Đột ngột ngưng tim tại sân bay Tân Sơn Nhất, ông Moretti, 77 tuổi, nhanh chóng được cấp cứu và can thiệp điều trị nhồi máu cơ tim, thoát cửa tử trong gang tấc.

Đang làm thủ tục cho chuyến bay về nước, ông Moretti bất ngờ gục xuống, tím tái, mất nhịp tim. Nhân viên y tế sân bay thực hiện ép tim ngoài lồng ngực cho ông, sau đó chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trong vòng 20 phút.

BS.CKI Dương Phạm Văn Thanh, khoa Cấp cứu, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tím tái toàn thân, mạch cảnh và mạch bẹn không bắt được, huyết áp không đo được, SpO2 chỉ còn 45% (bình thường > 95%). Bác sĩ ghi nhận người bệnh thở ngáp, tím môi và tứ chi, mạch cảnh yếu, tim nghe rất mờ. Êkip lập tức ép tim ngoài lồng ngực cấp cứu ngừng tuần hoàn cho bệnh nhân. Hình ảnh monitor cho thấy bệnh nhân xuất hiện cơn nhịp nhanh thất với tần số lên tới gần 190 nhịp/phút – một loại rối loạn nhịp nguy hiểm có thể dẫn đến ngưng tim tái phát.

Các bác sĩ sốc điện khẩn cấp, dùng thuốc chống loạn nhịp, đặt ống nội khí quản, thở máy, tiến hành xét nghiệm cận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh ngay tại giường. Sau ít phút hồi sức tích cực, tim bệnh nhân đập đều và ổn định trở lại, đo được huyết áp, da bớt tím. Ông được chuyển lên phòng DSA (thông tim can thiệp) để tiến hành chụp mạch vành.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp có biến chứng rối loạn huyết động nặng, nguy cơ tử vong rất cao.

Ông có tiền sử bệnh mạch vành biến chứng suy tim, từng mổ bắc cầu, sau đó có can thiệp đặt stent mạch vành, đặt máy CRT-D (máy tạo nhịp tim 3 buồng để tái đồng bộ thất trái, hỗ trợ cho bệnh nhân suy tim nặng kèm chức năng phá rung cho bệnh nhân có nguy cơ cao bị rung thất gây đột tử) 10 năm trước. Cách đây một tháng, ông được can thiệp lần thứ hai để thay loại máy CRT-D thế hệ mới nhất nhằm giúp cơ tim co bóp đồng bộ, hạn chế nguy cơ đột tử ở bệnh nhân suy tim.

Sau hội chẩn khẩn cấp, các bác sĩ quyết định can thiệp cấp cứu cho ông Moretti. Nhánh động mạch liên thất trước của bệnh nhân bị tái hẹp gây tắc. Tuy nhiên mạch máu này nhỏ, không thích hợp cho việc đặt stent lần hai do nguy cơ tái hẹp cao, êkíp chọn phương pháp nong bóng phủ thuốc. So với đặt stent, bóng phủ thuốc không cần khung giá đỡ kim loại trong lòng mạch. Vì vậy, quá trình nội mạc hóa diễn ra nhanh, góp phần làm giảm nguy cơ tái hẹp lần nữa do trong lòng mạch có tới 2 lớp stent.

Trong vòng 20 phút, bác sĩ đưa 1 bóng phủ thuốc có đường kính bằng đường kính mạch máu vào, nong lên ngay tại vị trí tái hẹp và giữ trạng thái bóng nở tối ưu trong 60 giây. Điều này giúp thuốc phủ trên bóng ngấm vào thành mạch vành và chống lại quá trình tái hẹp. Sau đó, bóng được làm xẹp và rút ra. Chụp mạch vành đánh giá sau can thiệp xác định nhánh liên thất trước mở rộng trở lại, khôi phục nguồn máu đến nuôi tim.

Sau thủ thuật, người bệnh được chuyển về khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (ICU). Lúc này, phân suất tống máu (EF) chỉ khoảng 15% (bình thường >= 50%). Ông được cho thở máy, dùng đồng thời nhiều thuốc vận mạch và trợ tim để duy trì huyết áp và tưới máu các cơ quan quan trọng.

ThS.BS Ngô Như Ngọc, khoa ICU, cho biết ê-kíp hồi sức liên tục điều chỉnh thuốc, kiểm soát rối loạn nhịp, theo dõi sát khí máu, điện giải và chức năng thận. Song song đó, các bác sĩ tiến hành đánh giá lại hoạt động của máy CRT-D đã được cấy ghép từ trước nhằm loại trừ nguy cơ thiết bị không phát huy tác dụng trong thời điểm then chốt.

Sau nhiều giờ hồi sức căng thẳng, huyết động của bệnh nhân dần ổn định, liều thuốc vận mạch được giảm từ từ. Chức năng tim cải thiện từng bước, ông Moretti tỉnh lại, có thể tương tác với bác sĩ và được rút nội khí quản. Những ngày sau đó, người bệnh tiếp tục được điều trị suy tim và tập phục hồi chức năng.

Bác sĩ Ngọc cho biết, đây là một trường hợp ngưng tim ngoại viện may mắn được cứu sống nhờ hồi sức sớm, đúng cách và có sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp cứu ban đầu, hồi sức tích cực và can thiệp tim mạch chuyên sâu. Nếu chậm trễ chỉ vài phút, nguy cơ tổn thương não không hồi phục hoặc tử vong là rất cao.

Ngoài ra, vị trí địa lý của bệnh viện đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong ca bệnh này. “Bệnh viện chỉ cách sân bay hơn 1 km, thời gian di chuyển chưa đến 3 phút. Với những trường hợp ngưng tim ngoại viện, mỗi phút trôi qua đều quyết định đến sự sống còn của người bệnh. Việc rút ngắn tối đa thời gian di chuyển đã giúp bệnh nhân được hồi sức và can thiệp kịp thời”, bác sĩ Ngọc nói.

Bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi, đặc biệt những người có tiền sử bệnh tim mạch, từng phẫu thuật tim hoặc đặt thiết bị hỗ trợ nhịp tim, cần tuân thủ tái khám định kỳ, theo dõi sát tình trạng tim và kiểm tra hoạt động của các thiết bị cấy ghép. Việc khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ tiềm ẩn mà còn phòng ngừa những biến cố tim mạch đột ngột, có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ngay cả khi đang sinh hoạt bình thường.

*Tên người bệnh đã được thay đổi