Bà Hồng, 59 tuổi, rát lưỡi, đau họng, uống thuốc một tuần không đỡ, bác sĩ phát hiện tổn thương tiền ung thư, phẫu thuật điều trị kịp thời, ngăn tiến triển.

Bà Hồng có tiền sử viêm lưỡi, một tháng nay tái phát viêm, uống thuốc theo đơn nhưng ít cải thiện. Bà đến khám tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. BS.CKI Trần Xuân Nguyên, Chuyên khoa Tai Mũi Họng khám lâm sàng, nội soi ghi nhận bà Hồng có vết loét ở lưỡi, đọng mảng trắng, kèm sung huyết.

Kết hợp bệnh sử viêm tái phát nhiều lần, đáp ứng kém với điều trị và người bệnh lớn tuổi, bác sĩ Nguyên đánh giá có thể không phải viêm thông thường. Tuy nhiên, do tổn thương trên lâm sàng chưa đủ cơ sở để chỉ định sinh thiết, bác sĩ Nguyên kê thuốc điều trị viêm trong 1 tuần, hẹn tái khám để đánh giá mức độ cải thiện.

Sau 1 tuần, bà Hồng đỡ triệu chứng rát họng, đỡ mảng trắng, giảm nuốt vướng nhưng còn rát dọc bờ lưỡi – vùng tổn thương ban đầu chưa lành hẳn. “Đáp ứng không hoàn toàn củng cố nghi ngờ ban đầu, có thể tồn tại một tổn thương không lành tính”, bác sĩ Nguyên nói.

Bà Hồng được chỉ định sinh thiết vùng tổn thương. Kết quả giải phẫu bệnh là nghịch sản biểu mô tế bào vảy độ cao. Đây là tình trạng các tế bào vảy ở lớp niêm mạc lưỡi biến đổi bất thường về hình dạng và kích thước, còn gọi là loạn sản. Nghịch sản biểu mô tế bào vảy là tổn thương tiền ung thư; ở mức độ cao có nguy cơ tiến triển thành ung thư, theo bác sĩ Nguyên.

Bà Hồng được chỉ định siêu âm Doppler vùng cổ để đánh giá kỹ hơn. Kết quả ghi nhận hạch góc hàm hai bên và dọc bó mạch cảnh trái của bà Hồng là hạch viêm phản ứng, chưa ghi nhận dấu hiệu di căn.

Sau hội chẩn, GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chỉ định phẫu thuật cắt khối mô lưỡi trái đang biến đổi bất thường. GS Chung Thủy dùng dao siêu âm (Harmonic) – thiết bị sử dụng dao động cơ học tần số cao cắt trọn khối u, đông cầm máu tại chỗ. Giải phẫu bệnh xác định khối mô ở lưỡi trái nghịch sản biểu mô tế bào vảy độ cao, kích thước 1,3 cm, lớp tế bào đáy tăng sản vượt quá một nửa bề dày biểu mô, kèm ổ sừng hóa bất thường, không ghi nhận tế bào ung thư. Các rìa mép cắt âm tính, không còn tế bào nghịch sản.

Hậu phẫu, bà Hồng lành thương tốt, ăn uống sinh hoạt bình thường, xuất viện sau 3 ngày, duy trì tái khám định kỳ. Theo GS Chung Thủy, bà Hồng được phát hiện, can thiệp ngay khi tổn thương ở giai đoạn tiền ung thư nên việc điều trị không phức tạp, ít xâm lấn, ngăn nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Theo GS Chung Thủy, ung thư lưỡi phát hiện càng sớm, điều trị càng đơn giản, ít tốn kém và ít ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai, phát âm của người bệnh. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, ung thư lưỡi thường tiến triển âm thầm, triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với viêm loét thông thường nên dễ bị bỏ sót hoặc phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Tổn thương tiền ung thư ở lưỡi cũng không có hình dạng đặc trưng để phân biệt. “Vết loét, mảng trắng, cảm giác rát ở giai đoạn nghịch sản như bà Hồng gần giống biểu hiện viêm loét hay nhiệt miệng thông thường nên người bệnh dễ nhầm lẫn”, GS Chung Thủy nói.

Viêm lưỡi do nhiệt miệng, kích ứng thường cải thiện sau khi điều trị 1-2 tuần. Tuy nhiên nếu triệu chứng không cải thiện sau điều trị, vết loét không lành, mảng trắng hay mảng đỏ dai dẳng, đau tăng dần, nuốt đau nuốt vướng, tê hoặc mất cảm giác vùng lưỡi… nên đi khám chuyên khoa sớm, không chủ quan tự điều trị.