Nhiều chị em ung thư vú quyết định đoạn nhũ phòng ngừa đối bên để giảm 93% nguy cơ mắc bệnh này ở ngực còn lại.
Thạc sĩ bác sĩ Huỳnh Bá Tấn, khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, chia sẻ thông tin trên, đồng thời cho biết 6 tháng đầu năm 2024, tại khoa Ngoại Vú, số ca đoạn nhũ phòng ngừa đối bên tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Độ tuổi, giai đoạn bệnh, sợ tái phát, lo ngại về sự cân đối thẩm mỹ… là các yếu tố để người bệnh quyết định đoạn nhũ đối bên.
Đoạn nhũ phòng ngừa đối bên (CPM – contralateral prophylactic mastectomy) là cắt bỏ tuyến vú còn lại để phòng ngừa ung thư vú. Phương pháp này giúp giảm nguy cơ ung thư vú đối bên đến 93%, đồng thời dễ tái tạo đồng đều hai vú, tăng hiệu quả thẩm mỹ.
Người bệnh đã mắc ung thư vú một bên có nguy cơ mắc ung thư vú bên còn lại. Một nghiên cứu trên thư viện y khoa Mỹ cho thấy tỷ lệ mắc ung thư vú đối bên tích lũy trong 5 năm là 1,9%, trong 10 năm là 4,6% và trong 20 năm là 10,5%. Nguy cơ ung thư vú đối bên cao hơn 1,3 – 1,9 lần so với nguy cơ ung thư vú lần đầu tiên. [1]
Bác sĩ Tấn cho biết, hiện chưa có phác đồ chính thức cho đoạn nhũ phòng ngừa. Hầu hết, phẫu thuật này thực hiện dựa trên nguyện vọng, đồng thuận giữa người bệnh, gia đình và bác sĩ sau khi hiểu rõ những lợi ích, nguy cơ của phẫu thuật.
Tại các nước Âu – Mỹ, phương pháp này được ưa chuộng. Nghiên cứu của Hệ thống Y tế Đại học NorthShore đã xem xét gần 553.600 trường hợp ung thư vú trên Cơ sở Dữ liệu Ung thư Quốc gia của Mỹ từ năm 2003 đến năm 2010. Kết quả cho thấy, tỷ lệ phụ nữ trẻ dưới 45 tuổi lựa chọn phẫu thuật đoạn nhũ gia tăng từ 9,3% năm 2003 lên 26,4% năm 2010. [2]
Phương pháp này được áp dụng trong các trường hợp: người bệnh từng bị ung thư vú; người có đột biến gen BRCA 1-2; tiền sử gi
a đình mắc ung thư vú và buồng trứng; người bệnh từng xạ trị vùng ngực khi dưới 30 tuổi; ung thư vú tiểu thùy tại chỗ hoặc xâm lấn; ung thư vú giai đoạn sớm dưới 40 tuổi thể tam âm…
Như trường hợp chị T.T.A.T. (42 tuổi, TP.HCM) có u cỡ hạt đậu xanh ở ngực phải nhưng nghĩ lành tính nên không đi khám. 6 tháng sau, u to như trái chôm chôm nhưng chị vẫn nghĩ lành tính. Chị đi khám cho chồng an tâm nhưng lại có chẩn đoán ung thư vú giai đoạn 2, thể nội tiết dương tính. Chị run tay, nước mắt rơi nhòe trang bệnh án.
Trở về nhà, chị T. xin nghỉ phép ở công ty, đóng cửa phòng, trách mình chủ quan không đi khám để bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng hơn. Chị liên tục nhắn đến thạc sĩ bác sĩ Huỳnh Bá Tấn, khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM để tìm cách điều trị, tái tạo ngực, trở lại cuộc sống và công việc thường ngày.
