặt thủy tinh thể nhân tạo. Do thủy tinh thể và bao thể thủy tinh sau chấn thương đã thay đổi cấu trúc, bác sĩ phải thực hiện thao tác cực kỳ chuẩn xác để tránh biến chứng như rách bao, rơi nhân xuống dịch kính.

Tái khám sau một tuần, mắt trái anh Hải ổn định, hết đau nhức, thị lực cải thiện 7/10 có thể nhìn rõ mọi vật trong khoảng cách 3-5 m.

Theo bác sĩ Phúc, đục thủy tinh thể do chấn thương cần được khám và điều trị sớm để tránh biến chứng. Nếu xuất hiện các triệu chứng nhìn mờ nhanh, chói sáng, giảm khả năng phân biệt màu sắc hoặc đau âm ỉ… sau va đập, chấn thương, người bệnh cần khám ngay tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt. Người làm việc trong ngành cơ khí, xây dựng, mộc… nên đeo kính bảo hộ đạt chuẩn để tránh tối đa chấn thương, bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.

* Tên người bệnh đã được thay đổi