Sau khi cắt kính mới ở hiệu kính gần nhà, Minh Anh (8 tuổi, Tây Ninh) vẫn không nhìn rõ, đau mỏi mắt, bác sĩ phát hiện kính nặng hơn 2 độ so với độ cận của mắt.

Chiếc kính nặng 3,5 độ mỗi mắt, Minh Anh đeo khoảng 2 tuần nay.

BS.CKI Nguyễn Đức Huy, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ), cho biết khi đến khám, bé than mỏi mắt, thường nheo mắt và hay chóng mặt. Bác sĩ cho Minh Anh nhỏ thuốc làm giãn đồng tử và liệt cơ thể mi tạm thời (thuốc liệt điều tiết) trước để kết quả đo thị lực chuẩn xác nhất. Kết quả ghi nhận mắt trái cận 1.5 độ, mắt phải cận 2 độ, thấp hơn 1.5-2 độ so với kính đang sử dụng. Đây chính là nguyên nhân gây ra tình trạng khó chịu ở mắt trẻ.

Bác sĩ chỉ định cắt lại kính đúng với thông số của bé. Tái khám sau một tuần, thị lực của Minh Anh ổn định đạt 10/10 khi đeo kính, không còn đau mỏi mắt, chóng mặt.

Theo bác sĩ Huy, tình trạng trẻ em và người lớn chưa đeo kính phù hợp, đúng với tật khúc xạ (cận, viễn, loạn) khá phổ biến. Có nhiều nguyên nhân, như người có tật khúc xạ tự đoán bệnh, tự mua kính khi đeo thử thấy nhìn rõ hơn, hoặc không khám với bác sĩ chuyên khoa mắt mà chỉ đi cắt kính. Nhiều trường hợp trẻ không được đi khám chuyên sâu với bác sĩ chuyên khoa mắt và quá trình đo tật khúc xạ ở một số cơ sở kính mắt chưa chuẩn.

Đo khúc xạ ở trẻ em khác hơn so với người lớn vì khả năng điều tiết mạnh hơn, đòi hỏi người đo có kinh nghiệm và cần dùng thuốc liệt điều tiết để cho kết quả chính xác. Đây là thuốc nhỏ mắt làm liệt cơ thể mi và giãn đồng tử tạm thời, loại bỏ khả năng điều tiết tự nhiên của mắt để đo chính xác độ khúc xạ. Thuốc phát huy tác dụng sau 45-60 phút, thường dùng khi đo khúc xạ ở trẻ em hoặc trường hợp nghi ngờ cận thị giả. Loại thuốc này chỉ được sử dụng ở các cơ sở y tế, các cơ sở không có chuyên môn y tế nhãn khoa khó có thể áp dụng đúng chỉ định, thậm chí bỏ qua, dẫn đến kết quả đo thường sai lệch hơn so với thực tế mắt trẻ. Ngoài ra, không tái khám định kỳ khi độ cận thay đổi cũng khiến kính đang sử dụng không còn phù hợp.

Đeo kính sai độ gây cảm giác khó chịu như mỏi mắt, mất tập trung, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập. Nếu kéo dài, mắt điều tiết liên tục, có thể dẫn đến độ cận tăng nhanh, suy giảm thị lực hoặc dẫn đến nhược thị (mắt lười).

Trẻ đeo kính sai độ thường khó phát hiện, có thể nhận biết thông qua các dấu hiệu như trẻ than nhìn mờ, chóng mặt, đau đầu, nheo mắt, đeo kính vẫn cúi sát khi học bài, xem tivi, hay nghiêng đầu, ngồi sai tư thế… Nếu nhận thấy bất thường, cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa mắt để kiểm tra.

Cận thị là tật khúc xạ phổ biến nhất, ảnh hưởng 50-90% học sinh tại Việt Nam. Bác sĩ Huy khuyến cáo trẻ em cần khám mắt định kỳ mỗi 6-12 tháng nhằm kiểm soát độ cận, đảm bảo đeo kính đúng độ và tầm soát các bệnh về mắt.

*Tên người bệnh đã được thay đổi