Bác sĩ Tấn động viên với sự phát triển của y học hiện đại, kỹ thuật mổ và nhiều loại thuốc hóa trị, xạ trị…, người bệnh ung thư vú có cơ hội chữa khỏi bệnh. Bác sĩ Tấn tư vấn chị cắt tuyến vú phải điều trị ung thư và tái tạo ngực bằng vạt da cơ lưng rộng, vừa điều trị bệnh vừa đảm bảo thẩm mỹ. Chị T. lo lắng ung thư ngực bên kia nên muốn đoạn nhũ còn lại để phòng ngừa, vừa an tâm vừa tái tạo cùng lúc 2 bên, đảm bảo cân xứng.
Trường hợp khác là chị N.H.N. phát hiện ung thư vú ở tuổi 28. Khi lên kế hoạch đám cưới, chị phát hiện ngực trái có khối u, đi khám phát hiện ung thư giai đoạn 1. Ung thư đảo lộn cuộc sống của chị. Kế hoạch đám cưới phải hoãn lại. “Thật khó để tôi chấp nhận mình bị ung thư khi mới 28 tuổi!”, chị nói.
Chị nghỉ việc một tuần, lên xe đi khỏi thành phố để bình tĩnh lại sau cú sốc, sau đó đến khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM để được tư vấn hướng điều trị. Bác sĩ tư vấn chị N. sinh thiết hạch gác cửa bằng chất màu xanh Methylene, cắt tuyến vú ung thư và tái tạo. Tuy nhiên, chị N. ung thư dưới 30 tuổi nên mong muốn đoạn nhũ bên còn lại để phòng ngừa ung thư. Chị N. từng đặt túi ngực 2 bên ở sau cơ ngực, kiểm tra túi chưa có dấu hiệu hư hỏng, do đó, sau khi đoạn nhũ 2 bên, bác sĩ dùng chính 2 túi này để tái tạo cho người bệnh.
Chị T. và chị N. được ê kíp bác sĩ khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM mổ ung thư vú, đoạn nhũ phòng ngừa, tái tạo vú. Ê kíp bác sĩ phẫu thuật rạch da theo đường viền quầng vú, dùng dao điện cắt bỏ toàn bộ tuyến vú, giữ lại da và núm vú.
Quá trình này đòi hỏi phẫu thuật viên có kỹ thuật cao, nhiều kinh nghiệm để lấy sạch mô vú phía sau núm vú và quầng vú, giữ lại đủ da, mạch máu cho quá trình tái tạo. Nếu không giữ đủ mô da, mạch máu nuôi không tốt, trong quá trình lành, núm vú, quầng vú dễ bị hoại tử. Sau đoạn nhũ, bác sĩ đặt túi ngực silicon phù hợp với kích thước ngực ban đầu của 2 chị.
2 chị được kiểm tra vết thương, đánh giá sức khỏe ổn định, xuất viện 2 ngày sau đó và tái khám, rút ống dẫn lưu sau 1 tuần. Sau 2 tuần, 2 chị được cắt chỉ, vết thương khô ráo. “Tôi hết lo lắng vì thoát khỏi gánh nặng bệnh ung thư và không tự ti vì ngực vẫn như nguyên vẹn” – chị T. chia sẻ.
Sau điều trị, chị T. và chị N. tái khám định kỳ. Bác sĩ khám lâm sàng và chỉ định siêu âm để kiểm tra có bất thường hay không sau thời gian điều trị.
Thống kê của Tổ chức Ung thư toàn cầu (Globocan) năm 2022, ung thư vú vượt qua ung thư phổi, gan, đứng đầu về ca mắc mới tại Việt Nam, với gần 25.000 trường hợp mới phát hiện, hơn 10.000 người tử vong. Ung thư vú chiếm gần 29% tổng số ca ung thư ở nữ giới, tức gần 3 phụ nữ mắc ung thư thì có một ung thư vú. [3]
Bác sĩ Tấn lưu ý, phẫu thuật đoạn nhũ phòng ngừa đối bên không bảo vệ người bệnh 100% khỏi ung thư ở bên ngực còn lại. Phương pháp này cũng không cải thiện tỷ lệ chữa khỏi bệnh ung thư khi đã phát hiện và không ảnh hưởng đến các phương pháp hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch cho người bệnh ung thư.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
