Mắc bệnh tiểu đường type 2, ông Việt (68 tuổi) không uống thuốc đều, bỏ điều trị, sau đó, đột nhiên nói đớ, tê liệt nửa người, bác sĩ chẩn đoán nhồi máu não cấp.

Ông Việt được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) trong tình trạng nửa người bên trái không cử động được, miệng méo, nói đớ. Kết quả chụp MRI sọ não ghi nhận người bệnh bị nhồi máu não đa ổ trên nền bệnh tiểu đường. Lúc này đường huyết người bệnh tăng rất cao 250.6 mg/dL (bình thường dao động từ 70 – 100 mg/dL), chỉ số HbA1c 10.9%, gần gấp đôi mức an toàn.

ThS.BS Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, giải thích, ông Việt mắc bệnh tiểu đường hơn 10 năm nhưng dùng thuốc không đều, vài tháng nay bỏ hẳn khiến đường huyết không được kiểm soát trong thời gian dài làm tổn thương lớp nội mạc, thúc đẩy quá trình xơ vữa, làm hẹp lòng mạch máu não. Khi lượng đường trong máu tăng cao đột ngột làm máu đặc hơn, thúc đẩy hình thành các cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu não, gây nhồi máu não.

Xác định người bệnh nhồi máu não cấp sớm, giờ thứ 3, ê kíp Cấp cứu chỉ định tái thông mạch máu bằng thuốc tiêu sợi huyết, tiêm insulin dưới da để ổn định đường huyết. Sau 30 phút can thiệp, ông Việt đáp ứng tốt với thuốc, sức cơ cải thiện, được theo dõi tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường để kiểm soát tình trạng bệnh và phục hồi chức năng.

Mặc dù mạch máu đã được tái thông nhưng ông Việt vẫn được theo dõi sát chỉ số đường huyết, đồng thời kết hợp vật lý trị liệu để phục hồi dần chức năng nửa trái cơ thể. Sau 2 tuần, ông đã có thể bám tường để di chuyển chậm, còn nói khó, giọng méo nhưng được xuất viện để tiếp tục luyện tập tại nhà. Ông Việt phải tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ, tái khám thường xuyên để tránh tái phát đột quỵ và có những biến chứng nặng hơn.

Nhiều người cho rằng khi chỉ số đường huyết trở về bình thường hoặc không có dấu hiệu của sức khỏe nghĩa là bệnh đã khỏi. Tuy nhiên, tiểu đường type 2 là bệnh mạn tính liên quan đến rối loạn chuyển hóa, dùng thuốc đều đặn là nguyên tắc quan trọng trong điều trị. “Việc ngừng thuốc đột ngột sẽ khiến đường huyết tăng cao trở lại gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Tuyền nói.

Bác sĩ giải thích thêm, một số người lo ngại việc dùng thuốc lâu dài gây “phụ thuộc thuốc” hoặc gây hại gan, thận. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng do tiểu đường không kiểm soát cao hơn rất nhiều so với nguy cơ từ thuốc khi được sử dụng đúng chỉ định. Người bệnh chỉ nên giảm liều hoặc ngừng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ sau khi đã đánh giá đầy đủ tình trạng sức khỏe, chỉ số đường huyết và nguy cơ biến chứng. Việc tự ý bỏ thuốc vì thấy “khỏe hơn” hoặc “đường huyết đã ổn” có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm và gây hậu quả nghiêm trọng về lâu dài.

Bác sĩ Tuyền cho biết, người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ đột quỵ cao hơn 2 – 4 lần so với người bình thường. Người bệnh đột quỵ có mức đường huyết không kiểm soát tốt có tỷ lệ tử vong cao và biến chứng sau đột quỵ nặng hơn. Kiểm soát đường huyết, huyết áp là yếu tố quan trọng nhất để phòng ngừa đột quỵ ở người tiểu đường.

Ngoài ra, người bệnh tiểu đường nên ăn nhạt, hạn chế ăn đồ ngọt, ăn ít mỡ, không dùng nội tạng động vật, không hút thuốc lá, hạn chế tối đa sử dụng các chất kích thích khác như rượu bia, cà phê… Nên có chế độ dinh dưỡng giàu vitamin và chất xơ, đặc biệt là ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.

*Tên người bệnh đã thay đổi